Hania Rani - Życie i twórczość | Artysta

Kompozytorka, pianistka i wokalistka. Laureatka sześciu Fryderyków, Paszportu „Polityki”, nagrody w Konkursie Głównym FPFF w Gdyni i Europejskiej Nagrody Filmowej.

Zdjęcie nagłówka

Szerokość zdjęcia

bardzo duży obrazek (standard)

Podpis obrazka (umieszczony pod zdjęciem)

Hania Rani, fot. materiały prasowe

Text positon (deprecated)

Center

Hania Rani jest jedną z najciekawszych postaci współczesnej sceny muzycznej. Związana z wytwórniami Gondwana Records i Deutsche Grammophon, opowiada się za klasycznymi formami muzycznymi i płytami o długości rzadko dziś spotykanej. Mimo to cieszy się popularnością słuchaczy i uznaniem krytyków. W 2023 roku otrzymała Paszport „Polityki” w kategorii Muzyka Popularna: „za prowadzenie szerokiej publiczności w rejony, które nie kojarzyły się dotąd z masowością”. Zdobywając w 2024 roku Fryderyka w kategorii Artystka Roku, wyprzedziła Sanah, Kaśkę Sochacką, Darię Zawiałow czy Mery Spolsky. W 2025 roku skomponowała muzykę do filmu Sentimental Value (reż. Joachim Trier) i opublikowała album Non Fiction – Piano Concerto In Four Movements.

Hanna Raniszewska urodziła się w Gdańsku. Naukę gry na fortepianie rozpoczęła już w wieku siedmiu lat. Podobno już cztery lata później rozpoczęła eksperymenty z innymi stylami muzycznymi. W 2009 roku ukończyła Ogólnokształcącą Szkołę Muzyczną im. Feliksa Nowowiejskiego. Jest absolwentką klasy fortepianu Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, kontynuowała naukę na studiach podyplomowych w Berlinie.

Melodie, aranżacje, piosenki

Jej pierwsze spotkanie z piosenkową formą to współpraca z zespołem Domowe Melodie – aranżacje Raniszewskiej możemy usłyszeć na obydwu albumach zespołu – Domowe melodie (2012) i 3 (2014). Z nieistniejącym już zespołem współpracowała także wiolonczelistka Dobrawa Czocher, przyjaciółka Hani Rani od czasów szkoły muzycznej i późniejsza współpracowniczka.

Nagrały razem album Biała flaga (2015) z instrumentalnymi aranżacjami utworów Grzegorza Ciechowskiego, ich autorką jest Raniszewska. Opracowania pianistki nie są rewolucyjne, nie zmieniają diametralnie pomysłów muzycznych zawartych w piosenkach napisanych przez Ciechowskiego. Skąd pomysł na taką płytę? Dobrawa Czocher pochodzi z Tczewa, rodzinnym mieście lidera Republiki i Obywatela GC – wychowała się na jego muzyce. W Tczewie odbywa się co roku festiwal In Memoriam – to tam po raz pierwszy zaprezentowały swój materiał. Rani w wywiadzie dla „Twojego Stylu" wspominała koncert, na którym po raz pierwszy mogła zaprezentować swoje autorskie aranżacje szerszej publiczności:

Pamiętam, jak denerwowałam się przed tym koncertem. Z samego występu zapamiętałam za to niewiele, bo tak wiało, że zrywało nam nuty i trzeba było improwizować, przyczepiając je do pulpitów klamerkami do prania. Dziś myślę, że nie byłabym w tym miejscu, w którym jestem teraz, bez tamtego projektu.

W latach 2017-2019, wraz z piosenkarką Joanną Longić, tworzyła zespół Tęskno. Artystki poznały się kilka lat wcześniej przez internet – Longić poprosiła Rani o skomponowanie muzyki na jej ślub. Później pianistka pomagała jej przy pracy nad jej autorskim materiałem. W końcu postanowiły założyć wspólny zespół. Na płycie Mi (2018) zręcznym aranżacjom i delikatnym, ale chwytliwym melodiom towarzyszy próba osiągnięcia brzmienia, które fascynuje Raniszewską – brzmienia, które możemy usłyszeć na płytach Nilsa Frahma czy Ólafura Arnaldsa. Można je spróbować opisać takimi słowami jak: „marzycielskie” , „rozmazane” , „eteryczne” . Tęskno osiągnęło zamierzone efekty; nic dziwnego, w końcu miksem płyty zajmował się Michał Kupicz, uchodzący za jednego z najzdolniejszych polskich producentów muzycznych. „Hania Rani i Joanna Longić garściami wprowadzają na polską scenę pop klasycznie traktowaną kameralistykę – cały zestaw utworów został świetnie rozpisany na głosy, fortepian i kwintet smyczkowy” – pisał na łamach „Polityki” Bartek Chaciński.

