Twórczość Gierowskiego łączy w sobie elementy sztuki początku XX wieku – pobrzmiewają w niej echa unizmu Władysława Strzemińskiego, a także postimpresjonistycznego koloryzmu – z wpływami rozkwitających po drugiej wojnie światowej tendencji w malarstwie abstrakcyjnym, takich jak informel. Artysta studiował jeszcze w latach 40. na krakowskiej akademii pod okiem między innymi Zbigniewa Pronaszki, związanego z formistami, jedną z pierwszych polskich formacji awangardowych. Sam Gierowski zaś po przeprowadzce do Warszawy związał się na wiele lat z tamtejszą akademią sztuk pięknych kształcąc kolejne pokolenia malarzy, w tym członków Gruppy.
"Inne tańce", kwiecień 2018, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
W ostatnich latach instytucje artystyczne rozszczelniły swoje granice i coraz częściej wpuszczają do środka zjawiska z zakresu choreografii bardziej niż klasycznego performansu, co wprowadziło do nich zdecydowanie ożywczy powiew. W kwietniu Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski zaprezentuje wystawę "Inne tańce", która skupi się właśnie na zjawiskach z pogranicza sztuk wizualnych, teatru i choreografii w Polsce w ostatnich dwóch dekadach. Wezmą w niej udział twórcy, dla których głównymi inspiracjami nie są już jak dawniej Tadeusz Kantor czy Jerzy Grotowski, ale amerykańska sztuka neoawangardowa czy postmodern dance.
Nomadic State, kwiecień – maj 2018, BWA Wrocław
Stach Szumski i Karolina Mełnicka, jako duet występujący pod szyldem Nomadic State, to jedni z najciekawszych młodych artystów na rodzimej scenie. Na potrzeby nowego projektu, którego efekty zobaczymy wiosną w BWA Wrocław, duet sam stał się na moment nomadyczny – Mełnicka i Szumski wyruszyli w podróż na wschód. Czego tam szukali? Zgodnie z wieloletnim kulturowym toposem – duchowości, mistyczne zjawiska odnaleźli jednak w miejscach często niekonwencjonalnych – od metropolii i blokowisk na Syberii po aukcje w serwisie AliExpress.
"Cricot idzie!", 11 maja – 30 sierpnia, Cricoteka, Kraków
Muzeum Tadeusza Kantora oraz siedziba Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora, Cricoteka, fot. Wojciech Kryński/Forum
Zbudowana wokół dorobku i postaci Tadeusza Kantora Cricoteka w wiosną tego roku sięgnie do źródeł Kantorowskiego teatru, czyli pierwszego Cricotu. Choć ten awangardowy teatr działający w międzywojniu, skupiający wokół siebie artystów, pisarzy i krytyków, był jednym z najważniejszych zjawisk na teatralno-artystycznej mapie II RP i bezpośrednią inspiracją dla Cricot 2, nigdy jeszcze nie doczekał się poświęconej mu monograficznej wystawy. Unikatowe będą również pokazane w Cricotece prace, w większości nigdy wcześniej publicznie nie wystawiane.
Norman Leto, "Malarstwo", 14 czerwca – 28 lipca, Galeria Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu
Norman Leto, fot. Adam Golec / Agencja Gazeta
Zwycięzca tegorocznego Paszportu „Polityki” Norman Leto zbiera obecnie laury za wciąż granego w niektórych kinach „Photona”, którego stworzeniu poświęcał ostatnich kilka lat. Nie zapominajmy jednak, że Leto nie przestaje też malować. Ostatnio jego obrazy mogliśmy oglądać dwa lata temu w Sopocie, tego lata najnowsze płótna znajdą się na kuratorowanej przez Michała Lasotę z reprezentującej Leto galerii Stereo wystawie w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu.
