Wojciech Zamecznik, projekt plakatu "Milcząca gwiazda" (reż. Kurt Maetzig, muzyka Andrzej Markowski), 1960 © J. & S. Zamecznik / Fundacja Archeologia Fotografii, Warszawa.
WEEKEND OTWARCIA
piątek, 13.07.2018
godz. 19.00
Podwójny wernisaż: ‘Through the Soundproof Curtain. PRES’ oraz Art in Motion. 100 Masterpieces with and through Media. An Operative Canon
sobota, 14.07.2018
godz. 16.00
Oprowadzanie kuratorskie Daniela Muzyczuka i Michała Mendyka z udziałem Bolesława Błaszczyka
godz. 18.00 PM
Koncerty w przestrzeni Media Theater
Krzysztof Knittel
Valerio Tricoli
Maja Ratkje
Studio Eksperymentalne Polskiego Radia zakończyło działalność w 2003 roku. Jego “życie po życiu” rozpoczęło się jednak już w 1998 roku. To wtedy norwescy mistrzowie ambientu – Biosphere i Deathprod – oddali hołd pionierowi skandynawskiej muzyki elektronicznej Arne Nordheim na płycie “Nordheim Transformed”. Później podobną drogą podążali liczni artyści z Polski i Norwegii, ale też Niemiec, Włoch, Francji czy USA.
Gdy poproszono mnie o stworzenie muzyki w oparciu o klasyczne utwory Eugeniusza Rudnika, byłam zelektryzowana niekonwencjonalnym wykorzystaniem głosu oraz nagrań terenowych w jego kompozycjach – mówiła w 2013 roku Maja Ratkje, jedna z wiodących współczesnych kompozytorek oraz wokalistek norweskich – Wykorzystuję tego typu materiał dźwiękowy, od kiedy w ogóle komponuję. A nieustannie zmieniający się zbiór konkretnych próbek, w oparciu o które improwizuję na koncertach, ma wiele wspólnego z dźwiękowym światem Rudnika.
Aktualność dzieł Bohdana Mazurka zafascynowała z kolei Valerio Tricoliego. O ile jednak Maja Ratkje posługiwała się w pracy wyłącznie współczesnymi narzędziami elektronicznymi (oraz swoim głosem), o tyle włoski artysta wykorzystał – z właściwą sobie wirtuozerią – archaiczny magnetofon szpulowy marki Revox. Bliski krewny “instrumentów”, jakimi posługiwali się przed laty Rudnik i Mazurek, posłużył realizowanym w czasie rzeczywistym wariacjom na temat nagrań tego ostatniego.
Rudnik oraz Mazurek pozostali wierni analogowej domenie, ale już młodsi twórcy Studia Eksperymentalnego podążali chętnie za kolejnymi przemianami narzędzi i estetyk, związanymi przede wszystkim z rozwojem technologii cyfrowej. Krzysztof Knittel upodobał sobie w szczególności różnorodne działania performatywne, rozpięte pomiędzy elektroakustyczną improwizacją a audiowizualnym happeningiem. Jego nowe dzieło – free for(m) macwin – to w zasadzie unikatowy cyfrowy instrument, który w kontekście instytucji wystawienniczej budzi zaskakująco “swojskie” skojarzenia.
Wystawę “Through the Soundproof Curtain” otworzy więc występ jednego z najwybitniejszych kompozytorów Studia Eksperymentalnego oraz duchów jego dwóch kolegów, przywołanych z elektroakustycznej otchłani przez Maję Ratkję i Valerio Tricoliego.
"Through the Soundproof Curtain. The Polish Radio Experimental Studio"
ZKM | Center for Art and Media Karlsruhe
14 lipca 2018 – 6 stycznia 2019
wernisaż: 13 lipca 2018
Wystawa organizowana przez ZKM | Center for Art and Media Karlsruhe i Instytut Adama Mickiewicza.
Kuratorzy wystawy: Michał Mendyk, Daniel Muzyczuk
Partnerzy wystawy: Muzeum Sztuki w Łodzi, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej
Podziękowania: Wytwórnia Filmów Oświatowych, Aurea Porta – Fundacja Przyjaciół Sztuk
APPARATUM, panGenerator, 2018, fot. Tomasz Kulbowski
Z kolei 4 sierpnia 2018 zostanie udostępniona instalacja interaktywna APPARATUM. Podczas Nocy Muzeów w ZKM | Karlsruhe osoby odwiedzające wystawę będą mogły skomponować własne utwory elektroakustyczne na bazie notacji Bogusława Scheaffera z jego "Symfonii muzyki elektronicznej". Umożliwi to urządzenie zaprojektowane przez grupę panGenerator na zamówienie Instytutu Adama Mickiewicza, które nawiązuje do dziedzictwa Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Forma przestrzenna instalacji inspirowana jest estetyką charakterystyczną dla słynnego Czarnego Pokoju (siedziby Studia) zaprojektowanego przez Oskara Hansena.
Projekt współorganizowany przez Instytut Adama Mickiewicza jako część międzynarodowego programu kulturalnego POLSKA 100, realizowanego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2021. Projekt dofinansowany ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2021.
Źródło: materiały prasowe, oprac. PB, maj 2018
