Malarka, performerka, artystka multimedialna. Urodziła się 13 czerwca 1984 roku w Gdańsku.
W latach 2004-2009 studiowała na Wydziale Malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku w pracowni prof. Mieczysława Olszewskiego. Zrobiła aneks z Intermediów u adiunkta Wojciecha Zamiary. W 2007 roku przez semestr studiowała na Marmara University w Stambule.
Laureatka III nagrody konkursu Gepperta (2011) oraz nagrody publiczności na Gdańskim Biennale Sztuki (2012). W 2015 roku otrzymała nagrody: w dziedzinie kultury i sztuki w plebiscycie "Polacy z werwą", "Pomorski Sztorm" w kategorii Kultura, Odkrycie Roku oraz nominację do nagrody: Splendor Gedanensis, Nagroda Miasta Gdańska dla młodych twórców kultury. W 2016 roku została nominowana do nagrody "Paszporty Polityki".
W swojej twórczości Honorata Martin wykorzystuje różne dziedziny sztuki. Punktem wyjścia jest dla niej obserwacja głębokich przeżyć, które służą jej do tego, by - jak mówi - "budować atmosferę". Interesuje się silnymi emocjami, jakie towarzyszą pokonywaniu własnych ograniczeń i lęków, szuka granic wytrzymałości psychicznej, fizycznej i emocjonalnej. Rezultaty tych poszukiwań stara się prezentować za pomocą brutalnych lub wręcz przeciwnie - lekkich i niepozbawionych humoru form.
Styl wyświetlania galerii
wyświetl slajdy
Jednym z jej pierwszych wideo, jeszcze z czasów studiów, było "Zimno". W pracy tej Martin siedzi na dachu budynku w samym stroju kąpielowym, próbując przezwyciężyć chłód 30-stopniowego mrozu lekturą książki "Heban" Ryszarda Kapuścińskiego.
Artystka zmaga się z własną fizycznością, a urwane frazy czytanych zdań świadczą o ogromnym, fizycznym i psychicznym wysiłku, daleko przewyższającym najcięższą pracę mięśni. Fragment czytanego tekstu w miarę upływu czasu okazuje się adekwatny do stworzonej przez Martin sytuacji. Słowa głównego bohatera, wypowiadane w momencie śmiertelnego zagrożenia, w ustach młodej artystki w niezamierzony sposób zaczynają odgrywać literacką rolę
– czytamy w tekście Joanny Kobylt do katalogu wystawy "Kurator Libera. Artysta w Czasach Beznadzieji. Najnowsza sztuka polska", która odbyła się w BWA Wrocław.
Honorata Martin, fot. Michał Szlaga, materiały prasowe wystawy Migracje Kreacje
Podczas akcji "Zapraszam 24 na dobę", zrealizowanej w ramach festiwalu artloop w Sopocie, Martin spędziła trzy doby w namiocie, który zaaranżowała w wynajętym mieszkaniu. Tam przyjmowała gości, którzy mniej lub bardziej przypadkowo przychodzili w odwiedziny. Podczas wizyt Martin zachowywała całkowite milczenie, nie reagując na zaczepki i próby nawiązania kontaktu. Joanna Kobylt pisze:
Text
Każdy mógł wejść, pozostać w przestrzeni i pobyć z Martin w przedziwnie intymnej z jednej strony, z drugiej niezręcznej atmosferze.
W kolejnej akcji artystka usadowiła się w dziecięcym wózku, spędzając w niewygodnych pozycjach cztery godziny. Publiczność, początkowo nie zauważając zwiniętej postaci, z czasem zaczęła podchodzić i reagować na obecność Martin, postępując wobec niej dokładnie tak, jak gdyby była dzieckiem. Zdaniem Joanny Kobyłt:
Text
Opresyjne, nachalne zachowania przyjęły charakter przemocy symbolicznej.