W 2019 roku Tęskno nominowane zostało do Fryderyków w kategorii Fonograficzny Debiut Roku. Ich debiutancka płyta otrzymała tytuł Płyty Roku w głosowaniu słuchaczy audycji „Radiowy Dom Kultury” w Radiowej Trójce, tytuł Płyty Roku portalu Interia.pl i Nagrodę Artystyczną Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego. Hanna Raniszewska odeszła z zespołu Tęskno jesienią 2019 roku.

Hania Rani tworzyła też piosenki z innymi wykonawcami. W 2018 roku nagrała partię instrumentalną i wokalną do piosenki Drunk zespołu Kamp!. Rok później dograła pianino i wokal do ambientowej piosenki What If I stworzonej przez Tomasza Bednarczyka, tworzącego pod pseudonimem New Rome. W tym samym roku ukazały się jej trzy utwory skomponowane dla Misi Furtak na płytę Co przyjdzie?. W 2020 roku nagrała piosenkę Odprowadź (piano version) z Melą Koteluk – utwór otrzymał Fryderyka w kategorii Najlepsze Nowe Wykonanie.

Esja, Home

Hania Rani, fot. Andrzej Hulimka / Forum

W 2019 roku Hania Rani nagrała swoją debiutancką płytę – Esja – ukazała się ona nakładem brytyjskiej wytwórni Gondwana Records. W jaki sposób Rani wydała swój debiutancki album w tak znanej wytwórni? Pianistka po prostu wysłała im swoje demo (w zasadzie był to materiał, który mógłby zmieścić się na kilku płytach). Odpisali już następnego dnia. „Nie wiem, czy tak się często zdarza, czy jestem po prostu w czepku urodzona” – mówiła później w wywiadzie. Album został nagrany na dwóch pianinach Yamahy, w warszawskim mieszkaniu Rani i w Reykjaviku. W jednym utworze słychać fortepian Ólafura Arnaldsa – Rani znalazła go w studiu swojego przyjaciela, Bergura Þórissona. Tytuł płyty nawiązuje do góry Esjan, którą widać z niemal każdego punktu Reykjavíku.

Esja została bardzo ciepło przyjęta przez publiczność i krytyków. Michał Wieczorek pisał na łamach portalu Soundrive:

Esja jest po prostu piękna. Zniewalająca i kojąca swoim pięknem, a Hania Rani pokazuje się na niej jako dojrzała, świadoma siebie kompozytorka i pianistka.

Rok później wydała płytę Home, także nakładem Gondwany. Tym razem usłyszeliśmy o wiele szersze instrumentarium – poza pianinem obecna jest tutaj elektronika, kontrabas instrumenty smyczkowe i perkusyjne oraz głos kompozytorki. „Subtelne podkłady syntezatorowe, partie kontrabasu i piosenkowa narracja nakłaniająca, by przemyśleć na nowo odwieczny motyw podróży” – pisał na łamach „Polityki” Mirosław Pęczak.

Hania Rani sięga do brzmień wypracowanych przez amerykańskich minimalistów, ambient, kompozytorów i kompozytorki muzyki filmowej, współczesną muzykę elektroniczną. Zazwyczaj jest to muzyka bardzo repetytywna, spokojna. Często pozbawiona zaskakujących kulminacji, chociaż nie brakuje w niej myślenia o napięciu dramatycznym. W swoich nagraniach zwraca uwagę na dźwięki otoczenia, nie przeszkadza jej brzmienie zużytego mechanizmu pianina. Dlaczego Hania Rani sięga po taką estetykę? W jednym z wywiadów mówiła, że minimalizm jest dla niej: „odwrotem od chaosu, bałaganu, natłoku informacji, która codziennie nas bombarduje”. W rozmowie przeprowadzonej przez Joannę Barańską mówiła:

