Obchody w trzech krokach:
1. Rewizja awangardowych historii
W ramach obchodów Muzeum Narodowe w Warszawie zaprosi na wystawę prezentującą rzadko pokazywany własny zbiór grafiki i rysunków artystów polskiej awangardy. Widzowie będą mieli okazję obejrzeć prace przedstawicieli najważniejszych ugrupowań – ekspresjonistów, formistów, lwowskich surrealistów, Buntu, BLOKu, Praesensu, grupy a.r. oraz Grupy Krakowskiej. Kancelaria Prezydenta RP wraz Muzeum Narodowym w Krakowie przygotowuje z tej okazji dwie wystawy:
- pierwsza, zatytułowana "Formiści", będzie poświęcona sztuce religijnej artystów tworzących tę awangardową formację i zostanie zaprezentowana w Pałacu Prezydenckim w Warszawie.;
- druga wystawa, zorganizowana razem z BOZAR w Brukseli, "Potęga awangardy", odbędzie się w Kamienicy Szołayskich, Oddziale MNK, a złożą się na nią dzieła kluczowych postaci światowej awangardy, takich jak: Edward Munch, Kazimierz Malewicz, Marcel Duchamp, Fernand Léger czy Georges Rouault, oraz polskich awangardzistów, m.in. Leona Chwistka, Katarzyny Kobro, Władysława Strzemińskiego, Andrzeja Pawłowskiego i Marka Piaseckiego.
O związkach jednego z najważniejszych twórców europejskiej awangardy z Polską opowie z kolei projekt wystawienniczy Muzeum Narodowego w Poznaniu "Hans Arp i sztuka polska".
Całą serię wystaw podejmujących próbę rewizji dotychczasowych ujęć awangardowej spuścizny planuje Muzeum Sztuki w Łodzi, instytucja bodaj najsilniej związana z dziejami awangardy w Polsce. Najważniejszą z nich będzie monograficzna wystawa twórczości Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego przygotowywana dla Museo Reina Sofia w Madrycie i stanowiąca pierwszą tak pełną prezentację dorobku polskich awangardzistów w muzeum tej rangi.
Historię awangardy przypomni również pięć wystaw organizowanych we własnych siedzibach łódzkiego muzeum:
- "Naturokultura. Awangarda i środowisko" podejmująca kwestię wpływu proto-ekologicznego myślenia na ruchy awangardowe;
- "Enrico Prampolini i teatr mechanicznych konstrukcji. Futuryzm i scenotechnika polskiej awangardy" dotycząca związków między włoskim futuryzmem a rodzimymi eksperymentami scenograficznymi;
- "Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta" opisująca awangardowy pejzaż międzywojennej Polski z perspektywy wybitnej polsko-żydowskiej pisarki i teoretyczki;
- "Organizatorzy życia. De Stijl i projektowanie awangardowe w Polsce" eksplorująca międzynarodowe konteksty, w jakich kształtowała się nowoczesna polska architektura i wzornictwo;
- "Poruszone ciała. Choreografie nowoczesności" poświęcona jednej z kluczowych dla modernizmu kwestii organizacji i racjonalizacji ruchu a przyjmująca za punkt odniesienia teorię i praktykę Katarzyny Kobro.
Niejako w korespondencji do programu łódzkiego w Muzeum Narodowym we Wrocławiu zostanie zaprezentowana instalacja odwołująca się do najnowszego filmu Andrzeja Wajdy "Powidoki" ukazującego ostatnie lata życia Władysława Strzemińskiego. Ponadto Muzeum Śląskie w Katowicach wraz z Muzeum Historii Katowic przygotują projekt wystawienniczy poświęcony losom awangardy na Śląsku.
Od października 2016 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie trwać będzie roczny cykl wykładów "Przełom, kontynuacja czy dialog? Sztuka XX i XXI wieku w kontekście sztuki dawnej". Podczas cyklu "Muzealne wtorki" odbędą się m.in. spotkania pt. "Tradycja kontra awangarda. Artyści polscy wobec odzyskania niepodległości" oraz "Kubizm, futuryzm, surrealizm i abstrakcja" w Galerii Sztuki XX i XXI wieku. Na lekcje muzealne MNW zaprasza również dzieci i młodzież oraz rodziny w ramach warsztatów familijnych: "Sztuka nowoczesna dla początkujących", "Sztuka z kół
i kwadratów", "Galeria kontrastów".
Muzeum Tadeusza Kantora Cricoteka w Krakowie przedstawi projekt badawczy, na który złożą się wystawa, konferencja i publikacja poświęcone Teatrowi Cricot, założonemu w Krakowie w roku 1933 przez grupę młodych plastyków i awangardowych pisarzy, z Józefem Jaremą na czele. W innym krakowskim muzeum, Muzeum Historii Fotografii odbywać się będą projekcje i prelekcje na temat przedwojennej awangardy filmowej (takich twórców jak Feliks Kuczkowski, Janusz Maria Brzeski, Jalu Kurek) oraz filmów powstających w środowiskach awangardy powojennej.
Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w ramach realizowanego od kilku lat projektu "Odzyskana Awangarda" zaproponuje cykl wydarzeń mających na celu upowszechnianie wiedzy o mniej znanym dorobku polskiej awangardy teatralnej XX wieku. A Teatr Nowy w Łodzi zorganizuje otwarty konkurs na scenariusz sztuki poświęconej awangardzie. Wśród projektów związanych z obchodami stulecia awangardy nie zabraknie również koncertów.
Specjalny program przygotowuje Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", w Teatrze Wielkim w Łodzi odbędzie się prawykonanie "Złotego Runa" Aleksandra Tansmana, a w Akademii Muzycznej w Łodzi w ramach cyklu "Filary polskiej awangardy muzycznej" publiczność będzie miała okazję zapoznać się z rzadko prezentowaną twórczością Józefa Kofflera, pierwszego polskiego dodekafonisty, a także z utworami kompozytorów polskich inspirujących się sztuką Kobro i Strzemińskiego.
Rok 2017 przyniesie również szereg wydawnictw poświęconych awangardzie. M.in. Instytut Architektury w Krakowie opublikuje antologię tekstów teoretycznych i krytycznych poświęconych architekturze nowoczesnej w Polsce wraz ze zbiorem esejów i komentarzy. Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przygotuje publikację autorstwa Andrzeja Turowskiego, jednego z najważniejszych polskich badaczy sztuki XX wieku, poświęconą historii radykalnej awangardy. A Muzeum Sztuki w Łodzi, oprócz serii publikacji związanych z cyklem wspomnianych wystaw, wyda reedycję "Teorii widzenia" Władysława Strzemińskiego, jednej z najważniejszych prac teoretycznych w historii polskiego modernizmu oraz – wraz z jednym z wiodących wydawnictw – zainicjuje serię popularnych monografii poświęconych ważnym postaciom i zjawiskom polskiej sztuki XX wieku.