Natalia Korczakowska - Życie i twórczość | Artysta

Reżyserką została, by połączyć dwie pasje: teatr i muzykę. W swojej pracy podkreśla znaczenie społecznej aktualności sztuki, jednocześnie dostrzega wartość tradycji. Urodzona w 1979 roku w Warszawie Natalia Korczakowska jest absolwentką stołecznej Akademii Teatralnej.

Zdjęcie portretowe artysty

Podpis obrazka portretowego

Natalia Korczakowska, fot. Kuba Dąbrowski

Tytuł w nagłówku strony

Natalia Korczakowska

Reżyserka teatralna i operowa, od 2016 roku dyrektorka artystyczna STUDIO teatrgaleria w Warszawie. Do jej najbardziej docenianych realizacji należą Solaris. Raport (Teatr Rozmaitości, 2009 r.), Berlin Alexanderplatz (STUDIO teatrgaleria, 2017 r.), Polowanie na Osy. Historia na Śmierć i Życie (STUDIO teatrgaleria, 2023 r.), Biesy VR (STUDIO teatrgaleria, 2020 r.) oraz AlphaGo_Lee. Teoria Poświęcenia (STUDIO teatrgaleria, 2025 r.). Dla sceny operowej w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej wyreżyserowała Jakoba Lenza Wolfganga Rihma (2011) oraz Halkę Stanisława Moniuszki (2011), a w 2016 roku podjęła się reżyserii eksperymentalnej opery-filmu Zagubiona autostrada z muzyką Olgi Neuwirth i librettem Elfrede Jelinek, której prapremiera odbyła się na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Nowe Horyzonty we Wrocławiu. Korczakowska współpracuje z międzynarodowymi instytucjami, m.in. CalArts Center for New Performance i Redcat Theatre w Los Angeles, La MaMa Theatre w Nowym Jorku oraz Battersea Arts Centre w Londynie. W 2020 roku prestiżowy magazyn Opera Now UK uznał ją za jedną z najciekawszych reżyserek operowych na świecie.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Natalia Korczakowska na próbie przedstawienia „Halka”, Teatr Wielki w Warszawie, 2011, fot. Albert Zawada/AG

Obrazek

korczakowska_ag.jpg

Debiutowała adaptacją dwóch tekstów rumuńskiej pisarki Aglaji Veteranyi – spektakl Pensjonat Madryt, zrealizowany na zamówienie Wydawnictwa Czarne, zaprezentowano premierowo w grudniu 2005 roku w nieistniejącym dziś warszawskim klubie M25. Korczakowska mówiła o swoim debiucie:

Text

Punktem wyjścia w tej pracy było podejrzenie, że każde spotkanie to potencjalna egzekucja.

Artystka zdobywała kolejne ważne warszawskie sceny, reżyserując teksty Michała Bajera: w Dramatycznym Verklӓrte nacht (premiera: styczeń 2006), a w maju tego samego roku, w ówczesnych Rozmaitościach Strefę działań wojennych. Pisała także teksty piosenek dla Teatru Dramatycznego oraz zespołu Muzykoterapia i Piotra Waglewskiego (Emade). Absolutnym przebojem okazała się wyreżyserowana i opracowana dramaturgicznie przez Korczakowską Smycz – autorskie muzyczne show Bartosza Porczyka wyprodukowane przez Teatr Polski we Wrocławiu (premiera: listopad 2006). Smycz otrzymała wiele nagród: zajęła m.in. pierwsze miejsce w kategorii Teatralny i Literacki Hit Dekady na Dolnym Śląsku w plebiscycie Hity Dekady (2011), zaś w 2007 roku podczas festiwalu Fringe w Dublinie Bartosz Porczyk został uhonorowany nagrodą za najlepszą rolę męską.

Natalia Korczakowska: AI nie stworzy dzieła sztuki [WYWIAD]

Dr Monika Kwaśniewska, pisząca wówczas dla Nowej Siły Krytycznej, doceniła dramaturgię i tempo przedstawienia:

Text

Występ Porczyka jest atrakcyjnym show: zróżnicowanym, świetnie zrytmizowanym, nieustannie wywołującym śmiech publiczności. Aktor daje popis swoich niesamowitych zdolności: bez trudu przechodzi z roli do roli – zmieniając postawę ciała, sposób poruszania się, mówienia; przewrotnie interpretuje znane dobrze teksty – umieszczając je w nieoczywistych kontekstach – gra z przyzwyczajeniami widza; śpiewa brawurowo – idealnie zgrywając się z zespołem muzycznym. Jednak pod zewnętrzną atrakcyjnością i komizmem kryją się ogromny smutek i melancholia.