W swoich działaniach Martin często sięga po strategie uspołeczniania i współczesne praktyki współdzielenia, zakorzenione w ekonomii daru. Porusza wątek umowy społecznej, w której ważnym elementem jest pomaganie, ofiarowanie i wynikające z relacji darczyńcy i obdarowanego zależności. Przykładem jest praca "Przyjdź i weź co chcesz", w której Martin zaprosiła publiczność do własnego mieszkania, zachęcając każdego do zabrania tego, co mu się podoba. W efekcie – w ciągu kilku godzin mieszkanie artystki opustoszało.
Innym poruszanym przez Martin wątkiem jest gościnność. Artystka nawiązuje relacje z przypadkowymi osobami, nadużywając własnego, niekiedy cudzego zaufania, aranżuje sytuacje społecznej wymiany, między innymi remontując własnoręcznie elewację zniszczonej kamienicy o nie najlepszej reputacji. O pracy "Kopernika 14" sama artystka mówi:
Text
Mieszkańcy ostrzegali mnie, że ta kamienica ma najgorszą reputację w całym miasteczku. Na moje szczęście przestrogi się nie sprawdziły, a pomysł zyskał duże poparcie.
Dotychczas najgłośniejszą pracą Honoraty Martin było "Wyjście w Polskę" (2013), dwumiesięczna samotna wędrówka, rozpoczęta w Gdańsku, a zakończona w w Dzierżoniowie na Dolnym Śląsku. Projekt ten zrealizowała na wystawę "Kurator Libera. Artysta w Czasach Beznadzieji. Najnowsza sztuka polska" w BWA Wrocław. Później w formie rysunków, map, zdjęć i filmów zaprezentowała go także w Galerii Raster w Warszawie w ramach wystawy "Społeczeństwo jest niemiłe".
Text
Martin wyszła 15 lipca ze swojego mieszkania bez określonego celu i trajektorii. Udała się w głąb kraju, nie mając także żadnych założeń co do czasu, jaki chce spędzić w podróży. Motywacją był olbrzymi lęk jaki odczuwała na myśl o samotnym marszu i sytuacji, w której rzeczywistość i każdy dzień weryfikuje kolejne jej kroki i plany. Martin wędrowała około 2 miesięcy, z zamiarem obserwowania świata i ludzi dokoła siebie. Szybko okazało się, że to artystka obserwuje swoje funkcjonowanie w przypadkowym otoczeniu, w relacjach do ludzi i miejsc
– czytamy w katalogu do wystawy.
"Wyjście w Polskę" można rozpatrywać jako świecką pielgrzymkę, wynikającą z bardzo głębokich duchowych potrzeb, której celem nie jest konkretne, święte miejsce, ale dotarcie do własnych granic. Samotną tułaczkę artystki można porównać do zachowania ascety – mistyka, wiecznego wędrowcy.
W 2015 roku na zaproszenie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie Honorata Martin zrealizowała performance "Zadomowienie", w czasie którego przez kilka tygodni koczowała w Parku Rzeźby na Bródnie. Praca ta była spełnieniem postulatu "rzeźby społecznej", której najważniejszym materiałem są relacje międzyludzkie. Mieszkańcy Targówka mieli okazję nie tylko przyglądać się procesowi powstawania dzieła sztuki, ale także uczestniczyć w nim, dzielić się swoimi wątpliwościami i pomysłami.
Text
Performans Honoraty Martin w Parku Rzeźby na Bródnie jest związany z problematyką przetrwania, wymiany i gościnności, jak i eskapizmu. Jego fundamentem jest sekwencja zdarzeń, interakcji, to, co wydarzy się bez publiczności lub wobec i przy współudziale przypadkowych świadków
– piszą kuratorzy projektu Sebastian Cichocki i Katarzyna Karwańska.
Sztuka Honoraty Martin, tak jak i we wcześniejszych realizacjach, rozegrała się tu w czasie rzeczywistym, w skali 1:1. Artystka jako radykalna performerka użyła "nieradykalnego" tworzywa, jakim jest świat wokół oraz własne emocje i doświadczenia.
