Wilhelm Sasnal, "Bez tytułu (Astronauta)", akryl na płótnie, 2011, fot. materiały prasowe
Muzeum, które osiem lat po powstaniu, wciąż nie ma swojej stałej siedziby, otwiera największą w Warszawie wystawę międzynarodowej kolekcji sztuki współczesnej.
"W sercu kraju" jest pierwszą tak obszerną prezentacją międzynarodowej kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i jednocześnie największym z dotychczasowych projektów wystawienniczych tej instytucji. Na wystawie zaprezentowanych zostanie ponad 150 prac z kolekcji (składającej się z blisko 200 dzieł) tworzonej od momentu powstania Muzeum w 2005 roku. Znajdą się na niej m. in. najnowsze nabytki, jak obraz Wilhelma Sasnala przedstawiający skafander astronauty oraz "List" Goshki Macugi – sfinansowany przez zbiórkę publiczną kilkumetrowy gobelin, przedstawiający listonoszy niosących gigantyczny list do Zachęty, gdzie pracę artystki wystawiono po raz pierwszy. Fotografia, na podstawie której utkano scenę, nawiązuje do happeningu Tadeusza Kantora z 1967, w której podobnej wielkości list niosony był do Galerii Foksal. Obok najwybitniejszych przedstawicieli sztuki polskiej, takich jak Mirosław Bałka, Rafał Bujnowski, Oskar Dawicki, Zbigniew Libera czy Józef Robakowski, znajdą się dzieła twórców z całego świata, m. in. z Izraela, Chorwacji, Egiptu, Meksyku i Libii, jak Yael Bartana czy Sanja Iveković.
Dotychczas fragmenty kolekcji prezentowane były w tymczasowej siedzibie Muzeum na wystawach "Sztuka cenniejsza niż złoto" oraz "3 x TAK", na niedawnej prezentacji w Pałacu Prezydenckim "Jaka sztuka dziś, taka Polska jutro", a także podczas pokazów zagranicznych: w Instytucie Sztuki Współczesnej KW w Berlinie ("Wczesne lata", 2010), Instytucie Polskim w Rzymie ("Vede Cose Che Non Ci Sono", 2010) oraz w Biełych Pałatach w Moskwie ("Audytorium Moskwa", 2011). Pojedyncze dzieła z kolekcji podróżowały do wielu prestiżowych muzeów i galerii sztuki w Polsce i za granicą. Rzeźba "Czarny papież i czarna owca" Mirosława Bałki prezentowana będzie na wystawie głównej tegorocznego Biennale Sztuki w Wenecji.
W Gazecie Stołecznej dyrektorka MSN Joanna Mytkowska dodaje, że ktoś trafnie podsumował, że ta wystawa jest jak wrzenie świata - pełna aktualnie dyskutowanych na świecie problemów i zagadnień. - "Bo taka jest ta nasza kolekcja, bardzo współczesna. To jest zupełnie inny rodzaj opowiadania. O wiele mniej jest w nim historii sztuki, a o wiele więcej społeczeństwa, polityki, estetyki miasta, aktualnych pytań."
Wojciech Bąkowski „Miejsce w którym dzieje się coś ważnego”, 2013
Tytuł wystawy zaczerpnięty został z powieści Johna M. Coetzee’ego, w której "serce kraju" jest dziurą, pustką, trudnym do zaspokojenia fantazmatem fizycznego spełnienia i dojrzewania (tożsamości, ciała, identyfikacji ze wspólnotą). W kontekście Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie tytuł ten odnosi się w dużej mierze do planowanej lokalizacji tej instytucji – placu Defilad, jak i do modernizacyjnych tęsknot, których artyści i instytucje sztuki stają się często moralnymi zakładnikami - podają organizatorzy.
