Content anchor

Mikołaj Trzaska

Mikołaj Trzaska, 31.05.2005, fot. Michal Szlaga/REPORTER/East NewsMikołaj Trzaska, 31.05.2005, fot. Michal Szlaga/REPORTER/East News

Urodzony w 1966 roku saksofonista, klarnecista basowy, kompozytor. Jest uważany za ikonę jazzowej awangardy w Polsce. Na stałe związany z Gdańskiem. W swoich podróżach muzycznych za cel obrał sobie poszukiwanie wspólnego mianownika między muzyką żydowską i współczesną.

Mikołaj Trzaska jest przekonany, że najważniejszą rzeczą w sztuce jest niezatracanie własnej indywidualności. Jego działalność muzyczna, podróże i spotkania to istny kalejdoskop zdarzeń, od eksperymentalnych prób yassowych przez międzynarodowe projekty po powrót do źródeł – swoich korzeni.

Początki kariery

 

 

W 1988 roku Trzaska rozpoczął studia na ASP w Gdańsku na wydziale malarstwa. W tym samym czasie pod wpływem muzyki Johna Coltrane’a i Ornette’a Colemana zdecydował, że samodzielnie nauczy się grać na saksofonie altowym. Krótko potem dołączył do zespołu Tymona Tymańskiego Sni Sredstwom Za Uklanianie, który stanowił zalążek późniejszego największego "fermentu" w polskim jazzie przełomu lat 80-tych i 90-tych –  formacji Miłość. W 1991 roku definitywnie porzucił uczelnię, by poświęcić się muzyce. W latach 1990 - 2001 jako współzałożyciel i saksofonista był członkiem grupy Miłość, jednego z filarów tzw. sceny yassowej. Zespół współpracował m.in. z Lesterem Bowie i Tomaszem Stańką. Nagrali wspólnie pięć albumów ("Miłość", "Taniec smoka", "Not Two", "Asthmatic", "Talkin' About Life and Death" oraz muzykę do filmu "Sztos").

Lata 90.

 

 

W 1993 roku Trzaska podjął pierwsze próby kompozytorskie, a także założył własny zespół Łoskot. W następnym roku wspólnie z Tymonem Tymańskim utworzył duet Masło, znany z purenonsensowego poczucia humoru. Wykonywali rockowe i jazzowe standardy w rozmaitych, często kontrowersyjnych wersjach. W 1995 roku Mikołaj Trzaska nagrał swoją pierwszą płytę solową zatytułowaną: "Cześć, cześć, cześć". Rok 1996 przyniósł 12-miesięczną przygodę z krakowskim zespołem Świetliki. Trzaska nagrał z nimi płytę "Cacy, cacy Fleischmaschine". Kilka lat później z Marcinem Świetlickim nagrał jeszcze album "Cierpienie i Wypoczynek". W 1998 roku powstał kolejny nowy skład: kwartet NRD (Jerzy Mazzol, Ryszard Tymański, Jacek Olter i Trzaska). Przetrwał kilka miesięcy, zagrał kilka koncertów i nagrał płytę "Sport i Religia". Rok 1999 przyniósł projekt: The Users (z Robertem Brylewskim, Marcinem Świetlickim, Ryszardem Tymańskim, Milo Kurtisem. i Jackiem Olterem). Działalność tej grupy zaowocowała płytą "Nie Idź Do Pracy". W końcu w 2000 roku razem ze swoja żoną Olą Trzaską Mikołaj założył wydawnictwo płytowe Kilogram Records z myślą o wydawaniu swoich projektów płytowych oraz muzyki z kręgu impro-free jazz.

Po roku 2000

 

 

W latach 2001- 2004 Mikołaj Trzaska współpracował z duetem instrumentalno-kompozytorskim – Marcinem i Bartłomiejem Olesiami. Ich "Mikro Muzik" to kamień milowy we współczesnym polskim jazzie. Pozostałe albumy tria to: "La sketch up", "Danziger Strassenmusik" nagrana na ulicach Gdańska oraz Suite For Trio + 4, zarejestrowana wspólnie z francuskim trębaczem Jeanem Lucem Cappozzo.

