Urodziła się 14 maja 1940 roku w Borysławiu koło Lwowa. Ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Warszawie. Od 1963 roku aż do dziś związana ze stołecznym Teatrem Współczesnym, w którym zadebiutowała docenioną przez publiczność i krytyków rolą Iriny w "Trzech siostrach" Czechowa w reżyserii Erwina Axera. "Pamiętam próby z Axerem. Przesiąkłam jego teatrem" – wspominała aktorka w wywiadzie dla magazynu Kultura.
Na moją wierność temu miejscu wpływają przede wszystkim dwa czynniki: profil artystyczny i zespół. Trafiałam tu za dyrekcji Erwina Axera, który ukształtował mnie jako aktorkę. Ważne w tym zawodzie jest jak się zaczyna, kogo podpatruje. Tu zobaczyłam, jak odbywa się pierwsza próba, jaki jest dobór tekstów, o czym się mówi, na co zwraca uwagę. To wchodzi w krew i zostaje na całe życie artystyczne.
Marta Lipińska na koncie ma setki teatralnych, telewizyjnych, filmowych i radiowych ról. Do najważniejszych i najbardziej znanych scenicznych kreacji należą role w m.in. "Dwóch teatrach" Jerzego Szaniawskiego, "Mistrzu i Małgorzacie" Michała Bułhakowa czy komedii "Mieszczanin szlachcicem" Moliera. Jacek Szczerba w Gazecie Wyborczej o warsztacie aktorki pisał:
Wszystkie najlepsze cechy dojrzałej Lipińskiej doszły do głosu w spektaklu Teatru Współczesnego "Namiętna kobieta" (2003) w reżyserii Englerta. Biegała w nim po dachu, wskakiwała do gondoli balonu. Była rozżalona, że jej ukochany syn (Piotr Adamczyk) żeni się, a u jej boku wciąż pozostaje niekochany mąż (znów Kowalewski) zamiast uroczego kochanka (Andrzej Zieliński).
Aktorka może pochwalić się też bogatą filmografią. Wystąpiła w "Dolinie Issy", ekranizacji powieści Czesława Miłosza w reżyserii Tadeusza Konwickiego, i w "Salcie", w którym stworzyła niezapomniany duet ze Zbiniewem Cybulskim. Widzowie mogli ją oglądać w "Nad Niemnem", w którym wcieliła się w postać Emilii Korczyńskiej, w telewizyjnej ekranizacji "Lalki", " Ścianie czarownic", komediach "Nigdy w życiu" i "Ja wam pokażę", dramacie biograficznym "Popiełuszko. Wolność jest w nas" oraz w popularnych serialach telewizyjnych "Ranczo" i "Miodowe lata".
W 2005 roku odebrała nagrodę Teatru Polskiego Radia – Wielki Splendor, przyznawaną za wybitne kreacje aktorskie w słuchowiskach i wkład na rzecz rozwoju radia artystycznego w Polsce.
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia:
- 1963 – FSRiR w Katowicach – nagroda dla młodych aktorów za rolę Iriny w "Trzech siostrach" Czechowa, reż. Erwin Axer, 1993 r.
- 1993 – XXXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – Nagroda Publiczności za rolę Matki Laurencji w sztuce "Najlepsi z przyjaciół" w reżyserii Macieja Englerta
- 1995 – Nagroda Publiczności Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Dotty Otley w sztuce Michaela Frayn'a "Czego nie widać" w reżyserii Macieja Englerta
- 2002 – Nagroda Publiczności VIII Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Alicji w spektaklu "Odwrót" w reżyserii Macieja Englerta
- 2004 – Nagroda Publiczności dla Najlepszej Aktorki na Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi za rolę Betty w "Namiętnej kobiecie" Kay Mellor w reżyserii Macieja Englerta
źródła: Teatr Współczesny, eteatr, magazyn "Kultura", PAP, Gazeta Wyborcza, TVP, oprac. AL
