Słynne logotypy i ich autorzy

ogolnopolska_wystawa_znakow_graficznychmuzeum_sztuki_nowoczesnej2016fot._bartosz_stawiarski_mat._iam.jpg, default, Ogólnopolska Wystawa Znaków Graficznych,Muzeum Sztuki Nowoczesnej, 2016, fot. Bartosz Stawiarski, mat. IAM

#design

Logotyp – graficzne przedstawienie marki, firmy, organizacji, imprezy – ma ważne miejsce w historii polskiego projektowania. Kto stoi za najbardziej znanymi z nich?

Stworzenie logotypu to jedno z trudniejszych zadań, jakiego może się podjąć projektant. Ta forma graficzna musi zawierać w sobie nie tylko interpretację brzmienia nazwy marki, ale też symbol cechy identyfikującej daną firmę, agencję, organizację, produkt, usługę, przedsięwzięcie, imprezę. Takie zadanie wymaga od projektanta pomysłowości oraz niezwykłej konsekwencji i dyscypliny.

Karol Śliwka

Grafik i plakacista był jedną z najważniejszych postaci w dziejach współczesnego polskiego projektowania graficznego. Karol Śliwka urodził się w 1932 roku, zmarł 10 września 2018.

Thumbnail — Proj. Karol Śliwka, fot. materiały IAM

Niezwykle wszechstronny twórca miał na koncie projekty plakatów, opakowań, okładek, znaczków pocztowych. Jednak najbardziej kojarzony jest z projektowaniem logotypów. Nazwisko polskiego grafika pojawia się w wielu, także zagranicznych publikacjach jako postać szczególnie ważna dla tej odmiany projektowania graficznego. Znaki wymyślone przez Karola Śliwkę są od lat stałym elementem polskiego krajobrazu wizualnego. Podobno koledzy grafika nie brali udziału w konkursie, jeśli wiedzieli, że startuje w nim Karol Śliwka – było jasne, że nie mają szans w konkurencji z jego pomysłami.

Ze względu na swojego autora logotyp PKO BP jest potocznie nazywany… "Śliwką". Wśród najbardziej znanych projektów grafika są także logotypy Instytutu Matki i Dziecka, Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych, Biblioteki Narodowej, Towarzystwa Przyjaciół Warszawy czy niegdyś znanych zakładów obuwniczych "Radoskór" i "Kobra".

Michał Łojewski, grafik, twórca White Cat Studio i marki odzieżowej UEG, na łamach weekendowego wydania portalu gazeta.pl mówił:

Gdyby Śliwka urodził się w Stanach Zjednoczonych, a nie za żelazną kurtyną, byłoby to nazwisko tego formatu, co Paul Rand, słynny "Papa logo", który robił znaki dla największych amerykańskich brandów, funkcjonujące do dzisiaj.

Ryszard Bojar

Dzięki powszechnej rozpoznawalności znaku CPN (Centrala Produktów Naftowych) niedawno narodził się pomysł, by markę tę wskrzesić. Bo logotyp, który wszyscy znają, to połowa sukcesu przedsięwzięcia. Jest on dziełem Ryszarda Bojara (1932–2017), stworzonym we współpracy z Jerzym Słowikowskim i Stefanem Solikiem. Bojar z wykształcenia był projektantem form przemysłowych i architektem, na różnych etapach drogi zawodowej związany był m.in. z Zakładami Artystyczno-Badawczymi warszawskiej ASP, Instytutem Wzornictwa Przemysłowego, miesięcznikiem "Projekt" czy Stowarzyszeniem Projektantów Form Przemysłowych, którego był współzałożycielem. Ryszard Bojar był także współautorem systemu informacji wizualnej warszawskiego metra (razem z Romanem Duszkiem).

Projektowanie logotypów było jedną z wielu z wielu dziedzin, którymi się zajmował. Jednak znaki CPN, FSM czy Predom to dziś ikony nowoczesnego projektowania graficznego.

Jerzy Treutler

Zaproponowała mi to Xymena Zaniewska. To był 1958 rok, zaraz po powstaniu Mody Polskiej. Nie było jeszcze firm wyspecjalizowanych w znakach towarowych, potem dopiero powstało przedsiębiorstwo, w którym zamawiało się znaki i opakowania. […] Wtedy nie było żadnego oprzyrządowania, przynajmniej ja nie posiadałem. Miałem kartkę brystolu i narysowałem znak plus zmniejszenie i napis

– tak w wywiadzie, udzielonym Aleksandrze Boćkowskiej dla portalu weekend.gazeta.pl, Jerzy Treutler (ur. 1931) relacjonował powstanie jednego z najlepszych logotypów w dziejach polskiego projektowania graficznego, czyli znaku Mody Polskiej.

Choć przedsiębiorstwo o tej nazwie nie istnieje od 1998 roku (założono je w 1958), charakterystyczna jaskółka, stanowiąca logotyp firmy, jest do dziś rozpoznawalna i urzeka swoją estetyką.

Roman Duszek

Dorobek urodzonego w 1935 roku i wykształconego na warszawskiej ASP grafika, Romana Duszka, wykracza poza granice Polski. Projektant w latach 60. mieszkał w Paryżu, od połowy lat 80. zaś mieszka w USA. Zajmuje się z wielkim powodzeniem projektowaniem logotypów oraz nauczaniem tej sztuki (kiedyś uczył na ASP w Warszawie, później w Szkole Sztuki i Projektowania Uniwersytetu Illinois czy Uniwersytecie Missouri).

