Tęgie Chłopy - Życie i twórczość | Artysta

Superkapela polskiej muzyki tradycyjnej granej bez stylizacji –in crudo (łac. "w stanie surowym"). Na ich repertuar składa się przede wszystkim muzyka Kielecczyzny.

Zdjęcie nagłówka

Szerokość zdjęcia

bardzo duży obrazek (standard)

Podpis obrazka (umieszczony pod zdjęciem)

Zespół Tęgie Chłopy, od lewej: Michał Żak, Marcin Żytomirski, Ewa Grochowska, Mateusz Kowalski, Dorota Murzynowska, Maniucha Bikont, Szczepan Pospieszalski, Michał Maziarz, Maciej Filipczuk, fot. Grzegorz Domański

Text positon (deprecated)

Center

Z Radomszczyzny na Kielecczyznę

"To tylko jeden malutki punkt na mapie. A takich miejsc, ludzi, podobnych sytuacji i klimatów musi być jeszcze masa!" – myślał Michał Maziarz, podczas jednej z lekcji u Jana Gacy, legendy polskich skrzypiec. Maziarz poznał środowisko lubelskiej Szkoły Letniej Muzyki Kresów i Taborów Domu Tańca. Stwierdził, że podobnie inspirująca muzyka musiała powstawać kiedyś w jego rodzinnych stronach; pochodzi z Jędrzejowa w świętokrzyskim. Rzucił pomysł zorganizowania Taboru Kieleckiego. Żeby zrealizować ten plan, potrzebne było przeprowadzenie badań terenowych. W 2012 roku wraz z Mateuszem Kowalskim wyruszył śladami Archiwum Radia Kielce (Archiwum Piotra Gana). Pierwszym muzykantem, do którego trafili, był Stanisław Witkowski – klarnecista, który okazał się być największą inspiracją Tęgich Chłopów (i jednym z członków ansamblu). "Okazało się, że to źródło wody żywej" – wspomina szczęśliwe spotkanie Kowalski.

Muzycy Tęgich Chłopów w latach 2013-2016 organizowali Kielecki Tabor Domu Tańca w Sędku koło Łagowa (po 2016 roku nie odbył się żaden Tabor, chociaż organizowano tam imprezy mniej oficjalne, również z udziałem Tęgich Chłopów). Melodii, sekretów ornamentacji i artykulacji uczyli się nie tylko u Stanisława Witkowskiego, ale także śpiewaczek Marii Kowalik i Marii Gałki.

Dorota Murzynowska w wywiadzie udzielonym Michałowi Wieczorkowi opowiadała:

[Stanisław Witkowski] był zachwycony, że wreszcie ma z kim grać repertuar, którym od dawna nikt się nie interesował. Pewnego razu zapytał, czy wystąpilibyśmy z nim na festynie w Opatowie. Nie czuliśmy się jeszcze głęboko osadzeni w tej muzyce, ale cóż, nauczycielowi się nie odmawia. Wtedy po raz pierwszy stanęliśmy razem na scenie.

Zespół Tęgie Chłopy kontynuuje przerwaną w latach 90. – wraz z nadejściem keyboardów i muzyki chodnikowej – tradycję muzyki tanecznej Kielecczyzny. Są zespołem grającym w nurcie in crudo, czyli bez stylizacji, w możliwie jak najbardziej autentycznej formie, przypominającej wesela i zabawy podkieleckich wsi – Łagowa i Opatowa. Korzystają z tych samych instrumentów, uczą się dawnego repertuaru i sposobu gry. Dlaczego Chłopy, jeśli w Tęgich grają także muzykantki? "Chłopy" to trójmiarowe, wyjątkowo śpiewne melodie – typowe dla muzyki wschodniej Kielecczyzny. Inne nazwy to "światówki" albo "śpiwy".

Do tańca

Tęgim Chłopom najlepiej gra się do tańca – ich żywiołem są wesela, ale i dansingi. Dzięki dansingom odwołują się nie tylko do kultury wsi, ale i prowincjonalnych podkieleckich miasteczek, a nawet do samej stolicy dawnego województwa. Chłopy, polki, oberki, śpiwy, chodzone spotykają się z tangami i fokstrotami – utworami znanymi w całym kraju, dzięki radiofonizacji wsi. "Mnóstwo osób przychodzi potańczyć przy naszej muzyce, sala jest zawsze pełna" – opowiadała Maniucha Bikont w rozmowie z Agnieszką Gołębiowską – "Do Warszawy przyjeżdżają osoby z Trójmiasta, Krakowa, Łodzi czy Poznania. Tak samo z całej Polski przyjeżdżają do Sędka na tabor".