Rok 2003 obfitował dla Trzaski w muzyczne inspiracje i spotkania. Podczas podróży na Ukrainę Trzaska wraz z wybitnym ukraińskim pisarzem i poetą Jurijem Andruchowyczem nagrał płytę „Andruchoid”. Na festiwalu "Blooms Days" w Dublinie zagrał z austriacką wiolonczelistką i kompozytorką Clemetine Gasser (dało to początek długoletniej współpracy w duecie i innych składach). Trzaska spotykł także francuskiego gitarzystę Noëla Akchoté, z którym grał koncerty i spędził jeden dzień w studio nagraniowym warszawskiej Akademii Muzycznej. Ale najcenniejszy okazał się pobyt w Skandynawii, gdzie saksofonista poznał muzyków na co dzień stanowiących sekcję rytmiczną Petera Brötzmanna: basistę Petera Friis Nielsena i perkusistę Peetera Uuskylę. Nagrali wspólnie albumy "Unforgiven north" (2004) i "Orangeada" (2006). W kwietniu 2005 roku do tria Trzaska/Friis/Uuskyla dołączył Peter Brötzmann. W ten sposób powstał North Quartet i płyta "Malamute".

2005 rok przyniósł kolejne niespodziewane spotkania. Najpierw Trzaska odbył dwie trasy koncertowe po Niemczech z perkusistą Paulem Wirkusem oraz kontrabasistą Johannesem Firschem. Następnie zagrał w trio z Peterem Friisem Nielsenem i Peterem Ole Jorgensenem (płyta "Volumen", wydana przez duńskie wydawnictwo Ninth World Music). Pracowity rok zamknęła współpraca z Paulem Wirkusem przy realizacji płyty inspirowanej prozą Andrzeja Stasiuka "Nacht".

Polski saksofonista rozsmakował się w graniu w międzynarodowych formacjach i tak w 2006 roku nawiązał współpracę z Joe'm McPhee oraz Jay'em Rosenem (album "Intimate Conversations"). W kolejnym roku zagrał wspólną trasę koncertową z Trio X (album "Magic"). Ukoronowaniem jego działań na arenie międzynarodowej (w listopadzie 2007 roku) było zaproszenie do międzynarodowego projektu Kena Vandermarka "Resonance", z którym gra do dzisiaj.

Muzyka żydowska

 

 

Pod koniec pierwszej dekady XXI wieku Trzaska zwrócił się ku tradycyjnej muzyce żydowskiej, po części z powodu swoich żydowskich korzeni. Wyrazem tej fascynacji jest nie tylko działalność koncertowa, ale także płyty jego zespołów: Ircha i Shofar.

Shofar, z udziałem gitarzysty i kompozytora Raphaela Rogińskiego oraz perkusisty Macia Morettiego, powstał w maju 2006 roku. Rok później ukazała się płyta grupy zatytułowana "Shofar". Kolejne miały swoją premierę dopiero w 2013 roku: "Ha-huncvot" i DVD z koncertu live w warszawskim Powiększeniu.

W czerwcu 2008 roku Trzaska powołał do życia kwartet klarnetowy Ircha (Wacław Zimpel, Paweł Szamburski i Michał Górczyński). Czterech znakomitych muzyków-improwizatorów eksploruje poprzez wspólną grę tajemnice żydowskiej mistyki. "Genialne wyczucie delikatności tematu idzie w parze z mistrzowskim wykonaniem niestroniącym od improwizacji" – piszą o nim na stronie Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Muzyka filmowa

Mikołaj Trzaska od wielu lat działa także na polu muzyki filmowej: ze współpracy z Wojciechem Smarzowskim powstała muzyka do filmów: "Dom zły", "Róża", "Drogówka" oraz do przedstawienia Teatru Telewizji: "Kuracja". Współpracował również z Borysem Lankoszem ("Obcy") oraz Szymonem Uliaszem i Magdaleną Gubałą ("Ścinki"). Jest  także autorem muzyki do licznych filmów dokumentów, m.in. "List do syna" Iwony Bartólewskiej i "Szklana pułapka" Pawła Ferdka.

Wspólne granie

Ilość projektów, w których brał i bierze udział Mikołaj Trzaska jest imponująca. Koncertował i nagrywał m. innymi z Paulem Wirkusem, Raphaelem Rogińskim, Macio Morettim, Tomkiem Sowińskim, Joe McPhee, Jay Rosenem, Noahem Rosenem, Peterem Ole Jorgensenem, Peterem Jacquemynem, Johannesem Bauerem, Clementine Gasser, Bernhardem Loibner, Joachimem Roedeliusem, Pawłem Szamburskim, Michałem Górczyńskim, Claytonem Thomasem, Dominikiem Duvalem, Jayem Rosenem, Kentem Kesslerem, Evanem O’Reilly, Christianem Weberem, Tomasem Fujiwarą, Elizabeth Harnik, Taylorem Ho Bynumem, Markiem Sandersem, Jurijem Andruchowyczem, Tymonem Tymańskim, Leszkiem Możdżerem, Peterem Brötzmannem, Marcinem i Bartłomiejem Olesiami, Tomaszem Stańko, Lesterem Bowie, Kenem Vandermark'iem, Joe'm McPhee, Fiszem i Emade.

