Maj w Operze! 6 świetnych operowych wydarzeń: od „Halki” po „Turkusowego potwora”

Kawaler-srebrnej-rozy.png, default, „Kawaler srebrnej róży”, fot. Opera Bałtycka

#muzyka

#teatr

Na ten maj mamy dla was coś klasycznego, coś nowoczesnego, coś po polsku i coś dla dzieci.

Łucja z Lammermooru Gaetana Donizettiego, reż. Thaddeus Strassberger

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

„Łucja z Lammermooru”, Opera Nova Bydgoszcz, plakat: Adam Pękalski / ONB

Obrazek

Lucia_Plakat_Opera_Bydgoszcz_plakat_Adam_Pekalski.jpg

Gdzie: Opera Nova w Bydgoszczy
Premiera: 25.04 (inauguracja XXXII Bydgoskiego Festiwalu Operowego).
Kolejne spektakle: 26.04, 21.05, 22.05, 23.05
Prawykonanie: 26.09.1835 roku, Neapol.

Jedna ze sztandarowych oper bel canto – tragiczna opowieść o szkockich kochankach, których miłość nie może się spełnić, bo pochodzą ze zwaśnionych rodów – po raz pierwszy zawita na scenie Opera Nova w Bydgoszczy. I to nie w byle jakiej inscenizacji. Przygotowaniem spektaklu zajmie się amerykański reżyser i scenograf Thaddeus Strassberger, twórca współpracujący m.in. z LA Opera i Royal Opera House, który w 2016 roku wystawił Pasażerkę Mieczysława Wajnberga w Teatrze Opery i Baletu w Jekaterynburgu – było to pierwsze wystawienie dzieła polsko-żydowskiego kompozytora w pełnej wersji scenicznej w Rosji. W ostatnich latach zajmuje się też przygotowywaniem wydarzeń masowych, m.in. widowiskiem na otwarcie parady Sezonu Rijad (2021) i zakończenie zimowych igrzysk olimpijskich w Mediolanie (2026).

Czego możemy spodziewać się w Bydgoszczy? Reżyser zapowiada, że nacisk zostanie położony na plastyczność sceny. Wprowadzone zostaną motywy ognia, śniegu oraz luster, które mają odzwierciedlać emocjonalną złożoność operowej partytury. Jedną z inspiracji scenograficznych jest obraz Eksperyment z pompą próżniową Josepha Wrighta, w losach tytułowej Łucji reżyser poszukuje śladów starcia naukowego chłodu z ludzką wrażliwością. Oprawę wizualną domkną kostiumy wykorzystujące naturalne materiały oraz tradycyjne szkockie rzemiosło.

Reżyseria, scenografia, kostiumy: Thaddeus Strassberger
Choreografia: Maria Martins
Dyrygent: Tomasz Tokarczyk
Obsada: Magdalena Czerwińska, Magdalena Stefaniak, Julija Zasimowa (Lucia); Bartłomiej Kłos, Sławomir Kowalewski, Damian Wilma (Enrico); Nazarij Kaczała, Piotr Kalina, Szymon Rona (Edgardo).

Referencja do podcast-u

FLIS: Jak śpiewać po polsku? Mówią śpiewacy i śpiewaczki z trzech kontynentów

Halka Stanisława Moniuszki (po włosku, ale i po polsku), reż. Michał Znaniecki

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

„Halka”, Stanisław Moniuszko, fot. Opera i Filharmonia Podlaska

Obrazek

HALKA_moniuszko-opera-filharmonia-podlaska.jpg

Premiera włoskiej wersji językowej: 15.05
Kolejny spektakl: 17.05
Premiera polskiej wersji językowej: 16.05
Kolejne spektakle: 23.05, 24.05, 30.05, 31.05
Prawykonanie: 1.01.1858 roku, Warszawa.

Muszę tu uderzyć się w pierś, jeśli chodzi o muzykę włoską: Moniuszko góruje nad nią bogactwem orkiestracji. Owszem, Włosi – mam na myśli Donizettiego, Belliniego czy Verdiego – zawsze słynęli z piękna melodii. To prawda, cechuje ich wielka inwencja, jednak zawartość strukturalna partytury, zwłaszcza partia akompaniamentu, bywa u nich niekiedy nader uboga. U Moniuszki natomiast zachwyca faktura orkiestrowa – jest żywa, wszystkie głosy prowadzą ze sobą dialog, co służy bezpośrednio dramaturgii.

