BBGK Architekci znają receptę na budowle o ponadczasowych i bardzo stosownych formach. Zaprojektowane przez nich warszawskie Muzeum Katyńskie znalazło się w finale konkursu Mies van der Rohe Award 2017, a w 2019 podczas Triennale Architektury w Bukareszcie uznano je za najlepszy budynek publiczny w Europie.
Pracownia BBGK Architekci powstała w 2014 roku, kiedy do działających wcześniej we dwójkę Jana Beliny-Brzozowskiego i Konrada Grabowieckiego dołączył trzeci wspólnik – Wojciech Kotecki. Dziś ci trzej absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej zatrudniają 40 architektów i zarządzają pracownią tworzącą projekty o bardzo zróżnicowanym charakterze i skali – od wizji urbanistycznych, przez modernizację obiektów zabytkowych, po innowacyjne pomysły techniczne.
Wiosną 2010 roku został rozstrzygnięty międzynarodowy konkurs architektoniczny na projekt Muzeum Katyńskiego w Warszawie. Zadanie dla uczestników nie było łatwe: należało nowy obiekt muzealny wkomponować w znajdujący się pod ścisłą ochroną konserwatorską teren Cytadeli, dawnej rosyjskiej twierdzy wzniesionej po powstaniu listopadowym w 1830 roku. Pierwszą nagrodę w konkursie otrzymała koncepcja, opracowana wspólnie przez Jana Belina-Brzozowskiego i Konrada Grabowieckiego (działali wtedy pod szyldem Brzozowski/Grabowiecki Architekci), Krzysztofa Langa i zespół pracowni Maksa Sp. z o.o. i artystę i performera, Jerzego Kalinę. Autorzy zwycięskiego projektu podkreślali, że zależało im przede wszystkim na stworzeniu "przestrzeni pamięci", nie wypełnionego eksponatami budynku, a terenu oddającego cześć pomordowanym, zachęcającego do skupienia i refleksji. Dzięki tej idei otwarte w 2015 roku Muzeum Katyńskie przypomina założenie krajobrazowe, zachęcające zwiedzającego do pełnego zadumy spaceru. Jego częścią są ukryte pod ziemią sale muzealne, zaaranżowane za pomocą światła i specjalnie dobranych materiałów (duże wrażenie robią nisze na eksponaty wykonane z gliny), ale nie mniej ważna jest zielona łąka czy wiodąca wzdłuż muru Cytadeli aleja. One w mniej dosłowny sposób wprowadzają widza w świat wojennej tragedii i wspomnienia ofiar zbrodni.
Styl wyświetlania galerii
wyświetl slajdy
Muzeum Katyńskie zostało wpisane w teren Cytadeli bez żadnej szkody dla jej zabytkowej substancji. Aby nawiązać do charakteru ceglanej twierdzy, ale jednocześnie oddzielić od niej współczesną część założenia, architekci sięgnęli po barwiony na kolor czerwony beton. Jego "ocieplona" kolorem surowość dobrze oddała zamysł stworzenia miejsca skłaniającego do zadumy. Uważni zwiedzający dostrzegą w betonowych murach wytłoczone w materiale niewielkie obrazy, np. odcisk ryngrafu z orzełkiem i Matką Boską. Takie odciski w betonie pojawią się jeszcze w innych realizacjach pracowni BBGK.
Warszawskie Muzeum Katyńskie zyskało międzynarodowy rozgłos. Znalazło się w finałowej piątce budowli nominowanych do najważniejszej w Europie nagrody architektonicznej Mies van der Rohe Award 2017, w październiku 2019 roku otrzymało tytuł najlepszego budynku publicznego na naszym kontynencie podczas Triennale Architektury w Bukareszcie. Choć wzniesione z betonu, Muzeum Katyńskie otrzymało też Grand Prix w polskiej edycji konkursu Brick Award 2017, w którym nagradza się budowle ceglane. Jurorzy docenili w ten sposób pomysł na zintegrowanie nowego obiektu z ceglanym zabytkiem.
W 2017 roku zakończyła się budowa kolejnego głośnego projektu BBGK – budynku mieszkalnego przy ul. Sprzecznej 4 na warszawskiej Pradze. Wielorodzinny dom powstał na zamówienie właściciela fabryki prefabrykatów, który postanowił w ten sposób przekonać opinię publiczną do produkowanych przemysłowo elementów budowlanych (po latach stosowania wielkiej płyty prefabrykacja nie cieszy się w Polsce zbyt dobrą opinią). Architekci z BBGK wykorzystali prefabrykaty do wzniesienia oryginalnego budynku mieszkalnego, w którym komfort i funkcjonalność zostały połączone z nowoczesną i wysmakowaną bryłą o rdzawym kolorze i surowych elewacjach z betonu. Wejście do budynku zdobi wytłoczony w betonie wizerunek warszawskiej Syrenki, zaś hol – graficzne odzwierciedlenie panoramy Warszawy (pierwszy z obrazów zaprojektował Dawid Ryski, drugi – Edgar Bąk). Mieszkania dominują także w majestatycznym kompleksie Mennica Residence, zbudowanym na poprzemysłowych terenach warszawskiej Woli. Położony u zbiegu dwóch ulic zespół połączonych ogólnodostępnym pasażem wysokich apartamentowców jest inspirowany architekturą nowojorskich drapaczy chmur z lat 30. z ich ponadczasową prostotą i elegancją.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
BBGK Architekci, Sprzeczna 4 w Warszawie, fot. Juliusz Sokołowski/BBGK
Obrazek
sprzeczna_4_3.jpg
Kamień, beton, prefabrykaty – pracownia BBGK starannie dobiera materiały w swoich projektach. Po cegłę architekci sięgnęli budując ratusz w podwarszawskim miasteczku Konstancin – Jeziorna. Uznali, że właśnie ten budulec najlepiej oddaje charakter niegdyś uzdrowiskowej, dziś mieszkalnej miejscowości (z cegły zbudowana jest większość najważniejszych budowli w miasteczku). Jak podkreślają architekci, dla formy budynku ważny był fakt, że to siedziba władz lokalnych, a więc mających być blisko obywateli. Stąd ogromne przeszklenie sali obrad rady miejskiej, ulokowanej na piętrze ratusza – dzięki niemu symbolicznie i dosłownie obrady są widoczne dla mieszkańców. Sam budynek otrzymał kameralną skalę i prostą bryłę z ozdobioną herbem miasta reprezentacyjną fasadą od ulicy, z zielonymi dziedzińcami i wejściem dla interesantów , zasadzonym wraz z nowym budynkiem dębem szypułkowym który widnieje w herbie Konstancina – Jeziorny.
