Nagrody w poszczególnych kategoriach przyznawane są na podstawie wskazań krytyków w dziedzinach: film, teatr, sztuki wizualne, literatura, muzyka poważna, muzyka popularna i – od tej odsłony – kultura cyfrowa (obejmuje ona wszelkie formy kultury, dla których formą wyjściową jest kod programowania, ze szczególnym uwzględnieniem gier wideo na komputery, konsole i urządzenia przenośne, różnego rodzaju aplikacji, różnorodnych form internetowych, VR i filmów interaktywnych).
Paszporty Polityki wyróżniają młodych, utalentowanych twórców, którzy swoimi dokonaniami w danym roku wywarli niekwestionowany wpływ na polską kulturę wychodząc przed szereg i tworząc nowe trendy, będąc najlepszymi ambasadorami Polski w świecie. Nagroda specjalna, jaką jest Kreator Kultury, trafia w ręce wybitnych twórców, za szczególne osiągnięcia w popularyzacji polskiej kultury.
Paszporty Polityki udowadniają, że porozumienie w dziedzinie kultury jest możliwe ponad wszelkimi podziałami. Krytycy z różnych redakcji i instytucji kultury wytypowali w każdej kategorii artystów, których osiągnięcia uznali za ważne.
Laureatów wybranych przez kapitułę poznamy podczas uroczystej gali, która odbędzie się 10 stycznia 2017 roku w Teatrze Wielkim–Operze Narodowej w Warszawie i będzie transmitowana w telewizji TVN. Relacji z gali będzie też można posłuchać w radiu TOK FM.
Nominowani do Paszportów Polityki 2016 w kategorii literatura:
Natalia Fiedorczuk-Cieślak – pisarka nominowana za debiutancką książkę "Jak pokochać centra handlowe" (Wielka Litera).
"Za żywy, pełen poczucia humoru literacki język, który nie boi się absurdów i nagłych zmian stylu a także za próbę zrozumienia przestrzeni znanej i codziennej, ale pełnej elementów zaskakujących i nieoczywistych, dotąd w polskiej prozie nieopisanych."
[członek jury dr Zofia Król, Dwutygodnik.com]
Książka "Jak pokochać centra handlowe" z jednej strony jest bezlitosnym obrazem rodzicielstwa w dzisiejszej Polsce, nie tylko doświadczenia matki, ale i ojca, a z drugiej – zapisem rozpadu, nieradzenia sobie z życiem. I to już nie dotyczy tylko macierzyństwa, może być doświadczeniem każdego.
Natalia Fiedorczuk-Cieślak, fot. Leszek Zych Polityka
Natalia Fiedorczuk (ur. w 1984 roku) – pochodzi z Augustowa, wychowała się w Białymstoku. Skończyła Liceum Sztuk Plastycznych w Supraślu. Jest absolwentką Akademii Pedagogiki Specjalnej i animatorką kultury. Pracuje w Bemowskim Centrum Kultury, gdzie zajmuje się działaniami ze społecznością lokalną i pozaformalną edukacją artystyczną. Jest również producentką muzyczną, wokalistką i autorką muzyki do spektakli oraz filmów. Wydała dwie solowe płyty pod pseudonimem Nathalie and The Loners ("Go, Dare" w 2009 roku, "On Being Sane In Insane Places" trzy lata później). Wystąpiła też na kilkunastu płytach polskich i zagranicznych wykonawców. Stworzyła muzykę między innymi do nagradzanego przedstawienia "Dybuk" nominowanej w tym roku do Paszportu w kategorii teatralnej Anny Smolar (Teatr Polski w Bydgoszczy). Była też współautorką ścieżki dźwiękowej do filmu "Mów mi Marianna" Karoliny Bielawskiej.
Stanisław Łubieński – nominowany do Paszportu za książkę "Dwanaście srok za ogon" (Czarne).
"Łubieński pozwala nam choć na chwilę zapomnieć o mało ostatnio przyjaznym świecie ludzi i przyjrzeć się wielkiemu pięknu świata ptaków. Obserwuje, tropi, zachwyca się, zaskakuje. O srokach, wróblach i innych gatunkach opowiada z pasją, dzieląc się wiedzą i wciągając czytelnika w opowieść o małych stworzeniach, którym dano przywilej patrzenia na nas z góry"
[członek jury Michał Nogaś, Wyborcza.pl]
Stanisław Łubieński od dziecka interesuje się przyrodą, a w szczególności ptakami. Ornitologicznej pasji poświęcił wydane w 2016 roku "Dwanaście srok za ogon". Praca nad książką trwała cztery lata, autor w poszukiwaniu ptaków zjeździł całą Polskę: od Bałtyku, przez bocznice Dworca Zachodniego, po szczyty Tatr. Spędził prawie dwa miesiące na obozach obrączkarskich (podczas których bada się fenomen ptasich wędrówek).
Stanisław Łubieński, fot. Leszek Zych Polityka
Stanisław Łubieński (ur. w 1983 roku) – jest absolwentem ukrainistyki i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Warszawskim. Publikował między innymi w "Lampie", "Nowych Książkach" i serwisie Dwutygodnik.com. Recenzował literaturę, przepytywał pisarzy. Pracował w Wydawnictwie Czarne i w Bibliotece Narodowej. Jest współautorem cyklu filmów "Warszawski Tygiel Kulturalny", opowiadających o życiu imigrantów w Warszawie. Filmy te otrzymały nagrodę S3KTOR 2011 za najlepszą warszawską inicjatywę pozarządową w kategorii "Projekty interdyscyplinarne". Jest też autorem reportażu historycznego "Pirat stepowy" o życiu Nestora Machno, przetłumaczonego na chorwacki i ukraiński. Był również stypendystą ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
Zośka Papużanka – nominowana do Paszportu za książkę "On" (Znak Literanova).
"Straceńcze, mądre poczucie humoru towarzyszy w momentach, w których polska literatura popada w żałobną, paternalistyczną powagę albo bezradną groteskę."
[członek jury Piotr Kofta, "Dziennik Gazeta Prawna"]
Papużanka jest świetną i czułą obserwatorką peerelowskiej codzienności, szkoły, miasta i jego dziwaków. Okazuje się też, że każdy ma w sobie coś ze Śpika – odrobinę niezrównoważenia.
Zośka Papużanka (ur. w 1978 roku) – z wykształcenia jest teatrologiem, pracuje jako nauczycielka języka polskiego. Obroniła doktorat z literaturoznawstwa na temat recepcji dramatów Federico Garcii Lorki. Mieszka w Krakowie.
Zośka Papużanka, fot. Leszek Zych Polityka
Nominację do Paszportu Polityki otrzymała po raz drugi. W 2012 roku była nominowana za debiutancką powieść "Szopka", która była sagą i opowieścią o rodzinnym piekle. Ujawniało się ono w drobnych sytuacjach pomiędzy wrzaskami i strasznymi obiadami. Autorka jednak pokazywała nie tylko to, co traumatyczne, ale i to, co łączy, silny rodzinny węzeł. Powieść "On" jest powrotem do lat 80., do peerelowskiej podstawówki, powrotem jednak niesentymentalnym. Bo chociaż bywa wesoło, to ten system polegał na multiplikowaniu schematów i głupoty. Bohater polskich lektur, które wałkuje się w szkole, to zwykle bohater przegrany, tragiczny.