Publikację Leszka Dulika i Konrada Zielińskiego "Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918-1939" wydaje Boni Libri i Żydowski Instytut Historyczny.
To imponująca praca, pokazująca szerokie spektrum przedstawianego tematu od religii, na której w dużej mierze się koncentrowano do tej pory pokazując różne typy charakterystyczne, poprzez politykę; to, co nazywamy obszarem kultury żydowskiej i te najtrudniejsze relacje polsko-żydowskie, czyli problem antysemityzmu. To jest naprawdę olbrzymia skala poruszanych tematów – powiedział PAP dyrektor ŻIH Paweł Śpiewak, autor wstępu do albumu przybliżającego dzieje tysiącletniej obecności Żydów na ziemiach polskich.
Maj 1933 rok, aktorka Nora Ney (1906-2003) na wzgórzu wawelskim. Nora Ney (wł. Zofia Neuman, Sonia Nejman), zwana femme fatale polskiego filmu w okresie międzywojennym, fot. z książki "Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918-1939", wyd. Boni Libri
Jak zaznaczył, fotografie stanowiące trzon publikacji są wyjątkowe pod względem artystycznym, ale przede wszystkim z uwagi na przedstawianą tematykę.
Widać na nich to niezwykłe zróżnicowanie żydowskiego życia codziennego, zaangażowania w życie zawodowe m.in. handel, ale także społeczne, polityczne i kulturalne. Obserwujemy bogactwo typów ludzkich - robotników i handlarzy na targowiskach, ale także inteligentów czy artystów – opowiadał Śpiewak.
Fotografie są podzielone na osiem segmentów tematycznych: "Miasto, miasteczko, wieś", "Życie codzienne i praca", "Wiara i życie", "W społeczeństwie", "Antysemityzm", "W świecie polityki", "Emigracja" oraz "Kultura i nauka" poprzedzonych krótkimi wprowadzeniami. Każde ze zdjęć jest opatrzone rozbudowanym opisem. Na końcu publikacji zamieszczono indeks miejsc i osób.
Rosner’s Jazz and Tango Orchestra podczas występu w Zakopanem, fotografia z książki "Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918-1939", wyd. Boni Libri
Na zdjęciach przedstawiono życie codzienne Żydów zarówno w małych miejscowościach, jak i w większym miastach takich jak Warszawa, Kraków, Łódź czy Wilno. Widzimy członków społeczności różnych zawodów od drobnych handlarzy, szewców czy tkaczy, przez subiektów sklepowych po zamożnych właścicieli domów handlowych. Obserwujemy udział w praktykach religijnych i często kunsztownie zdobione synagogi, rodzinne uroczystości takie jak wesele, ale także uczestnictwo Żydów w obchodach rocznic państwowych np. powstania styczniowego czy uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
Igo Stieglitz, zawodnik "Makkabi" Kraków na motocyklu Harley-Davidson w czasie zawodów na torze Cracovii, 1932, fotografia z książki "Świat utracony. Żydzi polscy. Fotografie z lat 1918-1939", wyd. Boni Libri
Fotografie przybliżają również szeroko rozwinięte żydowskie szkolnictwo czy ruch towarzystw sportowych. Jeden z segmentów poświęcono manifestacjom i incydentom antysemickim. Zdjęcia ukazują też udział Żydów w życiu politycznym II Rzeczpospolitej jako posłów i senatorów czy działaczy partyjnych. Autorzy ukazali także ruch emigracji polskich Żydów do Palestyny. Album zamyka część poświęcona ich wkładowi w kulturę i naukę międzywojennej Polski przedstawiająca sylwetki m.in. twórcy esperanto Ludwika Zamenhofa, pianisty Władysława Szpilmana, poety Bolesława Leśmiana oraz prozaika i malarza Brunona Schulza.