"Najlepiej czujemy się w żywych sytuacjach" – tłumaczy Michał Żak. Wtedy mogą reagować na zachowanie publiczności: grać ciszej, głośniej, zwalniać, żeby ludzie mogli odpocząć, potem przyspieszyć. Muzycy i publiczność dialogują ze sobą: podskakują, krzyczą, tupią. Niektóre koncerty swoją żywiołowością Żak porównuje do koncertów rockowych – szczególnie te odbywające się w Ambasadzie Muzyki Tradycyjnej na warszawskim Jazdowie. Ambasada mieści się w jednym z drewnianych domków powojennego osiedla znajdującego się w samym środku Warszawy; w latach 40. mieszkali tam pracownicy Biura Odbudowy Stolicy. Placówka dyplomatyczna reprezentująca muzykę polskiej wsi w Warszawie podlega pod Stowarzyszenie Dom Tańca, organizowane są tam liczne warsztaty, koncerty, potańcówki. Jako obserwator niektórych z potańcówek, porównałbym je raczej do wielogodzinnych rave’ów, tyle że uczestnicy potańcówek z muzyką wiejską mają o wiele lepszą kondycję.

"Wielkie sytuacje taneczne, jak Noc Tańca na festiwalu Wszystkie Mazurki Świata, kiedy w tym samym czasie wiruje 150 par, do tego niemal wszyscy śpiewają z nami" – opowiada Mateusz Kowalski – "To prawdziwie uskrzydlające".

Muzycy wspominają też mniej typowe sytuacje, jak koncert dla dzieci w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. "Okazuje się, że muzyka polskiej wsi, dzięki swojej rytmice wzbudziła zainteresowanie dzieci, po prostu zaczęły się bawić" – mówi Kowalski – "Z jednej strony nasza gra jest bardzo lokalna, wręcz ekskluzywna (najlepiej się przy niej bawi, wiedząc jak na nią reagować), ale z drugiej strony niesie za sobą czystą radość".

Na surowo

Czym dokładnie jest granie in crudo, łacińskie "w stanie surowym ", "pierwotnie"? Chodzi o próbę wykonania muzyki w taki sposób, który najbardziej przypomina dawne brzmienie muzyki wiejskiej. Bez dodatkowych aranżacji i stylizacji. "Słuchamy nagrań i rad naszych mistrzów, ludzi spotkanych w Sędku" – mówi Michał Żak – "Chcemy brzmieć jak kapele sprzed pół wieku".

Chodzi też o wykonywanie muzyki w jej dawnym kontekście – poniekąd wbrew próbie przeniesienia twórczości ludowej na estrady, procesowi rozpoczętemu w II RP przez teatralne inscenizacje dożynek i dokończonym przez powoływane w PRL folklorystyczne zespoły. Tęgie Chłopy przywołują przede wszystkim kontekst taneczny, dlatego zawsze zachęcają publiczność do tańca. Najwyższym potwierdzeniem intuicji dotyczących oryginalnego sposobu gry, jest aprobata od nauczycieli i nauczycielek – utwierdzające ich w słuszności interpretacji, uskrzydlające.

Dawni muzykanci nigdy nie występowali na zagranicznych festiwalach muzycznych albo przed telewizyjnymi kamerami. Grali jednak, podobnie jak Tęgie Chłopy, na weselach. Kapela prowadzi całą ceremonię, począwszy od oczepin, z dbałością o regionalne szczegóły. Wśród archiwalnych fotografii znajdujących się na okładce płyty "Wesele!", możemy zobaczyć też polaroidowe zdjęcie z ceremonii prowadzonej przez Tęgich Chłopów.

Kontekst wykonywania muzyki na wsi został jednak na stałe zmieniony. "Gdyby nie było wojny, gdyby nie pojawiły się nowe instrumenty. To wszystko bardzo istotne pytania" – mówi Kowalski – "Działamy na takim »gdyby«. Tworzymy wyobrażoną rzeczywistość, bo nie jest tak, że wieś nadal tańczy i śpiewa. Archaiczne melodie porywające do tańca, grane na pięknych starych instrumentach – to świat przez nas tworzony".

