Pochwała okien szeroko otwartych
Instytut Adama Mickiewicza uruchomił właśnie wersję rosyjską portalu Culture.pl. W odróżnieniu od redakcji polskiej i angielskiej strona rosyjska, jakkolwiek poświęcona w dużej mierze polskiej kulturze, chciałaby opowiadać także o ważnych wydarzeniach w życiu kulturalnym wschodnich sąsiadów Polski – często zobaczonych oczami ludzi mieszkających w Polsce.
Anna Mirkes-Radziwon, fot. Aleksandr Susłow
Instytut Adama Mickiewicza uruchomił właśnie wersję rosyjską portalu Culture.pl. W odróżnieniu od redakcji polskiej i angielskiej strona rosyjska, jakkolwiek poświęcona w dużej mierze polskiej kulturze, chciałaby opowiadać także o ważnych wydarzeniach w życiu kulturalnym wschodnich sąsiadów Polski – często zobaczonych oczami ludzi mieszkających w Polsce. Będziemy mówić nie tylko o życiu kulturalnym, także o kulturze życia, a więc o kulturze jako przejawie życia społecznego, i o życiu społecznym jako istotnym zjawisku kultury. Tę różnorodność oddaje skład naszej redakcji. Oprócz autorów polskich i rosyjskich zaprosiliśmy do współpracy także naszych ukraińskich i białoruskich przyjaciół. Będą dla nas pisać w swoich językach.
"Były czasy - nie tak znów odległe…" Polska była dla Rosjan bodaj jedynym oknem w Europę. Oknem wcale nie najjaśniejszym i niezbyt szeroko otwartym – wspominamy o tym m.in. w tekście "Na kartki" (nie przegapcie komentarza Aleksandry Poliwanowej). Inteligencja rosyjska uczyła się polskiego, żeby czytać książki z tej "drugiej" Europy, które w Polsce jakoś udawało się wydawać. Andriej Tarkowski groził cenzorom, że wyjedzie, żeby pracować u Andrzeja Wajdy jako operator, a młody Andriej Konczałowski chciał szukać jakiejkolwiek pracy w polskim kinie. O tym opowiada Irina Rubanowa w rozmowie z Denisem Wirenem.
Kiedy świat stał się dostępny, kiedy możliwe stało się przekraczanie granic, polskie życie kulturalne włączyło się do ogólnoeuropejskiego nurtu. Nie ma w tym zresztą nic dziwnego – kultura nie lubi granic. O literaturze pogranicza, o piorunującej mieszance rozmaitych tradycji literackich w tyglu Rzeczpospolitej Obojga Narodów, o wielkich polskich Białorusinach i białoruskich Polakach przeczytajcie w rozmowie Mikołaja Glińskiego z Lawonem Barszczewskim. Aluzje do Wielkiego Księstwa Litewskiego, jego wielokulturowego i wielojęzykowego dziedzictwa są w artykule Natalki Rymskiej o Andrzeju Chciuku, pisarzu z Drohobycza. Paradoksalnie ta tradycja odrodziła się w Galicji i po dziś dzień jest żywa we Lwowie, jak twierdzi publicystka. Właśnie o sztuce przekraczania granic, o proporcjach "polskości" i "uniwersalności" we współczesnym teatrze polskim dyskutują teatrolożka Marina Dawidowa i reżyser Konstanty Bogomołow ("Przestańcie grać!").
Za nic w świecie nie chcielibyśmy, żeby po latach kultura polska znowu znalazła się w dawnej roli "jedynego okna na świat". Mówią o tym w wywiadach fotograf Tomasz Kizny i dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej Joanna Mytkowska, którzy realizują polsko-rosyjskie projekty kulturalne. Przecież okno na świat można zabić albo zasłonić gazetą, jak powiadał Stanisław Jerzy Lec. O życiu Leca i jego znów aktualnych aforyzmach pisze dla nas Wiktor Szenderowicz.
Niech wszystkie okna na świat kultury europejskiej, której częścią jest i kultura polska, będą na oścież otwarte. Mamy nadzieję, że Culture.pl stanie się jednym z nich.
Anna Mirkes-Radziwon,
Redaktor prowadząca sekcję rosyjską Culture.pl