Artystka interdyscyplinarna, tworzy wideo instalacje i performance. W swoich pracach nieustannie lawiruje pomiędzy prześmiewczą estetyką post-internetową, a zagadnieniami związanymi z tożsamością, nostalgią czy pamięcią zbiorową.
Anna Maria Łuczak mieszka i pracuje w Rotterdamie, gdzie ukończyła Piet Zwart Institute. Wcześniej studiowała także na Łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych i Willem de Konning Academie w Rotterdamie. W latach 2017-2018 była stypendystką Jan van Eyck Academie w Maastricht.
W swoich pracach stosuje różnorodne środki wypowiedzi twórczej takie jak: instalacja, rzeźba, video, czy performance. W centrum wielu projektów Anny Marii Łuczak jest tematyka osobistej interpretacji wydarzeń historycznych, a także filozoficzno-polityczne aspekty pamięci zbiorowej, w kontekście struktur władzy czy mitów politycznych. Artystka, w swoich pracach, porusza także zagadnienia związaną z pamięcią indywidualną, rozumianą jako proces obiektywizacji świadectw historycznych i śladów.
Jednym z ujęć tej tematyki była instalacja "Trust Speakers", składająca się z wideo, rzeźb i obiektów typu ready-made, pokazywana w 2015 roku w warszawskim Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. Projekt ten związany jest z doświadczeniami artystki przy pracy przy filmie dokumentalnym "Pools voor beginners", traktującym o Polakach mieszkających w robotniczym hotelu Stella Maris, w Steenbergen w Holandii. Dokument został wyprodukowany na zlecenie lokalnej stacji telewizyjnej i miał zarysować sytuację Polek i Polaków na rynku pracy w Holandii.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Anna Maria Łuczak, "Trust Speakers", 2015, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, fot. dzięki uprzejmości artystki
Obrazek
screen_shot_trust_speakers.jpg
Podczas pracy nad "Pools voor beginners" Anna Maria Łuczak tłumaczyła wywiady z polskimi pracownikami sezonowymi ze Steenbergen. Jednak znaczna część z ponad 60 godzinnego materiału audio nie została użyta w końcowej wersji dokumentu. Właśnie te odrzucane przy montażu wywiady z filmu, stały się pretekstem do pracy nad "Trust Speakers". Artystka połączyła je bowiem z archiwaliami i nagranymi współcześnie materiałami. W tym projekcie wywiady, z przedstawicielami kultury, naukowcami, reżyserami czy filozofami, przeplatały się z fragmentami filmów fabularnych i amatorskich nagrań tworząc nielinearną narrację.
Text
Interesuje mnie to, co ginie w tłumaczeniu, ginie w procesie dokumentacji. Andrzej Leder twierdzi, że zapamiętujemy tylko to co już w jakiś sposób pasuje do naszego wyobrażenia na temat przeszłości. Z drugiej strony, wywiad, jako najbardziej spontaniczna, bezpośrednia i potencjalnie podlegająca najmniejszej interwencji forma wypowiedzi jest tematem wielu moich prac. Znaczna część materiału zebranego przez nas w trakcie pracy nad filmem została odrzucona przy montażu. Interesujące było dla mnie to, jaki materiał zostaje odrzucony i co mówi o tym zjawisku jakim jest emigracja, co mówią zadawane pytania o tych, którzy je zadają.
Autor cytatu
Anna Maria Łuczak, "Trust Speakers", newartcenter.info
Wywiady z pracownikami i pracowniczkami sezonowymi były więc punktem wyjścia tej instalacji. Wywiady - przetworzone i połączone razem z amatorskimi nagraniami i gotowymi już tekstami kultury stają się pretekstem do pytania ‘czym jest pamięć’ i jak zmieniają się znaczenia obrazów w zależności od kontekstu lub nawet kolejności prezentacji. Odpowiedź na to pytanie, można spróbować uogólnić do takich kwestii jak przetwarzanie informacji o doświadczeniach, w tym wypadku filmy, wywiady, fotografie pozwalają pamiętać dokładniej ale i odkrywać nowe znaczenia, jak i tworzyć wspólne narracje.