W jaki sposób Tęgie Chłopy przygotowują programy, które słyszymy na płytach czy koncertach? Większość melodii poznają dzięki swoim nauczycielom i nauczycielkom, część repertuaru poznają przeszukując archiwalne nagrania. Bazują także na nagraniach własnych prób – po niemal 10 latach istnienia zespołu posiadają pokaźną dokumentację. Od czasu do czasu odkopują nagranie melodii, która dawniej ich nie inspirowała, ale po latach zabrzmiała świeżo. Podczas swoich indywidualnych badań i poszukiwań, zdarza im się znaleźć nutę podobną do poznanej od swoich nauczycieli – w innej miejscowości albo regionie. Usłyszenie jej w nieco innym stylu również potrafi być inspirujące.

Kolejnym tropem, dość kłopotliwym, jest znalezienie zapisu nutowego. "Nuty nie oddają żywej muzyki, ale kiedy zagramy je »w stylu«, melodia zaczyna nabierać kształtów i rumieńców" – opowiada Mateusz Kowalski – "Zapominając o sztywnych podziałach taktowych możemy dodać muzyce śpiewności".

Wiejska superkapela

Terminu supergrupa używa się przede wszystkim w odniesieniu do zespołów rockowych zakładanych przez sławnych muzyków. Tęgie Chłopy są superkapelą polskiego ruchu in crudo – artyści i artystki grające w zespole od wielu lat badają muzykę tradycyjną, występują w znanych i cenionych składach zajmujących się jej wykonawstwem. Wielu z nich zaangażowanych jest też w uprawianie innych gatunków muzycznych. Przedstawmy ich w kolejności alfabetycznej.

Maniucha Bikont (tuba, śpiew) zaczynała od gry na saksofonie tenorowym. Debiutowała w wieku ośmiu lat na koncercie improwizującego Pociągu Towarowego (trzonem zespołu byli Piotr Bikont, Marek Chołoniewski i Krzysztof Knittel); jako nastolatka grywała w jazzowym klubie Akwarium. Jej przygoda z muzyką tradycyjną zaczęła się w 1999 roku – od tego czasu uczyła się śpiewu i gry na instrumentach od muzyków z Polski, Ukrainy, Białorusi, Rosji. W duecie z kontrabasistą Ksawerym W ó jcińskim łączy tradycyjny śpiew ukraińskiego Polesia z językiem współczesnego jazzu. Pieśni poleskie – z obszaru całego regionu, rozciągającego się od Polski przez Ukrainę, Białoruś aż do Rosji – wykonuje w zespole Z Lasu, wraz z siedmioma innymi śpiewaczkami. Pieśni ukraińskie – Podola, Polesia, Wołynia – śpiewa w Dziczce, zespole założonym przez Tetianę Sopiłkę.W Niewte, grupie założonej przez Antoniego Beksiaka, świat oberków nawiązuje dialog z muzyką elektroniczną. Regularnie współpracuje z izraelskim kompozytorem Assafem Talmudim. Nie obca jest jej również muzyka współczesna; brała udział w wykonaniach utworów Bogusława Schaeffera, Aleksandra Kości ó wa, Iannisa Xenakisa, Zbigniewa Karkowskiego, Zygmunta Krauzego, Agnieszki Stulgińskiej i Cezarego Duchnowskiego.

Maciej Filipczuk (skrzypce, czasami nawet gitara elektryczna), jest autodydaktą. Urodził się w Kielcach, ale wychował na Lubelszczyźnie. Debiutował w 1990 roku w zespole Symphonic Traffic podczas festiwalu Reggae nad Wartą. W latach 90. Grał jeszcze w folkowej Orkiestrze św. Mikołaja i zespole Hojra (jako jedni z pierwszych sięgali po żydowski repertuar). W międzyczasie grał jeszcze w kilku zespołach. Inspiracji szukał w podróżach po Rumunii, Gruzji, Albanii, Armenii, Węgrzech, Ukrainie, Litwie. Jego największym nauczycielem był Kazimierz Meto z Gliny – również samouk – skrzypek grający niezwykle archaiczny repertuar. Prowadzi zespoły Lautari i Dżezbandyta, ale jego najważniejszym projektem jest Radical Polish Ansambl – zespół miejskich skrzypków nauczonych grać na skrzypcach po wiejsku, mierzących się z repertuarem współczesnym.

