Content anchor

"Dokumentalistki - polskie fotografki XX wieku"

Gdzie: 
Polska
Plac Małachowskiego 3
Warszawa
Kiedy: 
18mar'08
18maj'08
Izabela Lipowska Wielkanoc w Hucisku 1906, wł. prywatna

Wystawa "Dokumentalistki - polskie fotografki XX wieku" powstała w celu prezentacji dwóch obszarów marginalizowanych dotąd przez polską historię fotografii- nurt dokumentalny oraz fotografię autorstwa kobiet.

Polska fotografia dokumentalna przybierała rozmaite odmiany i formy, nigdy jednak nie doczekała się usystematyzowania. Niewiele wiemy także o polskich fotografkach. Nawet osoby biegłe w dziedzinie historii polskiej fotografii potrafią zwykle wymienić zaledwie kilka nazwisk, podczas gdy historia skrywa ich wiele dziesiątek. Na wystawie zaprezentujemy prace 50 polskich dokumentalistek, mając jednocześnie świadomość, iż grono to stanowi jedynie wycinek zagadnienia. Mimo że wszystkie prezentowane na wystawie autorki były znane i doceniane w okresie swej aktywności, większość z nich jest dzisiaj zapomniana.

Współczesne tendencje dokumentalne w fotografii artystycznej prowokują do zanalizowania tego zjawiska w rodzimej historii. Ta wystawa stanowi jedną z możliwych konstrukcji historycznych. Chronologicznie obejmuje okres od lat 70. XIX wieku (z tego czasu pochodzą najwcześniejsze odnalezione fotografie dokumentalne robione poza atelier), aż po współczesne projekty dokumentalno-artystyczne, tak często obecne w ostatnich latach w rozmaitych przestrzeniach galeryjno-muzealnych.

Zakres tematyczny jest bardzo obszerny, ale dwa najważniejsze wątki to dokument topograficzny oraz reportaż o charakterze społecznym.

Fortunata Obrąpalska Armia pokoju II 1950-1953, wł. Muzeum Historii Fotografii, Kraków
Fortunata Obrąpalska Armia pokoju II 1950-1953, wł. Muzeum Historii Fotografii, Kraków

Reportaż należał zawsze do silnie zmaskulinizowanych gatunków fotografii, mimo to tworzyło go wiele wybitnych polskich kobiet reporterek: Zofia Chomętowska, Julia Pirotte, Irena Jarosińska, Anna Chojnacka, Jadwiga Rubiś, Dorota Bilska, których prace pokazujemy na tej wystawie. Wśród wciąż aktywnych obecne będą Joanna Helander, Anna Beata Bohdziewicz, Anna Brzezińska, Irena Jurkiewicz, a spośród młodego pokolenia - Maria Zbąska. Wystawa gromadzi także inne wątki mieszczące się w pojęciu fotografii dokumentalnej, jak fotografia etnograficzna i podróżnicza, fotografia amatorska w wykonaniu ziemianek, fotografia ojczysta, fotografia propagandowa, fotografia wojenna lub reportaż jako forma fotografii artystycznej.

Mimo przekrojowego charakteru wystawa opiera się na radykalnych wyborach, które pozwalają na skonstruowanie logicznej narracji na temat zagadnienia fotografii dokumentalnej. Kilka realizacji z przełomu XIX i XX wieku ukazuje początki związków fotografii i prasy oraz wczesne, ściśle dokumentalne, funkcje tego medium. Realizacje międzywojenne ukazują służebną funkcję fotografii wobec idei narodowościowych, co zestawiono z retoryką komunistyczną fotografii z pierwszych lat powojennych. Ekspozycja została podzielona na kilka rozdziałów tematycznych m.in.: tzw. reportaż humanistyczny, ukształtowany w Polsce w dużej mierze pod wpływem wystawy Rodzina człowiecza; fotografia w roli świadka historii, ukazujący ważne momenty historyczne; oraz klasyczna zasada fotografii dokumentalnej - prawo serii, (gdzie obok współczesnych projektów: grupy Zorka Project czy Julii Staniszewskiej, przedstawimy wcześniejsze realizacje, które dla młodego pokolenia mogłyby stanowić punkt odniesienia: Ręka pracująca Janiny Mierzeckiej, ul. Zamieniecka Elżbiety Tejchman czy Zapis socjologiczny Zofii Rydet).

Na wystawie oprócz oryginalnych odbitek oraz tych współczesnych, wykonanych ze starych negatywów, 

Julia Staniszewska Galeria mokotow 2000

prezentujemy również albumy, książki i magazyny ilustrowane, w których ukazywały się prace kobiet-fotografek.
Wystawie towarzyszy bogato ilustrowany katalog w polskiej i angielskiej wersji językowej, którego współwydawcą jest wydawnictwo BOSZ. Publikacja zawiera ponad 300 zdjęć, teksty naukowe dotyczące fotografii dokumentalnej oraz szczegółowe biogramy wszystkich autorek.