Na bezpośrednim kontakcie z odbiorcą i gościnności bazowały także dwie realizacje artystki w ramach Katowice Street AiR 2018. W ramach akcji "Stół" artystka rozkładała tytułowy stół, osiem krzeseł i nakrywała do obiadu. "Stół" miał łącznie cztery odsłony, niekiedy na uboczu, w parku czy na spokojnym osiedlu, innym razem przy ulicy w ruchliwym centrum miasta. Podobnie jak w przypadku "Wyjścia w Polskę" i "Zadomowienia", rezultaty akcji utworzyły wachlarz reakcji od życzliwości i otwartości, przez asekuracyjne zdystansowanie, po otwartą wrogość i pogróżki wymierzone w artystkę.
Konsekwencją "Stołu" stała się "Galeria Chwilowa". Na dwa tygodnie Martin wynajęła lokal w centrum Katowic, który zamieniła na tymczasową galerię. Nie prezentowała w niej jednak swoich prac, a jedynie informowała w witrynie kim jest i co robi w Katowicach. Obiekty, które znalazły się w galerii były już dziełami odwiedzających, zaproszonych przez artystkę nie tylko do rozmów, ale i do dzielenia się tym, co robią.
W 2017 roku Honorata Martin została laureatką najbardziej prestiżowego polskiego konkursu dla młodych artystów – Spojrzeń, organizowanych przez Zachętę. Na finałowej wystawie artystka zaprezentowała pracę nie tyle generującą przypadkowe relacje, co opowiadającą o jej prywatnej bliskiej więzi. "Wikiup" to namiot zbudowany z przedmiotów pozostawionych przez zmarłą babcię artystki. Szkielet tworzą meble i tkaniny usiane jednak licznymi, bardziej (zdjęcia, bibeloty) lub mniej (liczne opakowania leków) osobistymi drobiazgami.
Konteksty zbudowanego przez artystkę dla upamiętnienia bliskiej osoby antypomnikowego wigwamu wykraczają jednak poza tę bezpośrednią relację. W recenzji z wystawy konkursowej Spojrzeń Stach Szabłowski pisał:
Text
Praca jest zaskakująco piękna; przywodzi na myśl dramat uchodźców, choć przecież z pozoru jest o czymś wręcz przeciwnym: o życiu ludzi osiadłych, o obrastaniu przedmiotami i ich zbędności kiedy ten, kto je zgromadził, umiera – o innym wygnaniu i innym nomadyzmie.
W kolejnym roku artystka zmierzyła się po raz kolejny z materialną spuścizną po zmarłej bliskiej osobie, tym razem nie przetwarzając jej jednak we własną pracę, a wystawiając w galerii jako kuratorka. Martin przygotowała w Gdańskiej Galerii Miejskiej wystawę ilustracji Emilii Bartkowskiej zatytułowaną za ilustrowaną przez nią książką Marii Konopnickiej "Na jagody". Sama Bartkowska była graficzką i ilustratorką świeżo po studiach artystycznych. W wieku 27 lat zginęła podczas tatrzańskiej wyprawy. Podejmując się po raz pierwszy w swojej karierze zadania kuratorskiego, kilka lat po śmierci przyjaciółki, Martin chciała ocalić jej dorobek przed zapomnieniem, a także dokończyć to, czego Bartkowskiej nie udało się sfinalizować. Nakładem galerii wydana została więc wspomniana książka Konopnickiej z ilustracjami Bartkowskiej – jednymi z ostatnich prac artystki.