Minimalistyczną sylwetkę budynku urozmaica charakterystyczny rombowy relief, utworzony przez specjalnie układane cegły czy ujęte w ciemne ramy pasy okien. Choć w dziejach architektury siedziby władz zwykle lokowano w budowlach monumentalnych, architektom z BBGK w tej realizacji udało się uzyskać wrażenie stosownej powagi i szacunku w bryle, która nie przytłacza ani nie dominuje.
Format wyświetlania obrazka
standardowy (864px desktop)
Ratusz w Konstancinie - Jeziornie,
fot. Juliusz Sokołowski/BBGK
Obrazek
k5_juliusz_sokolowski.jpg
O tym, w jak różnej skali i stylistyce odnajduje się pracownia BBGK Architekci mogą wskazywać jej nowe projekty. Pod koniec 2016 roku z centrum Warszawy zniknął nowoczesny, modernistyczny pawilon Domu Meblowego "Emilia". Rozebrany gmach z końca lat 60. nie trafił jednak na śmietnik: pocięty na kawałki jest obecnie przechowywany na jednym z warszawskich parkingów. BBGK Architekci już w 2016 roku na prośbę stołecznego konserwatora zabytków przygotowali projekt przeniesienia modernistycznej bryły w nowe miejsce i nadania jej – po pewnych modyfikacjach – funkcji ogrodu zimowego i przestrzeni ekspozycyjno – kulturalnej. "Emilia" ma w nowym wcieleniu stanąć u stóp Pałacu Kultury i Nauki – miłośnicy architektury modernistycznej uważnie śledzą ten projekt, a na barkach zespołu BBGK ciąży odpowiedzialność zachowania charakteru pawilonowej bryły. W 2018 roku natomiast BBGK Architekci, wspólnie z duńską pracownią Henning Larsen oraz biurem A2P2 architecture & planning z Gdańska wygrali konkurs na zagospodarowanie terenu (tzw. master plan) Stoczni Cesarskiej, fragmentu cennego historycznie obszaru Stoczni Gdańskiej. Ogromne przedsięwzięcie ma na celu przemianę poprzemysłowego obszaru w nową dzielnicę miasta z mieszkaniami, usługami, biurami. Wyzwaniem jest połączenie nowych budynków i funkcji z zabytkowymi obiektami oraz z szacunkiem do przeszłości tego miejsca.
Ta sama pracownia pracuje obecnie nad innowacyjnym projektem, który ma szansę stać się wzorem dla innych miast. Warszawska Dzielnica Społeczna – jako inwestycja publiczna – ma wyrosnąć na pograniczu Woli i Bemowa i być wzorcowym terenem do życia, w którym zaleczone będą wszystkie problemy trapiące przestrzeń polskich miast – od grodzenia domów i osiedli, po nadmiar samochodów, brak zieleni czy marnej jakości przestrzeni wspólnej. Co nie mniej ważne, na terenie osiedla zamieszkać mają przedstawiciele różnych grup społecznych, bo w skład dzielnicy wejdą zarówno deweloperskie apartamenty, jak i mieszkania komunalne, socjalne, do wynajęcia. Ten miks społeczny ma pomóc mieszkańcom otworzyć się na innych i przeciwdziałać powstawaniu gett, zamkniętych społeczności, które tracą wrażliwość i szacunek do innych grup. Architekci z BBGK są na różne sposoby zaangażowani w prace nad stworzeniem rozwiązań dotyczących mieszkalnictwa – w 2018 roku wygrali w organizowanym przez rządową jednostkę BGK Nieruchomości konkursie na nową technikę prefabrykacji. Nie tylko architekci, ale i publiczna instytucja uznała, że przemysłowa produkcja nowoczesnych i elastycznych w użytku materiałów budowlanych ma szansę rozwiązać przynajmniej część problemów z niedostatkiem mieszkań.
We wszystkich projektach pracowni BBGK Architekci – czy to przeznaczonych do realizacji, czy konkursowych lub koncepcyjnych – dominuje klarowność formy, prostota i ład. Choć słowo "ponadczasowość" bywa w odniesieniu do współczesnej architektury nadużywane, w przypadku tych projektów chyba najlepiej oddaje ich ducha. Warszawscy architekci nie podążają za modami i trendami, a swoimi projektami starają się w wyważony sposób odpowiadać zarówno na oczekiwania inwestorów, jak i ważne problemy współczesnych miast.