– mówił Fabio Biondi przy okazji nagrania płyty z włoskojęzycznym wykonaniem Halki.

Operę Moniuszki przetłumaczono na włoski z inicjatywy kompozytora, który chciał doprowadzić do wystawienia swojego dzieła na międzynarodowych scenach – nie udało mu się. Do pomysłu powrócono przy okazji przygotowań do obchodów dwusetnej rocznicy urodzin kompozytora w 2019 roku. Dzisiaj w końcu usłyszymy Halkę po włosku w wersji scenicznej.

„Ta inscenizacja nie chce niczego naprawiać ani unowocześniać” – deklaruje Michał Znaniecki, reżyser spektaklu. Zaśpiewanie Halki po włosku ma za zadanie uwypuklić uniwersalność utworu i chwilowe zapomnienie o narodowych kontekstach dzieła. Twórcy dostrzegają największy tragizm tej opowieści nie w czynach Jontka i Janusza, ale w obojętności całego społeczeństwa na cierpienie Halki walczącej o swoje uczucia i wartości.

Reżyseria, scenografia, choreografia, kostiumy: Michał Znaniecki
Dyrygent: Fabio Biondi
Obsada: Marcelina Román, Natalia Rubiś (Halka); Matheus Pompeu, Paweł Skałuba, Adrian Domarecki (Jontek); Stanisław Kufljuk, Mariusz Godlewski (Janusz).

Kawaler srebrnej róży Richarda Straussa, reż. Wojciech Faruga

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

„Kawaler srebrnej róży”, fot. Opera Bałtycka

Obrazek

Kawaler-srebrnej-rozy.png

Gdzie: Opera Bałtycka w Gdańsku
Premiera: 22.05
Kolejne spektakle: 24.05, 26.05, 28.05, 30.05.
Prapremiera: 26.01.1911 roku, Drezno.

Akcja opery komicznej Richarda Straussa zostaje przeniesiona przez Wojciecha Farugę z osiemnastowiecznego Wiednia czasów cesarzowej Marii Teresy w realia złotej ery Hollywood. Kawaler srebrnej róży opowiada o miłosnych roszadach w świecie wyższych sfer, w którym sztywne zasady społeczne ścierają się z porywami serca. Osią przedstawienia jest postać dojrzałej Feldmarszałkowej, która z melancholią obserwuje rodzące się uczucie między jej młodym faworytem, Oktawianem, a piękną Sophie. Całość, przesycona melodyjnymi walcami i wyrafinowaną orkiestracją, kulminuje w poruszającym finale, będącym studium przemijania oraz rezygnacji z własnego szczęścia.

Utwór niemieckiego kompozytora jest hołdem i nawiązaniem do tradycji Mozartowskiej, znajdziemy w nim wiele nawiązań do Wesela Figara. Postać Feldmarszałkowej Księżny Werdenberg (Iwona Sobotka) wydaje się być odpowiednikiem hrabiny Rozyny, z kolei Oktawian (Joanna Motulewicz) jest odbiciem Cherubina, pazia hrabiego Almavivy. Podobnie jak u Mozarta, rolę mężczyzny śpiewa tu sopranistka.

Faruga, mający już na swoim koncie sukcesy w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, tym razem czerpie z estetyki kina niemego oraz dynamiki komedii slapstickowej, nadając klasycznemu arcydziełu świeży, filmowy rys. Za stronę wizualną przedstawienia odpowiada Katarzyna Borkowska, natomiast nad orkiestrą czuwa Yaroslav Shemet.

Reżyseria: Wojciech Faruga
Scenografia i kostiumy: Katarzyna Borkowska
Dyrygent: Yaroslav Shemet
Obsada: Iwona Sobotka (Feldmarszałkowa Księżna Werdenberg); Bjarni Thor Kristinsson (Baron Ochs von Lerchenau); Joanna Motulewicz (Oktawian); Jan Żądło (Faninal); Aleksandra Kubas-Kruk (Zofia).