Jak zapowiadają dalej w materiałach prasowych, na wystawie "W sercu kraju" prezentowane prace utworzą kilka przecinających się osi tematycznych, takich jak globalizacja historii sztuki, związki między miastem a współczesną produkcją artystyczną, emancypacyjne narracje w sztuce, problematyka (konstruowania) pamięci i historii, język i etyka nowoczesności, społeczne zaangażowanie artystów, a także – temat rzadko podejmowany na wystawach sztuki współczesnej – manifestacje duchowości.
Mirosław Bałka, "Chłopiec i orzeł", 1988, fot. Bartosz Stawiarski / MSN
Wystawa "W sercu kraju" jest zapowiedzią i szkicem do stałej kolekcji, która będzie eksponowana w przyszłym gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Stanowi odpowiedź na wieloletnie starania środowiska artystycznego w Polsce, dążącego do stworzenia kolekcji sztuki o globalnym zasięgu, która jednocześnie definiowałaby oraz eksponowała najważniejsze postawy i nurty sztuki polskiej. Kolekcja ta analizuje związki pomiędzy sztuką, miastem, polityką i historią, poszukując i wizji przyszłości, i nowych odczytań przeszłości. Jednocześnie kolekcja zwraca uwagę na korzenie nowoczesności, na postawy charyzmatycznych artystów z XX wieku, takich jak Alina Szapocznikow i Andrzej Wróblewski, którzy pozostają inspiracją dla współczesnych praktyków i teoretyków sztuki.
Wystawa "W sercu kraju" jest też próbą przedstawienia w nowym świetle polskiego doświadczenia transformacji polityczno-ekonomicznej (oraz jej obyczajowych, etycznych i społecznych reperkusji) oraz opisania fenomenów artystycznych, które towarzyszyły przemianom w Europie Środkowo-Wschodniej drugiej połowy XX wieku. Historia powszechna zapamiętywana i utrwalana jest również poprzez kanoniczne dzieła sztuki tworzone w danej epoce – kolekcja Muzeum skonstruowana jest więc wokół pytań o relacje między współczesnością a dzisiejszą produkcją artystyczną. Co dzieła sztuki mówią nam o świecie na zewnątrz, poza autonomiczną strefą muzeum? Jakie są powinności i zadania artysty wobec społeczeństwa? Jaka jest relacja między dzisiejszym widzem a dziełem sztuki w muzeum? Czy wreszcie: jak długo trwa współczesność i kiedy zamienia się ona w historię?
W kolekcji MSN znajdują się prace zakupione w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego "Międzynarodowe kolekcje sztuki współczesnej", jak również dary i depozyty artystów, osób prywatnych oraz firm. Niektóre z prac nabyto dzięki wsparciu członków i darczyńców Towarzystwa Przyjaciół MSN lub powstały na zamówienie Muzeum, podczas realizowanych wystaw i projektów publicznych – dzieła Sanji Iveković, Zbigniewa Libery, Sharon Hayes oraz Pawła Althamera. Na zbiory Muzeum składają się także archiwa artystyczne, m. in. ponad 150 tysięcy negatywów wybitnego fotografa Eustachego Kossakowskiego czy zbiór filmów i fotografii dokumentujących działalność niezwykle istotnej dla polskiej sztuki po 1989 roku Pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz liczący kilkaset tytułów zbiór filmów artystów dostępny online pod szyldem Filmoteka Muzeum.
Wystawę "W sercu kraju" uzupełnia interdyscyplinarny program towarzyszący: performansy, wykłady i sesje naukowe, pokazy filmowe i warsztaty. Nowe konteksty i odczytania dzieł zgromadzonych przez Muzeum konstruowane będą podczas spotkań z ekspertami z różnych obszarów sztuki, przy aktywnym udziale publiczności.
Wystawa odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego.
Pełna lista artystów biorących udział w wystawie tutaj...
"W sercu kraju"
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
(w byłym pawilonie meblowym "Emilia")
14.05.2013 – 6.01.2014
otwarcie wystawy: 14.05.2013, godz. 19.00
Źródła: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, materiały własne
Autorka: Agnieszka Sural, 9.05.2013