Moje poszukiwania muzyczne pokazują, czego i mi brakuje w życiu: spokoju, uwagi, refleksji czy właśnie czułości, na przykład w dźwięku. Nawet w dzisiejszych, trudnych czasach pandemicznych prowadzę dość nerwowe życie: szybkie, pełne trudnych decyzji, związane choćby z podróżami i nieobecnością w domu. A muzyka jest moim bezpiecznym lądem. Na pewno jest w niej dużo czułości, bo tego jest zawsze za mało. Muzykę traktuję też jako zapis tego, co naprawdę ważne. I nie będzie to przyznanie nagrody, ale to, że spędziliśmy z kimś wspaniały czas, że się zakochaliśmy, że urodziło nam się dziecko. To są rzeczy, które nas poruszają. Nie piszemy utworów o tym, że dostaliśmy Oscara.

Duchy syntezatorów i orkiestry

W 2023 roku Raniszewska zadebiutowała jako kompozytorka muzyki orkiestrowej. 18 kwietnia w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Anny Duczmal-Mróz prawykonała Dla Josimy, koncert fortepianowy upamiętniający Josimę Feldszuh, nastoletnią pianistkę i kompozytorkę, która zginęła w getcie warszawskim. Swój utwór oparła na motywach pochodzących z cudem ocalałych notatników Feldszuh. „Muzyka w tym wypadku to jedyny wspólny mianownik łączący mnie z gettem, z Josimą. Nie mam zbyt dużego wyobrażenia o tym, co mogła przeżywać – zrozumienie tego jest chyba niemożliwe” – mówiła o pracy nad utworem Hania Rani.

„Jestem bardzo oldschoolowa i lubię długie płyty. Nie potrafię inaczej myśleć o muzyce. Przypuszczam, że podobnie pracuje się nad książką lub filmem” – mówiła pianistka w wywiadzie opublikowanym na łamach „Ruchu Muzycznego”. Ghosts, album wydany przez Hanię Rani w 2023 roku, trwa aż 67 minut. Zgodnie z sugestią zawartą w tytule, jego motywem przewodnim są duchy. Rani znacznie poszerzyła pole używanych przez siebie środków, na czele z jej własnym głosem – większość utworów to piosenki, do których sama stworzyła teksty.

Nie jestem wykształconą wokalistką, to wszystko wydarzyło się przypadkiem. Traktuję swój głos jako instrument, z czego wynika kolejność powstawania warstw moich utworów – najpierw komponuję linię melodyczną, a dopiero potem myślę o tekście. (…) Poza tym głos bywa przetwarzany, na przykład obniżany o oktawę. Lubię podejście, w którym osoba śpiewająca staje się bytem niemal androginicznym. Taki rodzaj ekspresji wydaje mi się ciekawym dopełnieniem moich akustycznych kompozycji.

Renesans i barok są bliskie rozrywce. Z Hanią Rani rozmawia Filip Lech, „Ruch Muzyczny” 6/2023

Dominujący na poprzednich albumach minimalizm jest tylko jednym z wielu punktów odniesienia nowych kompozycji Hani Rani. Kompozytorka nie dokonała wolty estetycznej – to naturalne rozwinięcie muzycznych poszukiwań, które już wcześniej były obecne w muzyce tworzonej na potrzeby filmu. Aranżacje piosenek o duchach i zjawach łączą w sobie brzmienie instrumentów akustycznych (przede wszystkim instrumentów smyczkowych) z syntezatorami i gęstą warstwą elektroniczną pokrytą szumiącymi pogłosami. Usłyszymy tutaj inspiracje klasycznym psychodelicznym popem, soulem, trip hopem, jazzem, a nawet elementami muzyki klubowej.

„Pod tą opowieścią o duchach – konceptem historii o granicy między światami żywych i umarłych – kryje się, mam wrażenie, najbardziej szczera autorska wypowiedź o sobie, po mistrzowsku zapięta brzmieniowo na ostatni guzik” – pisał na swoim blogu Bartosz Chaciński. „To album, który nawet ułożeniem poszczególnych numerów tworzy własną, trudną do zdefiniowania słowami, historię” – komentował Rafał Samborski w recenzji opublikowanej na łamach Interii.