Yaroslav Shemet: Wizyty w filharmonii są traktowane jako wspomnienie minionych czasów [WYWIAD]

Wielkie głosy – Piotr Beczała

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Wielkie Głosy: Piotr Beczała, Teatr Wielki Opera Narodowa, fot. TWON

Obrazek

beczala_plakat_prev_twon.jpg

Gdzie: Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie
Koncert: 27.05

Rozpościerający się na placu Teatralnym gmach będący siedzibą narodowej sceny operowej i teatralnej zajmuje dwa hektary, a jego powierzchnia użytkowa to 90 tys. metrów kwadratowych. Wielka machina dwóch najważniejszych scen – tak przynajmniej sugeruje ich nazwa – z daleka może wydawać się niezmienna, jednak w 2025 roku zaszły tu znaczące zmiany. W Teatrze Narodowym skończyła się 22-letnia kadencja Jana Englerta, zastąpił go Jan Klata. Z kolei w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej po 17-letnim okresie urzędowania Waldemara Dąbrowskiego dyrektorem został Boris Kudlička. Pochodzący ze Słowacji scenograf już od 1995 roku pracował w warszawskiej operze, zrealizował kilkanaście spektakli z Mariuszem Trelińskim – można zatem powiedzieć, że ich współpraca ukształtowała estetycznie ostatnie trzy dekady najważniejszej sceny polskiej opery (i zawędrowała do wielu teatrów Europy i Ameryki Północnej).

Jedną z inicjatyw Kudlički w sezonie 2025/26 jest cykl koncertów Wielkie Głosy prezentujący polskie śpiewaczki i śpiewaków, którzy na co dzień występują na najważniejszych scenach świata. Do tej pory usłyszeliśmy Aleksandrę Kurzak w duecie z Robertem Alagną, Artura Rucińskiego z Pretty Yende oraz Tomasza Koniecznego z Camillą Nylund. Cykl koncertów zamknie Piotr Beczała, któremu towarzyszyć będzie Orkiestra Teatru Wielkiego – Opery Narodowej pod batutą Clelii Cafiero, wschodzącej gwiazdy światowej dyrygentury. Neapolitanka współpracuje m.in. z Orchestre National de Lyon, Opéra de Paris, English National Opera i BBC Philharmonic Orchestra.

Piotr Beczała od połowy lat 90. podbija kolejne sceny operowe świata: od Zurychu, przez Mediolan, Salzburg, Wiedeń, Nowy Jork, Londyn, po Paryż. W sezonie 2025/26 zadebiutował w tytułowej roli opery Andrea Chénier Umberto Giordano, do której libretto napisał Luigi Illica (najpierw w wersji koncertowej na festiwalu w Salzburgu, później w wersji scenicznej w Metropolitan Opera). Wziął również udział w nowej inscenizacji Wagnerowskiego Lohengrina w reżyserii Johannesa Eratha, gdzie towarzyszył Mahler Chamber Orchestra. To jednak tylko ułamek jego działalności, obejmujący zupełnie nowe produkcje.

Program koncertu nie został jeszcze ogłoszony przez organizatorów.

Futurofonia, czyli prawykonania utworów Roberta Piotrowicza i Andrzeja Karałowa

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Futurofonia: prawykonania, fot. Opera Bałtycka

Obrazek

futuro-prawykonania-grafiks_detal-fot-opera-baltycka.jpg

Gdzie: Opera Bałtycka w Gdańsku
Koncert: 29.05

W polskich instytucjach operowych raczej rzadko wykonuje się muzykę współczesną, nie mówiąc już o najnowszej. Żeby się o tym przekonać, wystarczy zresztą spojrzeć na średni wiek opisanych w niniejszym tekście propozycji, wynosi on… 119 lat. Wśród wszystkich polecanych oper znalazł się tylko jeden tytuł skomponowany przez żyjącego kompozytora, nie ma też tutaj żadnego tytułu skomponowanego w drugiej połowie XX wieku. Dlatego tak bardzo cieszy obecność koncertu muzyki nowej w Operze Bałtyckiej.

