Pola Negri — pierwszy wamp Hollywood
Tańczyła z żywymi wężami, została żoną gruzińskiego księcia, a w jesieni życia odmówiła roli u samego Spielberga. Polę Negri uwielbiał Charlie Chaplin, zakochał się w niej Rudolf Valentino, a Sarah Bernhardt uznała ją za swoją następczynię. Nazywana pierwszym wampem Hollywood i femme fatale kina niemego.
Primabalerina na trzepaku
Polska aktorka o międzynarodowej renomie rodzi się jako Apolonia Chałupiec w Lipnie na Kujawach. Jest córką Polki i Słowaka z domieszką romskiej krwi. Po zesłaniu ojca na Sybir dziewczynka wraz z matką przeprowadzają się do Warszawy. Z przestronnego domu otoczonego owocowymi drzewami przenoszą się do ciasnego pokoiku na jednym z nadwiślańskich poddaszy. Taneczny talent Poli objawia się przy trzepakowych akrobacjach. Legenda głosi, że to sąsiedzi – operowi chórzyści – wypatrzyli zwinną Polę na podwórku. W stolicy matka zapisuje ją więc do Szkoły Baletowej, gdzie w 1908 roku dziewczyna debiutuje w "Jeziorze łabędzim".
Rozwój kariery primabaleriny przerywa pannie Chałupiec gruźlica. Dziewczynka trafia do górskiego sanatorium – w Zakopanem spędza trzy miesiące. Zrozpaczona ucieka w smutną poezję włoskiej poetki Ady Negri. To jej melancholijne wiersze inspirują Polę do przyjęcia pseudonimu, pod którym pozna ją cały świat.
Niewolnica zmysłów
standardowy [760 px]
Pola Negri w filmie "Mania. Historia pracownicy fabryki papierosów", reżyseria Eugen Illés, 1918., fot. Filmoteka Narodowa/www.fototeka.fn.org.pl
pola negri role filmowe 1_4906785.jpg
Pola nie daje za wygraną. Choroba nie pozwala jej tańczyć, ale uparta młoda artystka pragnie pozostać w świetle reflektorów. Szlifuje warsztat aktorski, by już po roku zadebiutować na scenie Teatru Małego rolą Anieli w "Ślubach panieńskich". Recenzje są chłodne, Poli brakuje dobrej dykcji. Ale kolejny występ – w pantomimie "Sumurun" – to prawdziwy sukces. Nastoletnia jeszcze Negri staje się ulubienicą warszawskiej publiczności. Dostrzega ją Aleksander Hertz, właściciel najważniejszej wówczas polskiej wytwórni filmowej Sfinks.
Rok 1914 przynosi jej debiut na ekranie. Scenariusz "Niewolnicy zmysłów" w reżyserii Jana Pawłowskiego, napisany specjalnie dla niej, oparty jest na wydarzeniach z jej życia. To z kopią tego filmu kilka lat później, podczas podróży pociągiem z Warszawy do Berlina, zostaje zatrzymana na granicy przez celników. Los chce, że spotkany wówczas podporucznik hrabia Eugeniusz Dąmbski, wkrótce zostaje jej mężem. Negri chętnie tytułuje się hrabiną, jednak małżeństwo szybko się rozpada.
Mimo pierwszych filmowych sukcesów, nienasycona artystycznie Negri daje kameralne, ale widowiskowe występy w przerwach między kinowymi seansami. Artystka wije się w niecodziennym tańcu z wężem wypożyczanym za pośrednictwem...ogłoszenia w gazecie.
Na szerokie wody
Pola Negri, fot. Filmoteka Narodowa/www.fototeka.fn.org.pl
Po wybuchu I wojny światowej i zajęciu Warszawy przez Niemców, filmy Hertza trafiają na rynek niemiecki. Tam Negri zostaje obwołana “polską Astą Nielsen”. Do Berlina trafia na zaproszenie jednego z najwybitniejszych XX-wiecznych reżyserów teatralnych – oczarowanego nią Maxa Reinhardta. Pola wciela się w tancerkę w filmowej wersji "Sumurun". Na planie poznaje Ernsta Lubitscha, a ich pierwsze wspólne filmy: "Oczy mumii Ma" czy "Madame DuBarry" przynoszą obojgu międzynarodowy rozgłos.