Muzyka filmowa i teatralna

Istotną częścią działalności Hani Rani jest komponowanie muzyki teatralnej i filmowej. Jak mówi w wywiadach, tworzenie muzyki na potrzeby kina i teatru, pozwala jej wyjść ze swojej bezpiecznej strefy i tworzyć muzykę zróżnicowaną, eksperymentować. „To struktura niesamowicie delikatna, niebezpiecznie giętka i obarczona sporą presją ze strony reżysera, producenta, całej ekipy” – podkreśla kompozytorka.

Jest autorką muzyki do spektaklu Wojciecha Kuczoka Pradziady zrealizowanego w Teatrze Telewizji w reżyserii Michała Zdunika w 2018 roku. W 2020 roku jej muzykę mogliśmy słyszeć w Norze Henrika Ibsena, również w reżyserii Zdunika, wystawionej na Scenie Polskiej Teatru Cieszyńskiego.

W 2020 roku jej muzykę mogliśmy usłyszeć w trzech filmach: xABO. Ksiądz Boniecki Aleksandry Potoczek, Odmiennych stanach świadomości Piotra Stasika i Jak najdalej stąd Piotra Domalewskiego. Skomponowała też muzykę do kilku filmów krótkometarżowych. O pracy nad muzyką do dokumentu o Adamie Bonieckim mówiła:

Staraliśmy się nie popaść w zbytni sentymentalizm, czy nostalgię. To było dla mnie duże wyzwanie, przez dwa miesiące zajmowałam się swoistą redukcją i przestawianiem tej muzyki do góry nogami.

Hanna Raniszewska współpracuje także z zagranicznymi filmowcami. W 2021 roku skomponowała muzykę do dokumentu Venezia. Infinita avanguardia w reżyserii Michele Mally – soundtrack został opublikowany w formie płytowej. W 2023 roku swoją premierę miał film dokumentalny poświęcony szwajcarskiemu artyście Alberto Giacomettiemu. Łącząca brzmienie instrumentów klawiszowych z elektroniką ścieżka dźwiękowa do I Giacomettis również została opublikowana w formie albumu. W jednym z wywiadów mówiła:

To płyta szczególna, nagrywaliśmy ją w studiu w Szwajcarii, ojczyźnie Giacomettiego. Tam też utwory były miksowane, a wcześniej komponowane. Na pewno miało to duży wpływ na brzmienie albumu, z którego jestem zresztą bardzo zadowolona.

W 2023 roku Hania Rani zadebiutowała również jako autorka muzyki serialowej. Jej muzyka ilustrowała serial The Lost Flowers of Alice Hart (reż. Sarah Lambert, prod. Amazon), w którym główną rolę gra Sigourney Weaver.

Osiągnięcia

Hania Rani koncertowała w wielu krajach Europy, odwiedziła też Japonię (jej muzyka cieszy się tam dużą popularnością). Występowała w wielu prestiżowych salach koncertowych, m.in. w warszawskiej Filharmonii Narodowej, Funkhaus w Berlinie, londyńskim The Roundhouse, na festiwalach Open’er w Gdyni i Eurosonic w Holandii.

W 2018 roku zespół Tęskno otrzymał Nagrodę Artystyczną Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego. Rok później, chwilę po premierze płyty Esja Hania Rani zwyciężyła plebiscyt muzyczny Sanki, którego patronem jest zmarły w 2017 roku Robert Sankowski, krytyk muzyczny związany przez lata z redakcją „Gazety Wyborczej”. Album Home został płytą roku w plebiscycie „Gazety Wyborczej”. W 2020 roku Hania Rani zdobyła nagrodę Fryderyka w kategoriach: Album Roku Alternatywa, Nowe Wykonanie (z Melą Koteluk), Fonograficzny Debiut Roku i Kompozytor Roku (ex equo z duetem kompozytorskim Dawid Podsiadło/Olek Świerkot). Była też nominowana w kategorii Producent Roku. Kompozytorka otrzymała również nagrodę indywidualną na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni za muzykę do Jak najdalej stąd.