W cyklu Futurofonia usłyszymy prawykonania utworów Andrzeja Karałowa i Roberta Piotrowicza. Przedsięwzięcie ukazuje premierowe prace artystów, którzy swobodnie łączą śpiew, elektronikę oraz działania performatywne, wymykając się przy tym klasycznym klasyfikacjom gatunkowym. Dzięki bliskiemu kontaktowi z wykonawcami i otwartej przestrzeni, słuchacze mogą w pełni zanurzyć się w dźwiękowej materii, doświadczając jej w sposób niezwykle namacalny.

Andrzej Karałow jest twórcą wywodzącym się ze świata muzyki akademickiej i do tej pory silnie z nim związanym. W swoich utworach chętnie korzysta z muzyki elektronicznej, zajmuje się również improwizacją. Z kolei Robert Piotrowicz wszedł do świata kompozycji ze świata awangardowej improwizacji i muzyki eksperymentalnej.

Sea reflects silence Andrzeja Karałowa to czteroczęściowa suita elektroakustyczna, w której usłyszymy wpływy muzyki improwizowanej, eksperymentalnej, post-rockowej i ambientowej. Utwór nawiązuje do różnorodnej symboliki związanej z wodą (w tym tajemnicy jej głębin) oraz motywem podróży morskich i wielkich odkryć geograficznych. Flogiston Roberta Piotrowicza będzie utworem w całości elektronicznym, oparty na procesach syntezu dźwięku oraz modelowania fizycznego.

Turkusowy potwór Tomasza J. Opałki, reż. Paweł Paszta

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

„Turkusowy potwór”, fot. Teatr Wielki w Łodzi

Obrazek

plakat_turkusowy_potwor-teatr-wielki-w-lodzi.jpg

Gdzie: Teatr Wielki w Łodzi
Premiera: 30.05
Kolejne spektakle: 31.05, 02.06, 03.06.
Prawykonanie: 30.05.2026 roku, Łódź.

Kiedy rodzeństwo Ashka i Aaden z powodu intrygi Turkusowego Potwora trafia do magicznej puszczy, ich dotychczasowy świat rozsypuje się w gruzy. Rozdzieleni i przemienieni, muszą stawić czoła wyzwaniom, które wymagają od nich czegoś więcej niż tylko fizycznej odwagi. Spotkanie z fantastycznymi istotami uczy ich jednak, że gniew czy smutek to nie wrogowie, lecz niezbędne elementy ludzkiej natury. Poprzez poświęcenie i zmianę perspektywy, bohaterowie odkrywają swoją podmiotowość, udowadniając, że dobro i sprawczość rodzą się ze świadomych wyborów i wspólnego działania.

Turkusowy potwór to współczesna opera familijna, która czerpie z tradycji komedii dell’arte i baśniowej poetyki Carla Gozziego. To poruszająca historia o dorastaniu do odpowiedzialności oraz o miłości budowanej na uważności, a nie tylko na powierzchownym zachwycie. Spektakl, skierowany głównie do dzieci w wieku wczesnoszkolnym, porusza tematykę budowania autonomii i radzenia sobie z trudnymi emocjami w relacjach rówieśniczych.

Magiczny klimat przedstawienia dopełniają nawiązania do mitologii słowiańskiej oraz imponująca warstwa wizualna: wielkoformatowe lalki, bogata choreografia i scenografia, która zawłaszcza przestrzeń łódzkiej malarni, zacierając granicę między sceną a rzeczywistością.

Na scenie wystąpią sopranistka Joanna Freszel i kontratenor Michał Sławecki, towarzyszyć im będą soliści Teatru Wielkiego w Łodzi. Autorem muzyki jest Tomasz Opałka, twórca muzyki koncertowej, teatralnej i filmowej. W 2022 roku skomponował on Ars Moriendi – Requiem Giocoso dla Polskiej Opery Królewskiej, kantatę sceniczną odwołującą się do tradycji muzyki średniowiecznej, folkloru i współczesnych technik kompozytorskich.

Reżyseria: Piotr Paszta
Scenografia: Anna Adamiak
Choreografia: Grzegorz Pańtak
Dyrygent: Daniel Mieczkowski
Obsada: Joanna Freszel, Michał Sławecki.

Język Polish

opera