W 2007 roku Korczakowska odbyła asystenturę w TR Warszawa przy Ragazzo dell Europa, pierwszym wyreżyserowanym w Polsce spektaklu wybitnego przedstawiciela niemieckiego teatru postdramatycznego René Pollescha. Kilka lat później reżyserka wskaże go jako jeden ze swoich artystycznych wzorów. W 2009 roku Korczakowska zrealizowała w TR własne przedstawienie, adaptację Solaris Stanisława Lema. Jej Solaris. Raport zostało wyróżnione przez jury XIII Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej Interpretacje w Katowicach, gdzie Korczakowska otrzymała nagrodę za reżyserię. O przedstawieniu pisała na portalu dwutygodnik.com Ewelina Godlewska-Byliniak:

Text

W „Solaris” pytania dotyczące zarówno sfery filozoficzno-poznawczej, jak i egzystencjalno-emocjonalnej, w genialny sposób splatają się w opowieść science fiction osnutą wokół zagadnienia kontaktu: z Innym, Obcym, Nieznanym. Nieodgadnionym Innym jest tu plazmatyczny ocean pokrywający większą część planety, na temat natury którego powstała niezliczona ilość badań składających się na dziedzinę zwaną solarystyką. [...] Zagadnienie tożsamości, problem podmiotu, jest może przede wszystkim problemem języka. O tym między innymi mówi Lem. I o tym stara się powiedzieć Korczakowska. W pewnym momencie jeden z aktorów, w sloganowych hasłach wykrzykiwanych wprost do publiczności, obnaża fałsz i nieadekwatność dyskursów, którymi posługujemy się w życiu publicznym i prywatnym, miłość zamieniając w pornografię, rozkosz w produkt, religię w naukę, naukę w wiarę...

W operze

W 2011 roku miejsce miał debiut operowy reżyserki – w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej realizuje utwór Wolfganga Rihma Jakob Lentz. Libretto autorstwa Michaela Fröhlinga zostało stworzone na podstawie opowiadania Lenz Georga Buchnera. Jeszcze w tym samym roku Korczakowska wyreżyserowała swoją kolejną operę: w grudniu premierę ma Halka Stanisława Moniuszki. Na stronie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej czytamy:

Text

Natalia Korczakowska postanowiła zmierzyć się z „mitologicznym” balastem Halki na nowo. Trochę prowokując obrazami radykalnie uwspółcześniającymi przekaz, częściej zadziwiała nowym i mądrym odczytaniem – choćby na poły oniryczną wizją rozpadającego się drewnianego kościółka, w którym odbywają się zaślubiny Janusza i Zofii, przejęciem z obrazów Jacka Malczewskiego swojskiej i uniwersalnej zarazem figury Fauna czy sceną samobójstwa z końcowym efektem bliskim kategorii Unheimlich, o której marzył sam kompozytor.

Kolejnym spotkaniem Korczakowskiej z operą była koprodukcja Narodowego Forum Muzyki, Stowarzyszenia Nowe Horyzonty i Teatru Polskiego we Wrocławiu: wówczas artystka podjęła się reżyserii adaptacji Zagubionej autostrady. Autorką libretta na podstawie kultowego filmu Davida Lyncha była noblistka Elfriede Jelinek, za muzykę odpowiadała wybitna austriacka kompozytorka Olga Neuwirth. Spektakl stanowił część programu Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Nowe Horyzonty w 2016 roku. Korczakowska podjęła się we Wrocławiu wykraczającego poza tradycyjne ramy teatru operowego multimedialnego eksperymentu. Używając wielkoformatowych projekcji wideo i elektronicznych filtrów przetwarzających partie wokalne i instrumentalne, zaprosiła w „psychodeliczną podróż w głąb ludzkiej psychiki”.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Natalia Korczakowska, fot. Kuba Dąbrowski