Autorka: Karolina Lewandowska

Artystki:

Małgorzata Apathy (1936-2005)
Dorota Bilska (1946-1984)
Anna Beata Bohdziewicz
Anna Brzezińska-Skarżyńska
Zofia Burzyńska
Wanda Chicińska (daty ur. i śmierci nieznane)
Anna Chojnacka (1914-2007)
Zofia Chomętowska (1902-1991)
Maria Chrząszczowa (1913-1979)
Maria Czaplicka (1984-1921)
Irena Elgas-Markiewicz (ur. 1921)
Jadwiga Golcz (1866-1936)
Krystyna Gorazdowska (1912-1998)
Danuta Goździewicz (ur. 1960)
Helena Hartwig (1910-1998)
Ewa Hartwig-Fijałkowska (ur. 1941)
Joanna Helander (ur. 1948)
Wanda Herse (1885-1954)
Halina Holas-Idziakowa (ur. 1916)
Ada Janczewska (daty ur. i śmierci nieznane)
Irena Jarosińska (1924-1996)
Irena Jurkiewicz (ur. 1956)
Maria Kietlińska (1888-1966)
Antonina Kołakowska (1899-1941)
Irena Kummant-Skotnicka (1924-2003)
Izabela Lipowska (1867-1939)
Maria Lipowska (1894-1988)
Weronika Łodzińska (ur. 1973)
Krystyna Łyczywek (ur. 1920)
Bożena Michalik (1907-1995)
Janina Mierzecka (1896-1987)
Janina Mokrzycka (1911-2006)
Anna Musiałówna (ur. 1948)
Zofia Nasierowska (ur. 1938)
Fortunata Obrąpalska (1909-2004)
Maria Panasewicz (1900-1953)
Julia Pirotte (1908-2000)
Danuta Rago (1934-2000)
Jadwiga Rubiś (1948-2000)
Zofia Rydet (1911-1997)
Nina Smolarz (ur. 1943)
Helena Stanisz (1906-1960)
Julia Staniszewska (ur. 1978)
Zofia Szebmek (1885-1974)
Elżbieta Tejchman (ur. 1934)
Wanda Wojewódzka (1887-1962)
Jadwiga Wolska (1890-1981)
Maria Zbąska (ur. 1975)
Bolesława Zdanowska (1908-1982)
Zorka Project - Monika Redzisz, Monika Bereżecka (obie ur. 1974)

18 marca - 18 maja 2008

Źródło: www.zacheta.art.pl

Facebook Twitter Reddit Share

Podobał Ci się nasz artykuł? English newsletter here

Zapisz się na newsletter

  • 0 subscribers
  • Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. nr 101, poz.926)wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Instytut Adama Mickiewicza (IAM) z siedzibą w Warszawie (00-560), przy ul. Mokotowskiej 25. Podanie danych jest dobrowolne. Użytkownikom przysługuje prawo dostępu do swoich danych i ich poprawiania.

  • Email Marketingby GetResponse
Zobacz także:
Iwan Wyrypajew podczas próby w Teatrze Studio w Warszawie, 2013, fot. Adam Lach/Napo Images/Forum

Kto rzucił wyzwanie teatralnej rutynie, a kto mierzył się z legendą "Dziadów"? W Culture.pl przypominamy sylwetki zagranicznych reżyserów i ich ważnych polskich realizacji. Czytaj dalej about: Od Wyrypajewa do Wilsona - zagraniczni reżyserzy na polskich scenach

Wojciech Młynarski, "Od oddechu do oddechu"

Obszerny wybór wierszy i piosenek Wojciecha Młynarskiego "Od oddechu do oddechu" daje wyobrażenie o skali i mocy jego pióra. Większość tych tekstów znamy z perfekcyjnej interpretacji samego autora, jednak dopiero w skupionym czytaniu ujawniają swoje nieprzeciętne walory literackie. Czytaj dalej about: Wojciech Młynarski, "Od oddechu do oddechu"

Piotr Orzechowski, fot. Adam Golec

Piotr Orzechowski, pianista znany pod pseudonimem Pianohooligan, opowiada o elektrycznym fortepianie Rhodesa, z którym wystąpi na Festiwalu Prawykonań w Katowicach, o ''Dziadach'' Mickiewicza (i Orzechowskiego) i o miejscu, w którym znajduje się jazz w XXI wieku. Czytaj dalej about: Piotr Orzechowski: Muzyka nas interpretuje [WYWIAD]

Grafika promująca wydarzenie "Wystawiajmy się!", fot. IAM

Instytut Adama Mickiewicza ogłasza otwarty nabór dla projektantów do projektu "Wystawiajmy się!". Zgłoszenia można wysyłać do dnia 7 kwietnia 2017. Czytaj dalej about: "Wystawiajmy się!" 2017

"Nibyland", fot. Adam Lach/NAPO Images, dzięki uprzejmości fotografa

"Nibyland" to nieco baśniowa opowieść o życiu mieszkańców Wrześni. Ekspresyjnym czarno-białym fotografiom Adama Lacha towarzyszą poezje 12-letniej Nadii Smolarkiewicz. Czytaj dalej about: Adam Lach, "Nibyland"