W czerwcu 2021 roku Hania Rani i Dobrawa Czocher podpisały kontrakt na wyłączność z wytwórnią Deutsche Grammophon. Clemens Trautmann, dyrektor Deutsche Grammophon mówił:

Hania i Dobrawa to jedne z najbardziej wszechstronnych i pomysłowych artystek współczesnych – są zakorzenione w gatunku klasycznym, ale czerpią także inspirację z różnych, innych form muzycznych i wizualnych. Współpracując ze sobą od ponad dekady, stworzyły niepowtarzalne i wzruszające brzmienie, z doskonałą harmonią i dynamicznym napięciem między fortepianem a wiolonczelą. Jesteśmy bardzo zadowoleni z ich współpracy z Deutsche Grammophon, która obejmie nie tylko wydanie najnowszego wspólnego albumu, ale także reedycję ich debiutanckiego albumu „Biała flaga”.

W 2022 roku Hania Rani i Dobrawa Czocher otrzymały statuetkę Opus Klasik w kategorii Najlepszy Teledysk Roku za klip Malasana (reż. Mateusz Miszczyński). Rok później otrzymała Fryderyka w kategorii Album Roku Muzyka Filmowa, Teatralna, Ilustracyjna.

W 2023 roku otrzymała także Paszport „Polityki” w kategorii Muzyka Popularna: „za prowadzenie szerokiej publiczności w rejony, które nie kojarzyły się dotąd z masowością”. Rok później zdobyła kolejne Fryderyki, jako Producentka i Artystka Roku.

W 2025 roku skomponowała muzykę do filmu Sentimental Value (Affeksjonsverdi), który miał premierę na 78. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Produkcja norweskiego reżysera, Joachima Triera, została nagrodzona 19-minutowymi owacjami na stojąco i drugą co do ważności nagrodą na festiwalu: Wielką Nagrodą Jury (pod przewodnictwem Juliette Binoche). Podczas ceremonii wręczenia Europejskich Nagród Filmowych Hania Rani odebrała statuetkę w kategorii European Composer (Original Score). Film z muzyką polskiej artystki okazał się wielkim zwycięzcą gali, zdobywając główną nagrodę dla Najlepszego Filmu Europejskiego. Wyróżnienia trafiły również do Renate Reinsve (najlepsza aktorka), Stellana Skarsgårda (najlepszy aktor). Joachim Trier otrzymał nagrodę za reżyserię oraz scenariusz (razem z Eskilem Vogtem).

Video embed

SENTIMENTAL VALUE - Official Trailer - In Theaters 11.7

14 listopada 2025 roku odbyła się premiera albumu Non Fiction – Piano Concerto In Four Movements. Rani sięgnęła po klasyczną formę koncertu fortepianowego, który zarejestrowała w studiu Abbey Road, z udziałem 45-osobowej orkiestry Manchester Collective pod batutą Hugh Hugh Tieppo-Brunta. W zapowiedzi płyty kompozytorka ujawniła obecne w niej inspiracje:

Album został skomponowany częściowo w odpowiedzi na odkryte w 2020 roku kompozycje młodej geniuszki, Josimy Feldschuh, napisane w trakcie horroru II wojny światowej w warszawskim getcie. Poruszona historią tej dziewczyny, postanowiłam przyjrzeć się jej przez pryzmat trwających obecnie horrorów w Ukrainie i Strefie Gazy, oraz tego, jak obserwujemy je za pomocą technologii cyfrowej i jak ta nowa bliskość wpływa na sposób, w jaki reagujemy na przemoc.

Video embed

Hania Rani, Manchester Collective, Jack Wyllie, Hugh Tieppo-Brunt - Non Fiction – IV. Semplice

Dyskografia

Hania Rani i Dobrawa Czocher – Biała flaga (2015)
Tęskno – Mi (2018)
Hania Rani – Esja (2019)
Hania Rani – Home (2020)
Hania Rani – Music for Film and Theatre (2021)
Hania Rani i Dobrawa Czocher – Inner Symphonies (2021)
Hania Rani – Venice – Infinitely Avantgarde (2022)
Hania Rani – On Giacometti (2023)
Hania Rani – The Last Flowers of Alice Hart (2023)
Hania Rani – Ghosts (2023)
Hania Rani – Non Fiction – Piano Concerto In Four Movements (2025)

Aktualizacja: październik 2025 (JCZ)