CD, winyle i gry – SEPR wiecznie żywe | Artykuł

CD, winyle i gry – SEPR wiecznie żywe

wire.jpg, default, Okładka płyty "PRES Rebooted", fot. The Wire

Płyta z utworami wyprodukowanymi na podstawie sampli ze Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia, dwa podwójne albumy winylowe z utworami SEPR-u i dwie gry inspirowane warszawskim studiem. Co nowego dzieje się wokół spuścizny legendarnego studia?

Gry

Muzykę z SEPR usłyszymy również w grach: "Bogusław Schaeffer. Sound Memory Game" Magdaleny Paluch i "Odgłos" Agaty Nawrot i Sebastiana Krzyszkowiaka. Premiera gier odbędzie się w 2020 roku.

Thumbnail — "Bogusław Schaeffer. Sound Memory Game" Magdaleny Paluch, fot. IAM

Pierwsza z nich to prosta zabawa z rodzaju memory, zadaniem gracza jest połączenie tak samo brzmiących fragmentów dźwiękowych. Dźwięki pochodzą z legendarnej "Symfonii. Muzyki elektronicznej". Po połączeniu identycznych sampli widzimy fragment Schaefferowskiej partytury. To kolejne interaktywne dzieło oparte na tym utworze. W stworzonej przez kolektyw Pangenerator instalacji "Apparatum" mogliśmy przestawiać symbole zaczerpnięte z wymyślonej przez kompozytora notacji, tworząc własny utwór.

Na czym polega wyjątkowość tego utworu? Schaeffer nie chciał przedstawić na papierze całkowitego i jedynego możliwego przebiegu swojego utworu. Pragnął stworzyć "pomost między liczbowo skonkretyzowaną postacią muzyki a jej wyrażeniowym ekwiwalentem", czyli tekst łączący kompozytora i realizatora-wykonawcę-interpretatora-performera partytury. Znajdziemy w niej dokładny przebieg czasu, ale kompozytor zastrzega, że są to wartości przybliżone, oczywiście za wyjątkiem fragmentów, w których istotna jest synchronizacja z innymi częściami – tutaj o dowolności nie ma mowy. Schaeffer stwierdzał, że „wersja zrealizowana w warszawskim Eksperymentalnym Studiu Polskiego Radia jest jedną z możliwych wersji, jest jednocześnie w sensie autorskim wersją centralną, główną'', ale jednocześnie każda kolejna interpretacja powinna poruszać inne problemy estetyczne i audytywno-odbiorcze. Bohdan Mazurek, pierwszy realizator tej partytury, twierdził, iż ''świadomość tego stanu rzeczy pozwoliła realizatorowi na wyzwolenie własnej fantazji dźwiękowej i własnych wyobrażeń muzycznych''.

"Odgłos" to próba przełożenia na język gry eksperymentalnego procesu powstawania muzyki. Bohaterem tej podróży jest niewielka lalka sowy poszukująca przyjaciół zaginionych w innych wymiarach. Śledzona przez zmiennokształtnego węża musi dotrzeć do Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia, w którym znajduje się centrum kontroli wszechświata. W grze użyto dźwięków z bazy sampli SEPR dostępnej do pobrania ze strony programu Ableton Live.

Would it sound just as bad, if you played it backwards?

Nagrania realizowane w SEPR od kilkunastu lat wznawiane są na płytach CD, ale zdobycie ich na płycie winylowej graniczy z cudem. Oryginalne wydania potrafią kosztować na aukcjach kilkaset euro. Winylowych reedycji nie było, wydano tylko dwa utwory Eugeniusza Rudnika: "Moulin Diabolique" nagrane we francuskim studiu Groupe de Recherches Musicales (Recollection GRM, 2014) i warszawskie "Wokale" (Fylkingen Records, 2016). Jesienią 2020 roku luka wydawnicza zostanie zapełniona. Prowadzone przez Nicolasa Jaara wydawnictwo Another People przygotowuje dwa podwójne albumy zatytułowane "Would it sound just as bad, if you played it backwards". Tytuł kompilacji pochodzi z legendarnej wypowiedzi radzieckich delegatów wizytujących w 1965 roku Warszawską Jesień. Eugeniusz Rudnik prezentował możliwości techniczne Studia, puszczał im fragmenty różnych utworów. Reakcją na muzykę skomponowaną w SEPR miała być kąśliwa uwaga: "Czy ten sam utwór puszczony od tyłu będzie brzmiał równie źle?".