Autor: jazzarium.pl, grudzień 2014

Wybrana dyskografia: 

Miłość - Miłość (GOWI 1992) 
Miłość - Taniec Smoka (GOWI 1994) 
Koncert w Mózgu (GOWI 1994) 
Miłość - Not Two ( GOWI 1994) 
Łoskot - Cześć, Cześć, Cześć (GOWI 1995) 
Miłość - Asthmatic (GOWI 1995) 
NRD - Sport i Religia (1998; z NRD) 
Łoskot - Amariuch (Multikulti 1998) 
Miłość - Talkin’ About Life And Death (GOWI 2000) 
Marcin Świetlicki - Cierpienie i wypoczynek (2000, Biodro Records) 
Łoskot - Śmierdzące Kwiatuszki (2000, Folk) 
Oleś / Trzaska / Oleś - Mikro Musik (1KG Records,2002) 
Oleś / Trzaska / Oleś - La Sketch Up (1KG Records 2003) 
Oleś / Trzaska / Oleś - Danziger Straßenmusik (1KG Records 2004) 
Trzaska / Uuskyla / Friis-Nielsen - Unforgiven North (1KG Records 2004) 
Trzaska / Andruchowych - Andruchoid (1KG Records 2005) 
Mikołaj Trzaska / Paul Wirkus - Noc (1 KG Records, 2005) 
Oleś / Trzaska / Oleś / Cappozzo - Suite For Trio + 4 (2005; z Olesiami i z Jean Lukiem-Cappozzo) 
Trzaska / Brötzmannem / Friisem Nielsenem / Uuskylą - Malamute (1KG Records, 2005) 
Trzaska / Uuskyla / Friis-Nielsen - Orangeada (1KG Records,2006) 
Mikołaj Trzaska - Kantry (1 KG Records, 2007) 
Trzaska / Friisem Nielsenem / Jorgensenem - Volume: Aeter (Ninth Wind, 2007) 
Shofar - Shofar (2007; z Shofar) 
Trzaska / McPhee / Rosen - Intimate Conversations (1KG Records, 2007) 
Trzaska / Gasser / Zerang - "Nadir & Mahora" (1 Kilogram Records 2008)
The Resonance Ensemble Resonanse (10 CD BOxset, Not Two, 2009)
Mikołaj Trzaska Ircha Clarinet Quartet feat. Joe McPhee Lark Uprising (2010, MultiKulti)
Brotzmann / Trzaska / Bauer "Goosetalks" – (1Kilogram Records 2010)
Mikołaj Trzaska - "Dom zły" (1 Kilogram Records 2010)
Mikołaj Trzaska / Joe McPhee / Dominic Duval / Jay Rosen / - "Magic" – (Not Two 2010)
Mikołaj Trzaska Ircha Clarinet Quartet Watching Edward (2011, Kilogram)
Reed Trio (Vandermark / Trzaska / Wacław Zimpel) - Last Train To The First Station
Kilogram Records 2011
INNER EAR - "Breathing Stream" (1 KG Records, 2011)
Volume – (Trzaska / Bauer / Friis Nielsen / Jorgensen - Tungt Vand ( Ninth Wolrd, 2011)
Mikołaj Trzaska Ircha Clarinet Quartet - Zikaron  Lefanai (2012, Kilogram)
The Resonance Ensemble What Country Is This? (2012, Not Two)
The Resonance Ensemble - Kafka in Flight (2011, Not Two)
Mikołaj Trzaska Trzaska gra Różę (2013, Kilogram)
Shofar – Ha-Huncvot (1KG Records, 2013)
Shofar – Live At Powiększenie (DVD,1KG Records, 2013)
Inner Ear – Return – (2013 Bocian Records)
The Resonance Ensemble -  Head Above Water, Feet Out of The Fire (Not Two, 2013)
Mikołaj Trzaska, Rafał Mazur, Balázs Pandi - Tar & Feathers (Gustaff Records, 2014)
Riverloam Trio ‎– Inem Gortn (FMR Records, 2014)
Tim Daisy & Mikołaj Trzaska - In This Moment (Relay Recordings, 2014)
Michał Jacaszek, Tomasz Budzyński, Mikołaj Trzaska - RIMBAUD (Gustaff Records, 2015)
Shofar - Gold of Malkinia (Lado ABC, 2015)

Obrazek użytkownika Culture.pl
Culture.pl
2014/01/30
Facebook Twitter Reddit Share

Mikołaj Trzaska

Dzieła

Mikołaj Trzaska

Artykuły

Mikołaj Trzaska

Wydarzenia

Brak podobnych artystów.