Do najbardziej znanych logotypów projektu Duszka należą: znak Polskich Linii Lotniczych LOT, marki towarowej La Vache qui Rit (Śmiejąca Krowa) czy warszawskiej Hali Mirowskiej. Duszek jest także autorem informacji wizualnej metra w Warszawie (z Ryszardem Bojarem) oraz identyfikacji i informacji wizualnej hotelu Victoria w Warszawie.

Witold Janowski

Witold Janowski (1926–2006) studiował w Poznaniu, później jednak przeniósł się do Gdańska, w którym to mieście przez trzy dekady był wykładowcą i prowadził Pracownię Projektowania Graficznego. Projektant kojarzony jest przede wszystkim z plakatem, a jego prace zaliczane są do nurtu polskiej szkoły plakatu. Janowski projektował też okładki czy znaczki pocztowe, zajmował się wystawiennictwem, od 1967 do 1970 roku był autorem szaty graficznej miesięcznika "Architektura".

Wśród opracowanych przez niego logotypów znajduje się kilka powszechnie rozpoznawalnych znaków – w tym logotyp Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, znak Międzynarodowych Targów Książki oraz Krajowych Targów Książki.

Jerzy Cherka

Podobnie jak Witold Janowski, Jerzy Cherka (1920–1982) także był przede wszystkim autorem plakatów, w których łatwo dostrzec malarskie pasje autora. Mimo że to plakaty i ilustracje zajmowały większą część dorobku Cherka, grafik stworzył też kilka doskonale każdemu znanych logotypów, w tym znak wydawnictwa Iskry, znaków jakości "Q", i "1", logotyp Petrochemii Płock, serii wydawniczej "Biblioteka XX-lecia Poezji".

Mamastudio

Mimo że po 1989 roku radykalnie zmieniły się w Polsce warunki funkcjonowania grafików i projektantów, inaczej wygląda system zamówień, inni są klienci, a o wszystkim decydują prawa wolnego rynku, logotypy nadal się potrzebne i młodzi polscy twórcy z powodzeniem kontynuują rozwiniętą w latach 50., 60. i 70. tradycję tworzenia doskonałych projektów identyfikacji wizualnej.

Pracownia MamaStudio, wśród licznych pól swojej działalności, zajmuje się tworzeniem prostych znaków, charakteryzujących marki. Wśród tych bardziej znanych można wymienić firmy Yes czy Warta, kanał telewizyjny Domo, Radio Zet, Politechnikę Gdańską, projektanta mody Roberta Kupisza. Opracowany przez MamaStudio logotyp oznacza też najważniejsza polskie zabytki – Pomniki Historii.

UVMW

Członkowie zespołu UVMW mówią o sobie, że zajmują się "strategią wizualną marek", a więc nie tylko tworzeniem logotypów, ale też wszystkich znaków i obrazów, po których rozpoznawalna może być dana firma, inicjatywa, organizacja. Takie spójne projekty wizualne – w tym logotypy – UVMW opracowali do tej pory m.in. dla Narodowego Instytutu Audiowizualnego, konkursu Artystyczna Podróż Hestii, Starego Browaru w Poznaniu, Fundacji Beton czy Fundacji Sztuki Polskiej ING.

White Cat Studio

White Cat Studio, czyli pracownia założona w 2001 roku przez Michała Łojewskiego (wspólnie z bratem Pawłem), zajmuje się projektowaniem identyfikacji wizualnej. Jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej nagradzanych tego typu przedsięwzięć w Polsce.

Michał Łojewski lubi podkreślać, że w projektowaniu ceni minimalizm, przywołując słowa architekta modernisty, Ludwiga Mies van der Rohe o tym, że "mniej znaczy więcej". Lakoniczność, klarowność, prostota przekazu – to cechy, które powinien spełniać dobry logotyp. Może dlatego Łojewski tak dobrze "czuje" ten sposób przekazu. To on opracował logotypy takich marek, jak PZU, Alior Bank, Gazeta.pl, Filmweb.pl, Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej STGU.

Studio Otwarte

Członkowie zespołu działającego w Krakowie Studia Otwartego podsumowują:

opracowaliśmy lub odświeżyliśmy już ponad sto marek – produktów, firm, instytucji, miejsc i wydarzeń. Większych, średnich i mniejszych, komercyjnych, kulturalnych, publicznych i non-profit.

I rzeczywiście, wśród ich projektów znaleźć można znaki, opracowane dla dużych klientów, jak miasto Rybnik, firma energetyczna Enervia czy Narodowe Archiwum Cyfrowe, jak i wydarzeń kulturalnych czy małych firm (np. Festiwal Kultury Żydowskiej, firmy Bracia Sadownicy, Bartek Witek, stowarzyszenie Sursum Corda).

BNA

Proj. BNA, fot. materiały IAM

W świecie, w którym płaskim wizerunkom nikt nie ufa, sięgamy do najgłębszej istoty marki i pozwalamy jej znaleźć swój wyraz. Interesują nas tylko i wyłącznie wyraziste i wiarygodne koncepty, które mogą przykuć uwagę, wzbudzić uznanie i zaskarbić sympatię strategicznych grup docelowych w dłuższej perspektywie

– piszą o swojej projektowej a zarazem biznesowej filozofii członkowie zespołu BNA.

Projektanci z BNA mają na koncie pracę dla dużych marek – opracowali znaki sieci Żabka, mBank, wp.pl, Onet, Empik, za pomocą dobrze zaprojektowanej identyfikacji wizualnej „odmłodzili” także wizerunek wielu firm, m.in. House, Lotto, EB.

Język Polish

polska design

Karol Śliwka

mamastu

instytut adama mickiewicza

White Cat Studo

moda polska