Przez lata niesłusznie zapomniana soulowo-bluesowa wokalistka. Odkryta na nowo dzięki wydaniu w 2020 roku jej albumu Dotyk – debiutanckiego, choć nagrywanego ponad czterdzieści lat wcześniej.
Renata Lewandowska urodziła się 27 grudnia 1947 roku w Świebodzicach (Dolny Śląsk). Pierwszy raz stanęła przed szerszą publicznością w 1964 roku na amatorskim konkursie „Dzień dobry piosenko”, organizowanym przez studentów Politechniki Częstochowskiej. Wygrała go z piosenką Pamiętam ten dzień z repertuaru Czesława Niemena. W tym samym czasie zainteresowała się muzyką amerykańską.
W latach 1966–1972 studiowała na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i to podczas nauki zaczęła na poważnie zajmować się śpiewem. Wzięła udział w wielu studenckich festiwalach i przeglądach piosenkarskich. Związała się ze środowiskiem artystycznym klubów Medyk i Hybrydy. Na jednym z konkursów poznała zasiadającego w jury kompozytora Juliusza Loranca, z którym wkrótce rozpoczęła współpracę. Loranc zaproponował Lewandowskiej dołączenie do prowadzonej przez siebie formacji Quorum, z którą wokalistka wystąpiła na VIII Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, wykonując piosenkę Ach co to był za ślub z tekstem Wojciecha Młynarskiego. Utwór zdobył Nagrodę Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Grupa muzyczna “Quorum”. Na zdjęciu: Zbigniew Frankowski, Sława Mikołajczyk, Jan Ptaszyn Wróblewski, Aleksander Nowacki, Aleksandra Naumik, Juliusz Loranc, Wiesław Bernolak, Renata Lewandowska, Włodzimierz Nahorny, Bożena Wrona, Janusz Muniak , VIII Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu, czerwiec 1970, fot. Andrzej Wiernicki/East News
Obrazek
renata_lewandowska_en_01387533_0119.jpg
W tym samym czasie Lewandowska rozwijała karierę solową, w której również współpracowała z Lorancem. To twórcze porozumienie wkrótce dało efekt w postaci piosenki Olbrzymi twój cień z muzyką kompozytora i tekstem Jonasza Kofty. Kompozycja zawierała monumentalne części chóralne, do których nagrania zaproszono Alibabki, Bemibek z Ewą Bem, Partitę, Pro Contra, Skaldów i pozostałości formacji Quorum. Utwór po raz pierwszy zaprezentowano na Konkursie Debiuty na X KFPP w Opolu, a studyjne nagranie zrealizowano dopiero w 1974 roku.
Lewandowska od początku swojej działalności muzycznej przykuwała uwagę publiczności swoim wizerunkiem. Długie rozpuszczone włosy przywodziły na myśl skojarzenia z ruchem hippisowskim: „Wygląda jak Janis Joplin, a śpiewa jak Aretha Franklin”, zapowiadał ją Lucjan Kydryński.
Text
Naszym paliwem była emocjonalna, bluesowo-soulowa muzyka z jej charakterystycznym brzmieniem i oryginalnymi harmonicznymi rozwiązaniami, z lekka transowym klimatem i pozytywnym przesłaniem "Love & Peace"
– wspomina po latach sama artystka. Jej wykonania były właśnie takie – świeże, pozytywne i odmienne od tego, co w swojej ofercie miała wówczas polska estrada. Śpiewała soul, gdy Polska była głęboko za żelazną kurtyną.