Wystawy indywidualne:
- 2016 – "Bóg Małpa", BWA w Zielonej Górze
- 2015 – performance "Zadomowienie" w Parku Rzeźby na Bródnie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie; "Bóg Małpa", BWA Awangarda we Wrocławiu
- 2012 – "Rysunki", Galeria ŻAK w Gdańsku
- 2009 – "Dębowa 4", Sopot
Wystawy zbiorowe:
- 2017 – Spojrzenia 2017, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
- 2015 – "RAINBOW IN THE DARK", Malmo Art Museum, Szwecja; "Absolwent", Instytut Sztuki WYSPA, Gdańsk; "Ars moriendi/Sztuka umierania", BWA w Tarnowie, BWA w Olsztynie; "UMENIE NA HLAVE/PROCEDURES FOR THE HEAD. Polish Art Today", Kunsthalle Bratislava
- 2014 – "From longing to belonging / Z tęsknoty do przynależności”, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; pokaz filmowy "HIGH PRICE", Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie; "Manifestacje Romantyczne", Galeria BWA SOKÓŁ, Nowy Sącz; "ALTERNATIVA–CODZIENNOŚĆ"; "Köklere Dönüş" / "Into the Country", SALT Ulus, Ankara, Turcja; Festiwal "Parkowanie", Gdańsk; "Społeczeństwo jest niemiłe", Galeria Raster, Warszawa; "Co widać. Polska sztuka dzisiaj", Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
- 2013 – "Kurator Libera: Artysta w czasach beznadziei", BWA Wrocław; "ROZWÓJ – między genami a memami", galeria Spiż 7; instalacja "DOM", festiwal Streetwaves, Gdańsk; "hydro astice city", Nadbałtyckie Centrum Kultury
- 2012 – Gdańskie Biennale Sztuki; "Łaźnia Damska", CSW Łaźnia, Gdańsk
- 2011 – instalacja i performance w mieszkaniu prywatnym "Przyjdź i weź co chcesz", Gdańsk; realizacja instalacji malarskich w przestrzeni publicznej w ramach projektu "400km"; instalacje "Szamanki" oraz "piknik" w ramach projektu "Ekologiczny Pensjonat Kultury – Swelina", Sopot; "e–cite Gdańsk" (wystawa gdańskich artystów zrealizowana przez CSW Łaźnia), Strasburg; "Co Robi Malarz", Konkurs Gepperta, BWA Avangarda, Wrocław; "NARRACJE Picture Project" (polsko– niemiecki projekt performance z tancerką Ulą Zerek i muzykami: Janem Klare i Achimem Kaemperem)
- 2010 – instalacja malarsko–rysunkowa podczas festiwalu teatralnego "Miniaturen", Brema, Niemcy; "Uje Muje Dzikie Węże", Gdańska Galeria Guntera Grassa (razem z Ulą Wasielewską; Targi Sztuki Kobiet, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; instalacja obraz i wideo "Las", Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; performance "4 Kąty" (z Aurorą Lubos i Piotrem Pawlakiem), Gdańska Galeria Miejska; performance w Brzyzkorzysteweku, Lwówku Śląskim, Pańskiej Skale i Pradze w ramach projektu "736km"; instalacja multimedialna i performance "Polowanie nocą na przeszłość wśród gruzów, nie do końca jeszcze martwych", "Grassomania", Gdańsk
- 2009 – "Zakopane", galeria CUUD, Gdynia; udział w galerii bilbordowej, Cudawianki, Gdynia; "Wolność wyboru, Wybór wolności", NCK, Gdańsk; "Przyjdź mamo na przysięgę", galeria PiTiPa, Gdańsk
- 2008 – "Wystawa malarstwa", Acibaden, Stambuł; "Pink flamingo" (udział w performansie Marioli Brillowskiej), Sfinks, Sopot; "ADHD", Sfinks, Sopot; "Gdańsk – old town, new ideas", Szkocja; "70% OFF", Centrum Sztuki Manhattan; "Świeżo Drukowane", Muzeum Lubelskie w Lublinie
- 2007 – pokaz wideo–performance, Kunst Academy w Munster, Niemcy; pokaz wideo–performance, Uniwersytet Gdański; pokaz performansu, IS Wyspa; wystawa Fotografii, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot; "Przygoda VI", Galeria KDK w Kłodzku; "Mistrzostwa świata w sitodruku", Krzywy domek, Sopot; "Wszystko co najgorsze", galeria PGRart, Gdańsk; wystawa rysunku i malarstwa, NO ID gallery, Londyn; PL ART, Modelarnia; RT CAR BOOT FAIR, Londyn
- 2006 – pokaz performance "ZIMNO 4YOU", Instytut Sztuki WYSPA, Gdańsk; wystawa indywidualna rysunku i malarstwa "Zielony Smok"; wystawa malarstwa, Modelarnia
oprac. AS, aktualizacja: PP, styczeń 2019