"Perspektywa wieku dojrzewania", 23 czerwca – 30 września, Muzeum Śląskie, Katowice
Alina Szapocznikow w swojej pracowni, 1968. Fotografia dzięki uprzejmości Piotra Stanisławskiego i Muzeum Narodowego w Krakowie., fot. Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Wystawy kuratorowane przez Andę Rottenberg właściwie zawsze stają się wydarzeniami, nie inaczej będzie zapewne w przypadku "Perspektywy wieku dojrzewania", planowanej na lato w Muzeum Śląskim w Katowicach. Zderzy ona z sobą twórczość jednych z najsłynniejszych polskich artystów drugiej połowy XX wieku: Aliny Szapocznikow, Andrzeja Wróblewskiego i Andrzeja Wajdy, który zanim oddał się filmowej karierze, był również studentem krakowskiej akademii sztuk pięknych związanym koleżeńskimi więzami m.in. właśnie z Wróblewskim. Katowicka wystawa zwracać będzie uwagę na łączące całą trójkę podobieństwa doświadczeń osobistych – takich jak wczesna utrata ojca – oraz pokoleniowych, związanych przede wszystkim z dojrzewaniem w Polsce ogarniętej zawieruchą drugiej wojny światowej. U każdego z nich odcisnęły one na swój sposób piętno w później twórczości.
Koji Kamoji, czerwiec – sierpień 2018, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
Koji Kamoji, fot. Adam Tuchliński / Reporter
Koji Kamoji, związany z Galerią Foksal artysta z Japonii w Polsce zadomowił się na dobre już w latach 60., a jego prace w ciągu kolejnych dekad zdążyły znaleźć się nie tylko na Foksal, ale i na wystawach i w kolekcjach najważniejszych instytucji w kraju. Nigdy jednak nie doczekał się indywidualnej retrospektywy. Jako pierwsza zorganizuje takową Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki. Na otwieranej w czerwcu monograficznej ekspozycji będziemy mogli prześledzić, jak rozwijał się przez lata minimalistyczny, surowy, składający się z podstawowych znaków i materiałów, a jednocześnie poetycki język artystyczny Kamojiego, nasuwający skojarzenia z poezją haiku
"Trauma & Revival. Powojnie w sztuce Wschodu i Zachodu", 21 września – 16 grudnia, Galeria Bunkier Sztuki, Kraków
Jesienią tego roku w instytucjach dominować będą wystawy historyczne, choć nie tylko te zorganizowane z okazji setnej rocznicy odzyskania niepodległości. W krakowskim Bunkrze Sztuki np. podsumowany zostanie długofalowy projekt "Trauma & Revival", organizowany we współpracy z BOZAR w Brukseli i kim? Contemporary Art Centre w Rydze. Wystawa skupi się na powojennych relacjach krajów z dwóch stron żelaznej kurtyny i odbijających się w sztuce, różnie pomyślanych projektach modernizacyjnych w wydaniu zachodnioeuropejskim, amerykańskim i radzieckim.
"Awangarda i państwo", 26 października – luty 2019, Muzeum Sztuki w Łodzi
Na fali rocznicowych podsumowań powstanie z kolei przygotowana przez Dorotę Monkiewicz oraz zespół Muzeum Sztuki w Łodzi wystawa "Awangarda i państwo". Kluczowa dla projektów awangardowych kwestia politycznego zaangażowania i skuteczności sztuki przez kolejne dekady XX i XXI wieku mutowała i przybierała różne ideologicznie oblicza, pozostaje jednocześnie aktualna do dziś. Łódzka wystawa proponować przyglądać się będzie całemu wachlarzowi postaw artystów wobec aparatu państwowego i pytać o polityczny potencjał działań artystycznych.
"Niepodległa – 1918", 26 października 2018 – 27 stycznia 2019, Muzeum Narodowe w Warszawie
Zofia Stryjeńska, "Ukazanie się Apostołom", z cyklu "Pascha", 1918, gwasz, papier na tekturze, wys. 70, szer. 99 cm, fot. Tomasz Dąbrowa © Muzeum Narodowe w Warszawie
Głównym punktem obchodów stulecia niepodległości będzie wystawa przygotowywana na jesień w Muzeum Narodowym w Warszawie. Jej kurator Piotr Rypson, wicedyrektor muzeum, historyk sztuki, autor między innymi wydanej niedawno przez Karakter książki o Mieczysławie Bermanie „Czerwony monter”. Wystawa „Niepodległa – 1918” koncentrować się będzie na przedstawieniach historycznych wydarzeń u progu niepodległości i przemianom zachodzącym w ówczesnej sztuce.