Ewa Grochowska (skrzypce, śpiew) uczy się śpiewu od polskich i ukraińskich śpiewaczek od 1999 roku; jej nauczycielem skrzypiec był Jan Gaca. Można ją usłyszeć m.in. w grupach: Z Lasu, Warszawa Wschodnia (repertuar polsko-ukraińsko-rosyjski, od Polesia po Kurpie), Orkiestrze Jarmarku Jagiellońskiego (od 2013 roku grającą muzykę lubeską podczas letniego festiwalu odbywającego się w Lublinie) i Bujnym Zielu (szczecińskie śpiewaczki wykonujące repertuar ze swoich tradycji rodzinnych). Jest autorką wielu projektów edukacyjnych i badawczych, autorką tekstów ukazujących się m.in. na łamach Dwutygodnika i Radiowego Centrum Kultury. Jest narratorką filmu "Ziemia" (2021) w reżyserii Zuzanny Solakiewicz.

Mateusz Kowalski (przede wszystkim akordeon, ale momentami baraban, skrzypce i Yamaha Electone) jest uczniem Jana Gacy. Lideruje Kapeli Mateusza Kowalskiego, poza tym można go usłyszeć w Warszawskiej Orkiestrze Sentymentalnej, Kompanii Adama Struga, Monodii Polskiej, Kapeli Macieja Filipczuka i Radical Polish Ansambl. Adamowi Strugowi towarzyszy w śpiewie, ale zdarza się, że przygrywa mu na lirze korbowej (np. wykonując średniowieczną "Pieśń o bożym umęczeniu" Władysława z Golędzinowa).

Michał Maziarz (skrzypce, sakshorn tenorowy) pobierał lekcje u Jana Gacy i muzykantów Kielecczyzny – Stanisława Witkowskiego, Jana Ogonowskiego i Barbary Michalec. Był jednym z pomysłodawców i organizatorów Taboru Kieleckiego w Sędku.

Dorota Murzynowska (baraban) jest bębnistką, antropolożką i animatorką kultury, a kiedy nie uderza w swój baraban – jest również tancerką. W 1999 roku poznawała twórczość siedmiogrodzkich muzykantów z Rumunii, kilka lat później została porwana przez muzykę Radomszczyzny. Była działaczką Stowarzyszenia Dom Tańca, organizowała tabory Domu Tańca w Ostałówku, Becejłach i Sendku. Współtworzy warszawską Ambasadę Muzyki Tradycyjnej na Jazdowie.

Szczepan Pospieszalski (trąbka) należący do muzycznego klanu Pospieszalskich, grał w Raz Dwa Trzy, Voo Voo i Deus Meus. Studiował kompozycję u Aleksandra Lasonia na jazzowym wydziale katowickiej Akademii Muzycznej. Udziela się w składach jazzowych, razem z kuzynami (Łukaszem, Nikodemem i Markiem Pospieszalskimi) gra w post-beatlesowskim składzie Santabarbara. Najczęściej można go usłyszeć w repertuarze tradycyjnym – występuje w Kompanii Janusza Prusinowskiego, zespołach Adama Struga. Poza tym komponuje dla reżyserów teatru w Gardzienicach.

Michał Żak (klarnet, saksofon sopranowy, gitara basowa) uczył się gry na instrumentach dętych na Radomszczyźnie, we Francji, Armenii i pod Kielcami. Można go usłyszeć w zespołach wielokrotnie już wymienianych: Lautari, Janusz Prusinowski Kompania, w zespole Adama Struga. Występował również z zespołem Indialucia (łączącym flamenco z muzyką Indii), Grażyną Auguścik, Januszem Olejniczakiem i Youssou N'dourem, senegalskim kompozytorem i muzykiem.

Marcin Żytomirski (skrzypce) jest animatorem kultury i prezesem Stowarzyszenie Dom Tańca; współorganizował wiele Taborów. Wśród swoich mistrzów wymienia Jana Gacę, Marię Siwiec, Stanisława Witkowskiego, Marię Kowalik i Marię Gałkę. Jest autorem tekstów piosenek słyszanych na płycie "Rakieta!" i w słuchowisku "O księciu Gotfrydzie" Haliny Górskiej.

Patronem, i najważniejszym nauczycielem kieleckiej muzyki, jest Stanisław Witkowski, muzykant urodzony w 1933 roku w Orłowinach koło Opatowa, założyciel kapeli braci Witkowskich. Gra na klarnecie, saksofonie i trąbce. Był jednym z pionierów saksofonu na kieleckiej wsi, pierwszy instrument zakupił w 1949 roku. Razem z braćmi tworzyli jeden z najpopularniejszych zespołów weselnych w regionie – grali aż do początku lat 90.