Na płytach przygotowanych przez Nicolasa Jaara znajdziemy nie tylko najsłynniejsze kompozycje z warszawskiego studia. Z pomnikowych utworów, które z dzisiejszej perspektywy tworzą kanon SEPR, usłyszymy: "Etiudę na jedno uderzenie w talerz" Włodzimierza Kotońskiego, "Canti" Bohdana Mazurka, "Kamienne epitafium" Eugeniusza Rudnika i dwa fragmenty z "Symfonii. Muzyki elektronicznej" Bogusława Schaeffera w wykonaniu Bohdana Mazurka i Wolframa. Another People przyjrzało się również niemal całkowicie zapomnianej twórczości kompozytorek związanych ze Studiem. Przypomniane zostaną utwory Magdaleny Długosz, zasłużonej wykładowczyni, która swego czasu współpracowała ze studiami w Sztokholmie, Bratysławie, Lyonie i Bourges ("Yes and No", "Mictlan I"); krakowskiej kompozytorki Barbary Zawadzkiej (cykl "Greya"); autorki wielu dzieł scenicznych Bernadetty Matuszczak ("Libera Me") i wieloletniej dyrektorki wrocławskiego festiwalu Musica Electronica Nova Elżbiety Sikory (znany z płyty wydawnictwa Bôłt "Widok z okna" i "Listy do M."). Usłyszymy również dwa utwory Krzysztofa Knittla: "Lapis" i "Poko".

PRES Reboted

Prenumeratorzy i prenumeratorki miesięcznika "The Wire" wraz z czerwcowym numerem (egzemplarz papierowy ukaże się 7 maja, cyfrowy 12 maja) otrzymają płytę (albo egzemplarz cyfrowy) "PRES Reboted". Znalazło się na niej 12 utworów wyprodukowanych na podstawie bazy sampli wyciętych z utworów Elżbiety Sikory, Krzysztofa Knittla i Ryszarda Szeremety. Część z nich to zamówienia kompozytorskie Instytutu Adama Mickiewicza (Jlin, Matmos, Mouse on Mars, Wojciech Kucharczyk, Bartosz Weber, Skalpel, Jacek Sienkiewicz, We Will Fail). Inne powstały jako prace na konkurs Culture.pl i The Quietus (Synthezaur, Kamil Szuszkiewicz, Lutto Lento, Krew). To już trzecia płyta związana z warszawskim studiem radiowym, którą dzięki współpracy z IAM i Culture.pl otrzymają czytelnicy brytyjskiego czasopisma – w 2017 roku prenumeratorzy otrzymali wybór najsłynniejszych kompozycji zrealizowanych w SEPR; w 2018 roku zaprezentowano współczesne reinterpretacje prac polskich pionierów muzyki elektronicznej.

culturepl · Polish Radio Experimental Studio Sampling

"The Wire" zostało założone w 1982 roku, to jeden z najbardziej opiniotwórczych magazynów poświęcony wszelkim gatunkom muzyki niezależnej, eksperymentalnej, jazzowej. Motto brytyjskich dziennikarzy brzmi: "Adventures In Sound And Music". Nakład czasopisma wynosi około 20 tys. egzemplarzy, płyta została wytłoczona w 6000 egzemplarzy (i 9000 egzemplarzy cyfrowych)

Język Polish

sepr

muzyka elektroniczna