Obrazek

natalia_korczakowska_fot._kuba_dabrowski.jpg

Nowy rozdział – STUDIO teatrgaleria

W kwietniu 2016 roku Korczakowska została dyrektorką artystyczną Teatru Studio, którego nazwę – w ramach nawiązania do awangardowej tradycji miejsca w duchu Józefa Szajny i Jerzego Grzegorzewskiego – zmieniła na STUDIO teatrgalerię. Pod dyrekcją Korczakowskiej teatr zaczął funkcjonować jak interdyscyplinarny tygiel, żywo nawiązujący do idei zarówno pierwszego, jak i drugiego okresu XX-wiecznej awangardy. Korczakowska, zainspirowana twórczością i koncepcjami Oskara Hansena, podkreśliła na nowo wartość przestrzeni i plastyki teatralnej, proponując ją jako punkt wyjścia przy pracy nad spektaklem. Działalność STUDIO została poszerzona o wydarzenia edukacyjne, taneczne, a przede wszystkim te związane ze współczesnymi sztukami wizualnymi. Stworzenie takiego miejsca w stolicy było dla artystki wyzwaniem, ale i – z racji dziedzictwa kulturowego – obowiązkiem. Jak sama mówi w rozmowie dla Culture.pl:

Text

Chciałam pójść dalej w rozwijaniu myśli awangardowej, która była dla tego miejsca najbardziej charakterystyczna i która towarzyszyła najpiękniejszym czasom tej sceny. [...] Nietrudno jest nazwać swój teatr w taki, czy inny sposób, ale inną kwestią jest realizowanie idących za tą nazwą postulatów. W STUDIO próbuję robić to w sposób programowy. [...] Skoro dostałam w spadku taką tradycję, to lepiej ją kontynuować niż wygaszać.

Pierwszą „dyrektorską” premierą Korczakowskiej była adaptacja jednej z najgłośniejszych niemieckich powieści XX wieku: Berlin Alexanderplatz Alfreda Döblina. Spektakl Korczakowskiej to pierwsza polska realizacja tego tekstu. Przy okazji tej pracy reżyserka ucieleśniła niektóre z awangardowych idei teatralnych, na które się powołuje: jak choćby bliskość sceny i widowni (w Berlin Alexanderplatz akcja dzieje się w środku przestrzeni, a publiczność ją okala) czy zespolenie teatralnych dziedzin (muzyki, plastyki, słowa) w duchu Gesamtkunstwerk.

"Berlin Alexanderplatz" w reżyserii Natalii Korczakowskiej [galeria]

Styl wyświetlania galerii

wyświetl slajdy

Korczakowska stale współpracuje ze scenografką Anną Met, która odpowiedzialna była za plastykę przy jej produkcjach operowych: zarówno w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej, jak i przy Zagubionej autostradzie. Met stworzyła też scenografie do spektakli dramatycznych Korczakowskiej, m.in. do Solaris. Raport w TR Warszawa, a także Berlin Alexanderplatz w STUDIO teatrgalerii. Adam Suprynowicz docenił współpracę artystek przy okazji realizacji opery Jakub Lenz:

Text

Świat wykreowany przez reżyserkę Natalię Korczakowską i scenografkę Annę Met, tworzy odbicie muzyki – w rytmach i estetykach przenikających się na scenie. Wzorzyste tapety i sucha trawa sąsiadują tu z niepokojącymi, lśniącymi, czarnymi bryłami.

"Biesy" w reżyserii Natalii Korczakowskiej [galeria]

Styl wyświetlania galerii

wyświetl slajdy

W styczniu 2018 Korczakowska ponownie sięgnęła do klasyki literatury i wyreżyserowała „niebezpiecznie aktualny” spektakl na podstawie Biesów Dostojewskiego. W wielkim rosyjskim pisarzu dostrzegła artystę i eksperymentatora, który swoje powieściowe postaci tworzył w ramach psychologicznych projektów badawczych.

Jacek Nagłowski, producent i badacz w dziedzinie nowych mediów, ujrzał w historii Dostojewskiego i w spektaklu Korczakowskiej potencjał, by zaadaptować Biesy do medium wirtualnej rzeczywistości. I tak w 2020 roku premierę miały Biesy VR – pierwsza produkcja STUDIA teatrgalerii zrealizowana częściowo w technologii VR, dzięki której widz staje się jednym ze współautorów przedstawienia i od niego zależy przebieg akcji. Eksperyment został uznany za udany, krytycy i widzowie docenili hybrydowy charakter przedstawienia – połączenie realnej przestrzeni teatru i wirtualnej rzeczywistości – a także wyjątkowe doświadczenie immersji z dziełem. „Finalna scena z żywymi aktorami […] wzrusza do łez i przywraca wiarę w teatr rozumiany jako miejsce rzeczywistego spotkania i realnej obecności” – mówiła o eksperymencie Karolina Felberg w miesięczniku „Teatr”.