Dansing

Debiutanckim albumem zespołu był nagrany w 2015 roku "Dansing", wydany rok później nakładem Muzyki Odnalezionej – wytwórni prowadzonej przez Andrzeja i Małgorzatę Bieńkowskich. Członkowie i członkinie zespołu opowiadają:

Na płycie znajdziecie wszystko to, co przyciągnęło nas do muzyki tradycyjnej: prostotę formy, szczerość wypowiedzi, żywiołowość, entuzjazm, taneczność oraz nasz zachwyt nad odkryciem na miarę nowego lądu. Tym odkryciem jest dla nas muzyka Kielecczyzny z jej melodycznymi meandrami, rozległą gamą barw i brzmień, muzyka która bywa niezwykle radosna, a czasem niezmiernie żałośliwa.

Na "Dansingu" znajdziemy tradycyjne "chłopy" i "śpiwy", wiejsko-miejskie walczyki, tanga i fokstroty. Usłyszymy tu grę Stanisława Witkowskiego, w jednym utworze wystąpił również Władysław Bąk (1936–2021), akordeonista z gminy Bieliny. Michał Żak opowiada:

Materiał na pierwszą płytę udało nam się zarejestrować zaledwie w dwa dni. Nie działaliśmy według konkretnego planu, po prostu chcieliśmy nagrać najpiękniejsze melodie poznane w Sędku. Spod Opatowa do studia w Częstochowie przyjechał do nas autobusem Stanisław Witkowski. Ubrany na galowo, w eleganckim garniturze. Zagrał swoje, po dwóch-trzech podejściach mieliśmy już gotowy materiał.

Simon Broughton na łamach "Songlines" pisał: "W przeciwieństwie do innych znanych polskich zespołów grających stary repertuar, w Tęgich Chłopach nad smyczkami przeważa sekcja dęta, na czele z saksofonem, klarnetem i tubą. (...) Debiut skoczny i przepełniony autentyzmem". Redaktor najpopularniejszego magazynu poświęconego różnym odsłonom muzyki ludowej z całego świata, ocenił płytę na cztery z pięciu możliwych gwiazdek.

Andrew Cronshaw w magazynie "fROOTS" dodaje:

Zamierzenia zespołu zostały osiągnięte, a nawet przekroczone. Ich brzmienie jest potężne, radosne, wirujące i porywające do tańca - gdyby przenieśli się do lat 50. XX wieku, byliby najbardziej rozchwytywanym zespołem w południowo-środkowej Polsce. Ich muzyka dodaje nowego impetu trwającej właśnie mazurkowej modzie.

Wesele!

Jak brzmią wesela ogrywane przez Tęgich Chłopów? Wydana w 2017 roku przez wydawnictwo Wodzirej płyta "Wesele!" jest próbą rekonstrukcji tradycyjnego obrzędu przejścia pod postacią albumu. Wśród polek, oberków, chłopów, marsza weselnego i przyśpiewek, znalazły się też elementy współcześniejsze: w jednej piosence usłyszymy gitarę elektryczną i klawisz Yamahy, w innym utworze tradycyjny tekst został wydeklamowany przez rapera (Mikołaj Kubicki).

Płytę polecali Leszek Możdżer ("Widać tu intelektualną pracę włożoną w rozpoznanie zasad rządzących ludową frazą, słychać troskliwość w stosunku do tradycyjnej formy, która nakazuje, by nieść ją uważnie i ostrożnie, tak, aby nie uszkodzić jej krawędzi"), Wojciech Waglewski ("Wystarczy przywrócić jej [muzyce źródłowej] mądrość i energię, dodać umiejętności i niekłamaną radość grania, by znów wróciła do nas i stała się perełką naszej kultury"), a nawet Robert Makłowicz, odwołujący się w swojej opinii do węgierskiego ruchu Táncház, na którym wzorował się polski Dom Tańca:

Porywająco ekstatyczna, poważna a zarazem dowcipna, nowoczesna i tradycyjna - taka jest najnowsza płyta Tęgich Chłopów. Jeśli już koniecznie musimy w czymś naśladować dzisiejszych Węgrów, winniśmy równie twórczo pochylić się nad naszą ludową spuścizną muzyczną, by znów trafiła tam, skąd wyszła, pod strzechy mianowicie. Dzięki Tęgim Chłopom ów śmiały plan ma szanse powodzenia.

Rakieta!

