Tematyczne i formalne cechy malarstwa Pągowskiej pozwalają zaliczyć je do ciekawszych zjawisk z obszaru nowej figuracji. Nie jest to bowiem twórczość schematyczna, zamknięta w określonym module, lecz pulsująca świeżością odkryć przestrzennych i kolorystycznych. Pod tym względem wyróżniają się kameralne prace monochromatyczne z lat 70. ("Monochromaty"). Osobno warto zwrócić uwagę na wykorzystujące nowe motywy kompozycje powstające od początku lat 90. - konstruowane z lekkością, wypełnione plamami i plamkami świetlistych barw ("Arbuz czerwony", 1996), dekoracyjne, pełne wdzięku i poetyckiego humoru ("Kot obserwator", 1995).
Nierzadko artystka wykorzystywała w nich naturalną strukturę oraz barwę niezagruntowanego płóciennego podobrazia i kreśliła malarskie znaki, operując kilkoma zaledwie ruchami pędzla. Prostota form, oszczędność środków, rezygnacja z malarskiego wyrafinowania, ujawniają sumę doświadczeń, której istotę można porównać do intensywności literackiej formuły haiku. "Bohaterami" tych płócien są pojedyncze elementy: jedno zwierzę, jeden owoc, jeden przedmiot. W pracach tych najpełniej realizuje się przekonanie-program artystki:
Trzeba dużo widzieć, by dużo odrzucać, poprzez eliminację zyskiwać większe bogactwo, a skrót formalny ma służyć jasności wypowiedzi i zwiększać siłę obrazu. Ciągle szukać własnego "ja" i walczyć z tym szczęściem, którym jest malowanie.
Interesująco zaowocowało także podjęcie przez Pągowską w latach 80. tematyki religijnej (w roku 1983 otrzymała I nagrodę w konkursie na obraz z motywem Zwiastowania).
"Szalona śpiewaczka", 1988, olej, 151x130,5 cm, fot. dzięki uprzejmości Galerii Atak
Od 1963 roku malarka należała (honorowo - w efekcie pokazu prac w paryskiej Galerie Charpentier) do grupy Realités Nouvelles i Nouvelle École de Paris. Otrzymała nagrodę nowojorskiej Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (1990). Pisali o niej m.in.: Zdzisław Kępiński (w pracy z serii "Współczesne malarstwo polskie", 1969) oraz Maciej Gutowski (w książce "Teresa Pągowska", 1996). Okazję do nowych publikacji stanowiła rocznica 70. urodzin artystki, obchodzona w roku 2001.
Autor: Małgorzata Kitowska-Łysiak, Instytut Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
, luty 2002; aktualizacja: marzec 2007
