Gabriela Kownacka, fot. Grzegorz Dąbrowski (Agencja Gazeta)
Gabriela Kownacka, aktorka Teatru Narodowego w Warszawie, odtwórczyni pamiętnej roli Anity w komedii muzycznej "Hallo Szpicbródka", telewizyjnej publiczności znana jako Anka z serialu "Rodzina zastępcza", zmarła w Warszawie po ciężkiej chorobie.
Informację o śmierci artystki potwierdził Jan Englert, dyrektor artystyczny stołecznego Teatru Narodowego, z którym Gabriela Kownacka związana była od 1999 roku. Wcześniej grała na deskach warszawskich teatrów Kwadrat (1975-78), Współczesnego (1978-84) i Studio (1984-99).
Aktorka urodziła się w 1952 roku we Wrocławiu; w 1971 roku dostała się na wydział aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, której rektorem był wówczas Tadeusz Łomnicki. Na pierwszym roku zagrała rolę Zosi w filmie Wesele Andrzeja Wajdy.
"Lubię różnorodność. Starałam się w taki sposób kierować swoim życiem zawodowym, żeby robić to, comi odpowiada. Mimo że już dość długo pracuję, ciągle szukam w sobie nowych możliwości i środkówwyrazu. I to jest dla mnie - dojrzałej już kobiety - zaskakujące, że wciąż czuję, iż jeszcze nie zagrałam tego, na co pozwala mój talent" - mówiła aktorka w jednym z wywiadów dla "Gazety Wyborczej".
PWST ukończyła w 1975 roku. W tym samym roku zadebiutowała w Teatrze Telewizji rolą Maggie w sztuceArthura Millera Po upadku w reżyserii Andrzeja Łapickiego. W tym samym roku zaangażowała się do Teatru Kwadrat w Warszawie, gdzie zadebiutowała tytułową rolą w sztuce Pepsie w reżyserii Edwarda Dziewońskiego.
Kownacka była związana Teatrem Kwadrat przez kolejne trzy lata, w 1978 roku otrzymała angaż w Teatrze Współczesnym, w 1984 roku - w Teatrze Studio, a w 1999 roku związała się z Teatrem Narodowym w Warszawie.
Spośród występów filmowych w dekadzie lat 70. za najbardziej znaczące uznawano: uhonorowaną Nagrodąim. Zbyszka Cybulskiego kreację w Trędowatej (1976) Jerzego Hoffmana oraz rolę Anity w komedii muzycznej Hallo Szpicbródka czyli ostatni występ króla kasiarzy (1978) w reżyserii Janusza Rzeszewskiego i Mieczysława Jahody.
Ponadto aktorka wystąpiła wówczas w Skazanym (1975) Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego, wCiuciubabce Radosława Piwowarskiego, w Rekolekcjach Witolda Leszczyńskiego, Rebusie Tomasza Zygadły, Pani Bovary to ja Zbigniewa Kamińskiego i w Szaradzie Pawła Komorowskiego (wszystkie z 1977 roku).
Przełom lat 70. i 80. to szczytowy okres kariery Kownackiej, a tym samym czas najbardziej owocnyjeśli chodzi o role filmowe. Zagrała m.in. rolę Bożeny w Dziecinnych pytaniach (1981) Janusza Zaorskiego, Danusi Wabik w Nadzorze (1983) Wiesława Saniewskiego, występowała u Wojciecha Jerzego Hasa w Pismaku (1984) i Niezwykłej podróży Baltazara Kobera (1988), u Andrzeja Wajdy w Kronice wypadków miłosnych oraz u Istvana Szabo w Hanussenie (oba z 1987 roku). Zagrała w sumie w 50 filmach.
Dużą popularność przyniósł Kownackiej telewizyjny serial komediowy Rodzina zastępcza, emitowanyod 1999 roku. W nim, u boku Piotra Fronczewskiego, wcieliła się w rolę Anki Kwiatkowskiej - matki kilkorga dzieci, także adoptowanych. W 2005 roku za tę rolę otrzymała statuetkę Melonika dla Najlepszej Aktorki Komediowej na Festiwalu Dobrego Humoru w Trójmieście.
Chętnie grała w serialach. Oprócz Rodziny zastępczej, Kownacka wystąpiła także m.in. w serialu Matki, żony i kochanki i Niani (2007), gdzie zagrała siebie.
"Nie wstydzę się tego, że gram w serialach. 'Matki, żony i kochanki' to był mój pierwszy serial i zupełnie nowe zadanie. Przyjęłam rolę ze względu na reżysera Juliusza Machulskiego. Jego nazwisko gwarantowało, że film będzie oglądany. I rzeczywiście. (...) Udział w tamtym serialu był życiową przygodą" - mówiła "Gazecie Wyborczej" artystka.
Aktorka bardzo ceniła twórczość reżysera teatralnego Krystiana Lupy.
"Mistrzem niedoścignionym jest Lupa. Jego spektakle wywołują dreszcze emocji, a jednocześnie uruchamiają intelekt. Aktorzy, których widziałam wcześniej i nie robili na mnie większego wrażenia, dzięki niemu tworzą obłędne kreacje" - mówiła w rozmowie z "Rzeczpospolitą".
W 2005 roku Gabriela Kownacka za zasługi w pracy artystycznej została uhonorowana Złotym KrzyżemZasługi.
Źródło: PAP