Tworzenie nowych utworów nie zawsze jest sprzeczne z etosem wykonywania muzyki tradycyjnej in crudo (warto podkreślać, że działalność muzyków pielęgnujących i odradzających muzykę wiejską nie jest tylko i wyłącznie muzycznym hobby, jest też działaniem społecznym). "Rakieta!" to zbiór autorskich piosenek opartych na tradycyjnych melodiach, albo skomponowanych zgodnie ze stylem znanym ze świętokrzyskich wiosek. Płyta została nagrana z myślą o dzieciach, ale nie jest próbą uproszczenia muzyki wiejskiej. Jedną z inspiracji do nagrania "dziecięcej płyty" były rodzicielskie doświadczenia członków zespołu, ale i reakcje dzieci na ich muzykę. Okazuje się, że muzyka Tęgich Chłopów spotyka się z wyjątkowo pochlebnymi recenzjami najmłodszej publiczności, wielokroć okazywanej spontanicznym i nieskrępowanym społecznymi konwenansami tańcem. "Na starych zdjęciach chłopcy ubrani są w malutkie garnitury i małe kaszkiety, tak samo było z muzyką – muzyka wiejska była dla wszystkich" – mówi Mateusz Kowalski.

Teksty piosenek skomponował Marcin Żytomirski; Katarzyna Ryzel, krytyczka "Ruchu Muzycznego" zauważa w nich poetykę podobną do Brzechwy czy Tuwima, podkreśla, że jest przyjazna dla każdej grupy odbiorców. W kontekście omawiania dorobku Tęgich Chłopów, warto wspomnieć szczególnie o zamykającej album piosence "Mamo", hołdzie dla muzycznych nauczycieli i nauczycielek z Sędka i okolic. Podmiotka liryczna utworu pragnie rozpocząć naukę muzyki, wymienia kolejne instrumenty i grające na nich osoby. Peleton otwiera Stanisław Witkowski:

Mamo, najbardziej na świecie
chciałabym grać na klarnecie
Idź tą ścieżką do Cisowa
niech Witkowski cię wychowa

Poza muzykami Tęgich Chłopów, na "Rakiecie!" usłyszymy też Adama Struga (w piosence "Gdy nie przychodzi sen"), puzon Marcina "Kabata" Kowalczuka i śpiew Stefana Żaka, syna Michała. "To nie była wykreowana sztucznie sytuacja" – opowiada ojciec Stefana – "Uczestniczył w próbach, które odbywały się w moim domu, i tak jakoś wyszło".

Festiwale i nagrody

Formującym doświadczeniem dla kapeli były występy na Kieleckim Taborze Tańca w Sędku (2013–2016; później w Sędku odbywały się skromniejsze potańcówki, równie ciepło wspominane przez muzyków). Wśród krajowych festiwali warto wymienić występy na warszawskich festiwalach Wszystkie Mazurki Świata, Skrzyżowanie Kultur i Radykalna Kultura Polska. Tęgie Chłopy zagrały też na krakowskich Rozstajach, Jazzie nad Odrą we Wrocławiu, Festiwalu Pieśń Naszych Korzeni w Jarosławiu i Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY w Lublinie. Występowali również na szwedzkim Korrö Folkmusikfestival, Festival de la Culture Polonaise w Luksemburgu, koreańskim Uijeongbu Music Theatre Festival i słowackim festiwalu Folkové Prázdniny. Poza tym dawali koncerty w Budapeszcie, Vance (na otwarciu Muzeum Witolda Gombrowicza), Abu Dhabi (podczas międzynarodowych Targów Książki) i Lyonie.

Debiutancka płyta zespołu została wyróżniona nagrodą publiczności "Wirtualne Gęśle" za najlepszą płytę folkową 2015 oraz drugie miejsce w Folkowym Fonografie Roku 2015, nagrodzie przyznawanej przez Radiowe Centrum Kultury Ludowej i II Program Polskiego Radia. Dwa lata później album "Wesele!" otrzymał trzecią nagrodę. W 2019 roku RCKL zorganizowało plebiscyt na najlepsze polskie płyty folkowe ostatniego ćwierćwiecza. Najwięcej głosów otrzymał "Dansing".

Źródła: Dwutygodnik, Madeinswietokrzyskie.pl, Polskie Radio. Wypowiedzi Michała Żaka i Mateusza Kowalskiego pochodzą z rozmowy przeprowadzonej poprzez Zoom 23.02.2022 roku przez autora tekstu.

muzyka wiejska

muzyka tradycyjna

polska muzyka tradycyjna

tęgie chłopy