"Kamienne niebo zamiast gwiazd" to nowoczesny projekt teatralny, w którym historyczny temat spotyka się z radykalnym eksperymentem scenicznym. Inspirując się powieścią Jerzego Krzysztonia "Kamienne niebo", która o Powstaniu Warszawskim opowiada z perspektywy ukrywających się i uwięzionych w piwnicy cywilów, Garbaczewski i Cecko konstruują świat, w którym izolacja, poczucie zamknięcia i desperackie próby przeżycia stają się uniwersalną metaforą.
Fotografia z próby przedstawienia "Kamienne niebo zamiast gwiazd", fot. Muzeum Powstania Warszawskiego
Spektakl zamiast przenosić widza w czas historyczny podąża tropem postpamięci, którą autorka pojęcia, Marianne Hirsch, opisuje jako "konsekwencję traumatycznego przypomnienia, ale - w odróżnieniu od zespołu stresu pourazowego - na poziomie pokoleniowym. To struktura transpokoleniowej transmisji traumatycznej wiedzy i doświadczenia". W jaki więc sposób Powstanie Warszawskie koduje się w pamięci "drugiego" i "trzeciego" pokolenia, w jaki sposób te pokolenia na nowo "zapisują pamięć" o Powstaniu, w jaki sposób Powstanie "wciąż żyje"? To też opowieść o mieście doświadczonym i zrekonstruowanym, tak jak rekonstrukcji poddana zostaje złamana kość, mieście z którego ciała wciąż wyjmuje się szrapnele i niewybuchy z czasów II Wojny Światowej.
Recenzent "Gazety Wyborczej" Witold Mrozek zauważył:
"Garbaczewski i Cecko w gmachu Muzeum Powstania Warszawskiego dokonali rzeczy trudnej: zrobili spektakl niejako wbrew tej świetnie zorganizowanej, pomysłowej i skutecznej instytucji. A bardziej może wbrew temu wszystkiemu, co zapoczątkowała ona w polskiej popkulturze, a co sprowadza się w gruncie rzeczy do komunikatu: "Powstanie było fajne". Dlaczego "Kamienne niebo zamiast gwiazd" to ważny spektakl? Bo mówi mocno przeciwko "przemysłowi powstańczemu", który co roku w sierpniu zalewa łamy i ekrany".
Marcin Cecko i Krzysztof Garbaczewski zaprosili do współpracy artystów młodego pokolenia. W spektaklu występują: Justyna Białowąs, Dominika Biernat, Tomasz Bazan, Sebastian Łach, Grażyna Misiorowska, Marta Ojrzyńska, Sebastian Pawlak, Paweł Smagała, Andrzej Szeremeta, Justyna Wasilewska, Krzysztof Zarzecki, Agnieszka Żulewska. Muzykę do spektaklu przygotowała Julia Marcell.
Fotografia z próby przedstawienia "Kamienne niebo zamiast gwiazd",
fot. Muzeum Powstania Warszawskiego
Muzeum Powstania Warszawskiego od 2006 roku, co roku, z okazji rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego - 1 sierpnia o północy, organizuje premiery spektakli teatralnych o tematyce powstańczej. Jan Klata wystawił "Triumf Woli", w którym pokazał powstanie oczami nazistów. Paweł Passini w "Hamlet 44" przeniósł akcję szekspirowskiego dramatu w czasy wojny. W 2011 Michał Zadara wyreżyserował "Awanturę warszawską. Waszyngton-Moskwa-Londyn" i wykorzystał w niej dokumenty wysyłane przez Winstona Churchilla, Józefa Stalina, Franklina Roosevelta, polskich dowódców, a także korespondencję pomiędzy dyplomatami. Rok temu widzowie obejrzeli "Powstanie" w reżyserii Radosława Rychcika, z aktorami Teatru Dramatycznego w Warszawie.
Przedstawienie jest wspólnym projektem Muzeum Powstania Warszawskiego i Nowego Teatru.
- Reżyseria: Krzysztof Garbaczewski
- Tekst i dramaturgia: Marcin Cecko
- Video: Robert Mleczko / Marek Kozakiewicz
- Kostiumy: Svenja Gassen
- Muzyka: Julia Marcell
- Scenografia: Krzysztof Garbaczewski / Jan Strumiłło
- Światło: Jacqueline Sobiszewski
- Asystent reżysera: Radosław Mirski
- Producentka: Małgorzata Kozioł
Premiera "Kamiennego nieba..." odbędzie się 1 sierpnia o godz. 24.00 (wstęp z zaproszeniami). Kolejne pokazy w dniach 2-5 sierpnia 2013. Bilety w cenie 14 zł.
Źródło: www.nowyteatr.org, www.1944.pl, oprac. Lucyna Szura; 22.07.2013