W 2019 roku w STUDIO teatrgalerii premierę miał wyreżyserowany przez Korczakowską spektakl Metafizyka dwugłowego cielęcia na podstawie dramatu Witkacego. Był to owoc zapoczątkowanej w 2017 roku współpracy reżyserki z prestiżową amerykańską uczelnią CalArts. Kalifornijska premiera sztuki odbyła się w listopadzie 2018 roku.

Historie z życia wzięte

"Polowanie na osy. Historia na śmierć i życie" Natalii Korczakowskiej [galeria]

Styl wyświetlania galerii

wyświetl slajdy

W spektaklu Polowanie na osy. Historia na śmierć i życie (STUDIO teatrgaleria, 2023) Korczakowska przeniosła na teatralną scenę jedną z najgłośniejszych zbrodni lat 90. w Polsce. Warszawski Tarchomin, 1996 rok, troje maturzystów w napadzie rabunkowym morduje młodą kobietę. Szerokim echem rozniosła się nie tylko sprawa brutalnego zabójstwa, lecz także kara, jaka została wymierzona w stosunku do zabójców, w tym jednej dziewczyny – dożywotnie pozbawienie wolności.

Sztuka, która powstała na podstawie dokumentalnej książki Wojciecha Tochmana Historia na śmierć i życie, jest multimedialnym widowiskiem wykorzystującym różnorodne formy (video art, koncert na żywo, choreografia). Historia opowiadana jest z wielu perspektyw i przez wielu narratorów. Opowieść bardziej niż na zbrodni skupia się na karze i staje się studium podstawowych wartości społecznych: wolnej woli, osobistej wolności oraz roli mediów, które podążają za emocjami tłumu i mają narzędzia do przeprowadzania symbolicznej egzekucji.

Współczesny świat jest dla Korczakowskiej nieustanną inspiracją dla opowiadania historii, które konfrontują widzów z wyzwaniami wynikającymi z dynamicznego rozwoju nowych technologii. Jej spektakl AlphaGo_Lee. Teoria Poświęcienia (STUDIO teatrgaleria, 2025) został zainspirowany prawdziwymi wydarzeniami, które rozegrały się w 2016 roku w Seulu, gdy Lee Sedol, koreański mistrz starochińskiej gry planszowej Go, zmierzył się w pojedynku z opartym na sztucznej inteligencji programem komputerowym Alpha Go. Spektakl Korczakowskiej jest teatralną rekonstrukcją pojedynku, który przeszedł do historii jako początek samorozwijającej się i myślącej sztucznej inteligencji, a także symbol porażki człowieka w starciu z AI. W rozmowie z Patrykiem Zakrzewskim dla Culture.pl reżyserka mówiła:

Text

W tej historii splotły się wątki, które zgłębiam przez całą swoją karierę zawodową: koncepcja społeczeństwa spektaklu czy zjawisko egzekucji wizerunku bohatera. W pewnym sensie ten mecz był symboliczną formą egzekucji medialnej bohatera reprezentującego całą ludzkość.

Projekt rozwijany był we współpracy z Google DeepMind z Londynu oraz z nowojorskim artystą multimedialnym Markiem Da Costą z ONX Onassis Studio.

W 2026 roku premierę miał wyreżyserowany przez Korczakowską spektakl Teatru Telewizji Stara kobieta wysiaduje. W monodramamie na podstawie tekstu Tadeusza Różewicza, uznawanym za rozrachunek autora ze współczesną cywilizacją, wystąpiła Irena Jun, mistrzyni słowa i aktorka związana z Teatrem Studio od 1972 roku, czyli samego początku jego funkcjonowania. Z postaci Starej kobiety uczyniła „cały kosmos spektaklu”.

O doświadczeniu tworzenia sztuki przenoszonej na srebrny ekran Korczakowska mówiła:

Text

Nie chcieliśmy jedynie rejestrować przedstawienia; postanowiliśmy wykorzystać język telewizji, żeby pójść w tej artystycznej przygodzie jeszcze dalej. W tej realizacji urzekł mnie i Irenę Jun brak pretensjonalności. Opowiadamy o kobiecie, która „wypadła z czasu i przestrzeni”, a widownia staje się uczestnikiem tej egzystencjalnej opowieści.

Transmisja odbyła się w najważniejsze święto w branży – przypadający 27 marca Międzynarodowy Dzień Teatru.

Źródła: materiały prasowe, e-teatr.pl. Aktualizacja: AJ, kwiecień 2026.

studio

natalia korczakowska

polski teatr współczesny

polska reżyserka teatralna

polska awangarda