Ikona polskiej sceny rockowej. Zespół, który od ponad 40 lat niezmiennie przyciąga publiczność na koncerty i zwycięża w rankingach popularności. Liderem oraz głównym autorem tekstów jest Kazik Staszewski, zespół zasłynął także nowymi aranżacjami tekstów ojca Staszewskiego, Stanisława, znanego poety (albumy Tata Kazika i Tata 2). Utwory Kultu od lat stanowią ważny i niezależny głos komentujący zmieniającą się polską rzeczywistość.
Piosenki Kultu stają się kultowe, niezależnie od tego, czy powstały w czasach późnego PRL-u (Arahja czy Polska), w epoce transformacji (album Muj wydafca, Gdy nie ma dzieci) aż do czasów obecnych (Szok szok disco pop). Zespół jest wielokrotnym zdobywcą Złotej Płyty, m.in. za albumy Tata Kazika (1993) czy Wstyd (2016).
Początki
Kult został założony w Warszawie w 1982 roku przez Kazika Staszewskiego i Piotra Wieteskę
. Wywodzący się z punk rocka i nowej fali, Kult na przestrzeni lat eksperymentował z brzmieniem, wykorzystując instrumenty dęte i klawiszowe, inspirując się rockiem psychodelicznym, jazzem czy miejskim folkiem.
Zespół debiutował w warszawskim klubie Remont w lipcu 1982 roku. Szybko zyskał sławę wykonawcy energetycznych koncertów, na których
zespół doskonale uzupełniał charyzmatycznego wokalistę, emocjonalnie interpretującego niebanalne teksty. W latach osiemdziesiątych liryki Staszewskiego były często inspirowane Biblią, lecz ich krytyczna wymowa uderzała zarówno w system socjalistycznego państwa, jak i w sztywne struktury kościoła katolickiego. W latach 90. równie ostrej krytyce poddawane były wielkie korporacje i wynaturzenia młodej polskiej demokracji.
Album Kult ukazał się we wrześniu 1986 i zawierał m.in. studyjne wersje koncertowych przebojów jak Krew Boga czy O Ani. Wiele znanych z koncertów piosenek nie zostało jednak dopuszczonych do publikacji przez cenzurę. Rok później pojawiła się płyta Posłuchaj, to do ciebie, zaś w grudniu 1988 album Spokojnie, zawierający jeden z największych przebojów grupy Arahja.
Po kolejnych zmianach składu, w 1989 ukazały się albumy Kaseta (z kolejnym wielkim przebojem Po co wolność) oraz Tan, zawierający nagrania koncertowe zarejestrowane w sierpniu 1988. Następna płyta, 45-89, z 1990, znana jest przede wszystkim z utworu tytułowego – opisującego lata socjalizmu w Polsce poprzez wykorzystanie fragmentów przemówień partyjnych dygnitarzy. Do tego tematu zespół wrócił na wydanym rok później albumie Your Eyes, na którym pojawiły się także elementy ostrej krytyki Kościoła. Utwory takie jak Parada wspomnień i Zgroza weszły na stałe do koncertowego repertuaru Kultu.
Nowy skład
Rok 1993 to debiut nowego składu zespołu, w którym poza Staszewskim znaleźli się: Ireneusz Wereński, Krzysztof Banasik, Piotr Morawiec, Janusz Grudziński i Andrzej Szymańczak. W tym składzie zespół nagrywał i koncertował przez kolejne pięć lat. Pierwszą nagraną wspólnie płytą był Tata Kazika (1993), zawierający wyłącznie nowe wersje piosenek Stanisława Staszewskiego, ojca lidera grupy. Doskonale przyjętą przez fanów i krytykę płytę promował utwór Baranek.