Na potrzeby nagrań Lewandowskiej powstała z czasem Grupa „AND” w składzie: Sławomir Bułaj, Ewa Olszewska i Marlena Wiśniewska. Formacja towarzyszyła jej w nagraniach m.in. w utworach Magia szos, Czas pożegnań i Olbrzymi twój cień razem z Alibabkami. W tym samym czasie Loranc zrealizował również swój niemal musicalowy zamysł rozpisany na całą Grupę „AND” jako samodzielnych solistów, włączając w ten projekt również Lewandowską. Efektem była Radość o poranku, zaprezentowana na XII KFPP w Opolu w 1974, gdzie otrzymała nagrodę Ministra Kultury i Sztuki. Piosenka zyskała sporą rozpoznawalność, ale sama Grupa szybko zakończyła swoją działalność.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Piosenkarka Renata Lewandowska. XIII Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej. Opole, 1975, fot. Lesław Sagan/East News
Obrazek
renata_lewandowska_en_01055988_0004.jpg
W karierze Lewandowskiej, poza Koftą i Lorancem, istotną rolę odegrał również autor tekstów Ryszard Marek Groński. To on jest współtwórcą utworów, takich jak Magia szos, Kochaj tę dziewczynę, Dotykiem chcę dziś poznać wszystko czy Lato tego roku. Ważną współpracą wokalistki była też ta z Waldemarem Parzyńskim, autorem muzyki do utworów: Kochaj tę dziewczynę, Lato tego roku, Nawet nie wiemy, czy to była miłość. Z repertuaru wokalistki wymienić warto też piosenkę Kropelka egoizmu z tekstem Agnieszki Osieckiej, która napisana została do spektaklu telewizyjnego Emancypantki w reżyserii Adama Hanuszkiewicza.
Wszystkie nagrania studyjne realizowane były w studiach Polskiego Radia i pozostały w tamtejszych archiwach. Jedynym wydawnictwem Lewandowskiej był w tamtym czasie singiel z piosenkami Dotykiem chcę dziś poznać wszystko i Odkąd ciebie z głowy mam, który trafił na rynek w 1978 roku. Pod koniec dekady rozpoczęły się natomiast prace koncepcyjne nad pierwszym longplayem Lewandowskiej, który miał ukazać się nakładem wydawnictwa Wifon z zaangażowaniem produkcyjnym Wojciecha Manna, a nagrania odbywać się miały na przełomie grudnia 1980 i stycznia 1981 roku. Do realizacji projektu jednak nie doszło.
Trzy miesiące przed planowanym początkiem sesji Lewandowska wyjechała do RFN, gdzie opracowywała graficznie kalendarz na rok 1981 dla magazynu sportowego „MotoCross”. Tam też podjęła niespodziewaną decyzję o zakończeniu kariery piosenkarskiej. „Miałam już trzydzieści trzy lata i matematyka niestety nie działała na moją korzyść. Mnie czas »wiecznej debiutantki« właśnie się kończył i naiwne mrzonki zaczęły mocno przeszkadzać” – tłumaczyła po latach powody tej decyzji. Wkrótce wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie przez pierwsze pięć lat mieszkała na Hawajach, potem w Waszyngtonie. Zajęła się wyuczonym zawodem – była w końcu artystką-plastyczką. Pracowała jako ilustratorka, graficzka, projektantka wystaw i dekoratorka wnętrz.
Zapomniana przez lata twórczość i postać Lewandowskiej zaczęła wracać do świadomości publiki od okolic roku 2017. Wtedy właśnie kilkunastoletni Krystian Zieliński, zainspirowany muzyką Lewandowskiej, odnalazł piosenkarkę i zaczął, za jej zgodą i z jej pomocą, regularnie publikować w internecie jej archiwalne nagrania. Tym sposobem muzyka Lewandowskiej znów zaczęła cieszyć się zainteresowaniem. W efekcie w 2020 roku, po czterdziestu latach nieobecności, na rynek trafił album Dotyk z nagraniami piosenek Lewandowskiej z archiwów Polskiego Radia. Krążek zebrał dobre recenzje i wzbudził sympatię odbiorców. 17 listopada 2022 roku znalazł się na 35. miejscu OLiS. Była to debiutancka i zarazem ostatnia płyta wokalistki. „Śpiewać już nigdy na pewno nie będę”, deklaruje Lewandowska, podkreślając, że tamten rozdział w swoim życiu uważa za zamknięty.
