Olga Tokarczuk nagrodzona Man Booker International Prize
22 maja 2018 roku Olga Tokarczuk została nagrodzona the Man Booker International Prize za powieść "Bieguni", przełożoną na język angielski przez Jennifer Croft. Pierwszy raz polska pisarka zdobyła tę prestiżową nagrodę.
Olga Tokarczuk jest jedną z najbardziej uznanych i najczęściej tłumaczonych polskich pisarek. Tłumaczenia jej powieści "Dom dzienny, dom nocny" oraz "Prawiek i inne czasy" odniosły komercyjny sukces i zdobyły uznanie zagranicznej krytyki. Tokarczuk mieszka i pracuje w Wałbrzychu na Dolnym Śląsku. Wybitna pisarka i eseistka jest wielbicielką Junga oraz znawczynią filozofii i wiedzy tajemnej. Bez wątpienia jedna z najbardziej utalentowanych pisarek debiutujących w latach 90., ceniona zarówno przez krytyków, jak i czytelników. Fenomen jej popularności to złożony efekt talentu literackiego, wiedzy, wyczucia smaku, filozoficznej głębi oraz szczególnego talentu do opowiadania historii.
Twórczość Tokarczuk przyniosła jej wiele prestiżowych nagród, m.in. Paszport Polityki, Nagrodę Literacką Nike oraz Vilenica International Literary Prize. Na podstawie jej książki "Prowadź swój pług przez kości umarłych", Agnieszka Holland nakręciła nagradzany film "Pokot".
Olga Tokarczuk, Flights, tłum. Jennifer Croft, Fitzcarraldo Editions
"Bieguni" to książka o fenomenie podróży. Tytuł książki jest zarazem nazwą dawnej prawosławnej sekty uważającej, iż pozostawanie w jednym miejscu naraża człowieka na ataki Złego, więc ciągłe przemieszczanie się służy zbawieniu duszy. Podobna, choć bardziej świecka motywacja – związana raczej z pragnieniem wolności – przyświeca bohaterom poszczególnych wątków powieści. W książce pojawia się więc kobieta opiekująca się niepełnosprawnym dzieckiem, która pod wpływem doznanego w cerkwi objawienia nie wraca do domu; australijska badaczka po latach wracająca do Polski do śmiertelnie chorego przyjaciela; matka odchodząca wraz z dzieckiem od męża w trakcie wczasów w Chorwacji; mamy też opowieść o przetransportowaniu do Polski serca Chopina. Ważny jest również wątek XVII-wiecznego holenderskiego anatoma Ruyscha, który dokonał sekcji swojej amputowanej nogi i odkrył ścięgno Achillesa.
W narracjach przeplatanych analizami i dygresjami dotyczącymi tak różnorodnych kwestii jak pojemniki na kosmetyki podróżne oraz kultura Maorysów, Tokarczuk prowadzi czytelnika pod powierzchnię współczesnych problemów, pokazując sam rdzeń natury ludzkiej.
Tokarczuk jest pierwszą polską pisarką nagrodzoną Bookerem. Mistrz science fiction Stanisław Lem był nominowany do pierwszej edycji nagrody w 2005 roku, zaś w 2017 roku pisarka Wioletta Grzegorzewska była nominowana za "Guguły", przetłumaczone na angielski przez Elizę Marciniak. Tłumaczka "Biegunów" na angielski, Jennifer Croft, otrzymała za swój przekład Nagrodę Found in Translation 2018. Kapituła (Instytut Książki, Instytut Kultury Polskiej w Londynie oraz Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku) doceniła tekst Jennifer Croft za jego piękno, konsekwencję i klarowność.
Tegoroczna lista finalistów:
- Virginie Despentes (Francja) Vernon Subutex 1, tłum. Frank Wynne (MacLehose Press)
- Han Kang (Korea Płd.), The White Book, tłum. Deborah Smith (Portobello Books)
- László Krasznahorkai (Węgry), The World Goes On, tłum. John Batki, Ottilie Mulzet & George Szirtes (Tuskar Rock Press)
- Antonio Muñoz Molina (Hiszpania), Like a Fading Shadow, tłum. Camilo A. Ramirez (Tuskar Rock Press)
- Ahmed Saadawi (Irak), Frankenstein in Baghdad, tłum. Jonathan Wright (Oneworld)
- Olga Tokarczuk (Polska), Flights, tłum. Jennifer Croft (Fitzcarraldo Editions)
Tekst: NR, tłum. PB, maj 2018