Ma 25 lat, gdy przeprawia się przez Atlantyk. W Hollywood pojawia się na zaproszenie szefa Famous Players (późniejszego Paramount Pictures). W porcie wita ją rozentuzjazmowana amerykańska polonia. I tutaj ma już swoją publiczność. W kolejnych produkcjach wciela się w Cygankę w "Hiszpańskiej tancerce", gra Carycę Katarzynę w "Zakazanym raju" i dostaje główną żeńską rolę w "Hotelu Imperial" Mauritza Stillera, "odkrywcy" Grety Garbo.
Negri rywalizuje z Glorią Swanson. To Amerykanka odbiera jej rolę w "Bulwarze zachodzącego słońca", gdy Billy’ego Wildera razi wyraźny cudzoziemski akcent europejskiej gwiazdy. Otwarta wzajemna niechęć obu pań przybiera różne formy: podobno na plan filmu "Bella donna" Swanson wpuściła koty, których Negri panicznie się bała.
Zachodzące słońce
Pola podbija nie tylko gusta kinomanów, ale i wiele męskich serc. Gdy Charlie Chaplin wraca z podróży do Europy, na pytanie, co zachwyciło go na Starym Kontynencie, odpowiada krótko: Pola Negri. Miłością jej życia jest jednak Rudolf Valentino, którego wczesna śmierć, spowodowana zapaleniem otrzewnej, jest dla artystki ciosem. Negri dramatycznie rzuca się na trumnę ukochanego. Żałoba nie trwa długo, bo już kilka miesięcy później aktorka wychodzi za gruzińskiego księcia z rodu Mdivani.
Przełom dźwiękowy okazuje się dla aktorki kresem filmowej kariery w Stanach. Jej wyraźny akcent i niski głos nie sprawdzają się w nowych produkcjach. Negri wraca do Europy. Występuje w filmach, ale jej gwiazda powoli blaknie. Po wybuchu II wojny światowej ponownie płynie do Stanów, jednak tym razem w porcie nikt na nią nie czeka. W 1943 gra w swoim przedostatnim filmie, "Hi Diddle Diddle". Znika na 20 lat, występuje jeszcze w "Księżycowych porządkach", po cichu licząc na Oscara. Nigdy nie dostaje nagrody. W latach 70. do filmu próbuje zaangażować ją Steven Spielberg – bezskutecznie.
Negri występuje łącznie ponad 60 filmach, jest pierwszą Europejką, która zdobyła Hollywood. Ostatnie lata życia spędza w teksańskim miasteczku San Antonio.
pola negri
[{"nid":"21782","uuid":"a4942527-9fb8-4477-8dc5-c08445d7ab86","type":"event","langcode":"pl","field_event_date":"{ \n\u0022value\u0022:\u0022\u0022, \n\u0022end_value\u0022:\u0022\u0022\n }\n","title":"\u0026quot;Polita\u0026quot; - musical w tr\u00f3jwymiarze","field_introduction":"Pierwszy musical w technice tr\u00f3jwymiarowej po\u015bwi\u0119cony jest jedynej Polce, kt\u00f3ra zrobi\u0142a prawdziw\u0105 karier\u0119 w Hollywood, czyli Apolonii Cha\u0142upiec, powszechnie znanej jako Pola Negri.","field_summary":"Pierwszy musical w technice tr\u00f3jwymiarowej po\u015bwi\u0119cony jest jedynej Polce, kt\u00f3ra zrobi\u0142a prawdziw\u0105 karier\u0119 w Hollywood, czyli Apolonii Cha\u0142upiec, powszechnie znanej jako Pola Negri.","path":"\/pl\/wydarzenie\/polita-musical-w-trojwymiarze","topics_data":"a:3:{i:0;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259608\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:7:\u0022#muzyka\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:13:\u0022\/temat\/muzyka\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}i:1;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259605\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:6:\u0022#teatr\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:12:\u0022\/temat\/teatr\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}i:2;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259644\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:8:\u0022#culture\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:14:\u0022\/temat\/culture\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/360_auto\/public\/field\/events\/polita.jpg?itok=xgIYzR20","image_260_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/260_auto_cover\/public\/field\/events\/polita.jpg?itok=4414AW6T","image_560_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/560_auto\/public\/field\/events\/polita.jpg?itok=XTlkcfFg","image_860_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/860_auto\/public\/field\/events\/polita.jpg?itok=LemvLBt8","image_1160_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/1160_auto\/public\/field\/events\/polita.jpg?itok=0xAfDSiE","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"249","cover_width":"440","cover_ratio_percent":"56.5909"}]