Prace Anny Mari Łuczak mają też rys post-internetowy. W 2016 roku w warszawskiej galerii lokal_30 artystka pokazywała pracę "Magic Mud Mask". W przestrzeni galerii artystka przedstawiła video-art, gdzie aplikuję sobie na twarz maseczkę z glinki, na ekranie tuż obok trwających zabiegów kosmetycznych, co jakiś czas pojawiają się slogany zachęcające do aktywności politycznej. Z ekranem sąsiadowały łazienkowe stojaki z ręcznikami, na których nadrukowano świadectwo protestów tureckiej społeczności, przeciw rządom Erdoğana. Białe, puchate ręczniki, z różowymi napisami, były idealnym dopełnieniem estetyki rodem z urodowych filmików. Anna Maria Łuczak tak opowiada o swojej pracy:
W swojej nowej instalacji czerpię z estetyki tutoriali kosmetycznych dostępnych na YouTube, pragnąc pokazać jednostkę w szerszym kontekście aktualnych wydarzeń społeczno-historycznych.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Anna Maria Łuczak, "Magic Mud Mask", widok instalacji na wystawie "The Corpse of Joy", 2016, lokal_30, Warszawa, fot. Maciej Łuczak
Obrazek
magic_mud_mask_widok_wystawy_lokal_30_fot.maciej_luczak_2.jpg
Wykorzystując w pracach wideo cyrkulujące w internecie obrazy Anna Maria Łuczak niejako przenosi je z ich podstawowego tła kulturowego, a następnie rekontekstualizuje wobec zjawisk takich jak aktywizm. W wypadku tej instalacji świat online stał się narzędziem do stworzenia artystycznej narracji, a także próbą zdiagnozowania sytuacji politycznej, w momencie gdy fizyczna i wirtualna płaszczyzna aktywizmu zaczęła się przenikać.
Od września 2018 wraz z Angelicą Falkeling prowadzi Emotional Channel lifestajlowy projekt o różnych wymiarach prekarności i nierównych stosunkach pracy. Założeniem Emotional Channel jest udostępnianie prac za darmo, przez platformy social mediowe, takie jak Instagram czy Youtube i kreowaniu przy tym wrażenia „autentyczności i naturalności” na podobieństwo technik stosowanych w influencer marketingu. Fragmenty dokumentów, osobiste anegdoty, podcasty, porcelana i ubrania promowane przez Emotional Channel budują też specyficzną narrację opartą na wykreowanych przez artystki internetowych personach. Projektowi towarzyszą też performanse, takie jak odczyt poezji zainscenizowany w sieci holenderskich supermarketów Albert Heijn.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Anna Maria Łuczak i Angelica Falkeling, performans w ramach projektu Emotional Channel, 2018, Rib Art Space, fot. Tor Jonsson
Obrazek
emotiona_channel_collaboration_with_angeica_falkeing_performance_rib_rotterdam_fot._tor_jonsson.jpg
Anna Maria Łuczak w Emotional Channel skupia się na kwestiach na styku ekonomii i sztuki, a przede wszystkim sytuacji ekonomicznej twórczyń i twórców kultury. Niewątpliwie artyści to jedna z najgorzej zarabiających grup społecznych w stosunku do swojego wykształcenia czy kapitału kulturowego. Projekt oscyluje więc wokół pytań o możliwość stabilizacji w pracy artysty i strategiach radzenia sobie z prekarnością. Prekariat oznaczałby kategorię czy klasę społeczną, której brak stabilizacji życiowej czy bezpieczeństwa socjalnego, wynika z charakteru wykonywanej pracy.
Artystka wraz Eriką Roux, Martą Hryniuk, Nickiem Thomasem i Sophie Bates jest także współzałożycielką kooperatywy WET w Rotterdamie, zajmującej się produkcją i dystrybucją artystycznych filmów i video. WET to także platforma kuratorsko-dystrybucyjna, członkowie kooperatywy organizują wystawy, warsztaty i pokazy, oferując nowe spojrzenie na medium filmowe.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Anna Maria Łuczak, widok instalacji na wystawie "WET Lounge", 2019, Tent, Rotterdam fot. Nick Thomas
Obrazek
wet_lounge_1at_tent_rotterdam_widok_wystawy_produkty_woda_fot_nick_thomas.jpg
Anna Maria Łuczak brała udział w wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych, m.in.: Kunstvlai, Amsterdam (2012), BWA Zielona Góra (2014), AIR Jakobstad (2014), CSW Warszawa (2015), Swimming Pool, Sofia (2015) Lokal_30 (2016), BWA Lublin (2017), W139, Amsterdam (2017), Punkt Odbioru Sztuki, Łódź (2017), Triennale, Orońsko (2017), Supermarket Art Fair, Stockholm (2018), Rib Rotterdam (2018) Tent, Rotterdam (2019).
Autorka: Olga Tyszkiewicz
