Urodził się 26 listopada 1971 roku w Częstochowie. Studia w zakresie kompozycji odbył w Akademii Muzycznej w Krakowie w klasie Marka Stachowskiego, uzystkując dyplom z wyróżnieniem w 1995 roku. Studiował również pod kierunkiem Krzysztofa Pendereckiego (instrumentacja) oraz Marka Chołoniewskiego (muzyka komputerowa). W 1998 uzyskał stopień doktora, a w 2010 roku – stopień doktora habilitowanego sztuki muzycznej. Od 1999 roku pracuje jako adiunkt w Katedrze Kompozycji macierzystej uczelni. W 1994 roku otrzymał stypendium twórcze Miasta Krakowa w dziedzinie muzyki, a w 2006 roku stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Swój warsztat kompozytorski doskonalił na wielu kursach kompozytorskich, m. in. podczas Internationale Akademie für Neue Komposition w Schwaz w Austrii (1994), XV Letnich Kursów Kompozytorskich w Białymstoku (1995), 3. Internationale Werkstatt für Neue Musik und Computer w Stuttgarcie (1995), 4. Międzynarodowych Warsztatów Muzyki Współczesnej Kraków/Stuttgart (1996) oraz Letnich Kursów Kompozytorskich w Radziejowicach (1996, 1997). Pracował pod kierunkiem takich kompozytorów jak Paul Paterson, Sylvano Bussotti, Claude Lefebvre, Joji Yuasa, Bogusław Schaeffer, Lidia Zielińska oraz Hanna Kulenty.
Był dwukrotnym zdobywcą I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie dla Młodych Kompozytorów im. Andrzeja Krzanowskiego w Bielsku-Białej: w 1988 za "Miniaturę" na klarnet solo, a w 1990 roku za "Trzy preludia" na klarnet i fortepian. W 1994 roku jego kompozycja "Cztery liryki miłosne" zwyciężyła w Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim im. Adama Didura w Sanoku, w 1996 roku utwór "Piece for Orchestra" przyniósł mu wyróżnienie w Konkursie Kompozytorskim Programu 2 Polskiego Radia. Marcel Chyrzyński otrzymał również dwukrotnie III nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim "Musica Sacra" w Warszawie: w 1996 roku za "Psalm 88" na chór mieszany a cappella, a w 1997 za "...similes esse bestiis" na chór mieszany a cappella . Jego kompozycja "Ferragosto per tromba, pianoforte e batteria" zdobyła w 1997 roku I nagrodę w Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda w Warszawie.
Marcel Chyrzyński jest członkiem Związku Kompozytorów Polskich, Stowarzyszenia Autorów ZAiKS i Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej. W latach 2005-07, 2009-11 oraz 2013-15 był członkiem Zarządu Głównego ZKP. Od 2014 roku jest dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Kompozytorów Krakowskich.
W latach 2014-19 był dyrektorem Instytutu Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki. Od grudnia 2020 zatrudniony jest na stanowisku profesora w macierzystej uczelni. 22 lutego 2021 prezydent RP nadał mu tytuł profesora.
Jego utwory wykonywane były w Polsce, Austrii, Niemczech, Anglii, Francji, Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Grecji, Kosowie, Rumunii, Finlandii, Szwecji, Szwajcarii, Rosji, Gruzji, Armenii, Estonii, Korei Południowej, Australii, Nowej Zelandii, Japonii, Meksyku, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, RPA oraz na Słowacji, Białorusi, Łotwie i Ukrainie podczas wielu koncertów i festiwali, m.in. Śląskich Dni Muzyki Współczesnej (1994, 2000, 2006), Dni Muzyki Kompozytorów Krakowskich (1995-99, 2002-03, 2010-11), MOSAICO Music Festival w Krakowie (1995), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" (1996), Musica Moderna w Łodzi (1997), Musica Polonica Nova we Wrocławiu (1998), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Sakralnej "Gaude Mater" w Częstochowie (1997, 1998), Internationale Studienwoche für zeitgenössiche Musik w Hamburgu (1995), FIU Music Festival w Miami (2000), Witebskiego Festiwalu Muzycznego (2001), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Kontrasty" we Lwowie (2002), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "The New Music Scene of Prishtina" w Kosowie (2003), Festival International de musique en Catalogne w Ceret we Francji (2004), Cadaques International Festival of Music w Hiszpanii (2004), Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie (2005, 2006, 2008), UltraSchall Festival für neue Musik w Berlinie (2006), Festiwalu New Music New Faces w Krakowie (2006), Festiwalu Prawykonań w Katowicach (2007) oraz ZXZW Festival w Tilburg w Holandii (2007, 2010), Focus Music Festival w Nowym Jorku (2011), Poznańskiej Wiosny (2013), Fourth International Contemporary Harpsichord Festival w Padwie we Włoszech (2013), Festival de Clarinete w Mexico City (2013), Festiwalu Muzyki Współczesnej "Golfstream 6" w Kijowie (2014), Festiwalu "Muzyka w Starym Krakowie" (2014), Kiev Music Fest (2014), Sügisfestival w Tallinnie w Estonii (2014) oraz Cool Capital Biennale w Pretorii w Afryce Południowej (2014).
Jego utwory "Ferragosto per tromba, pianoforte e batteria" oraz "Quasi Kwazi I" na klarnet solo i "Quasi Kwazi II" na klarnet solo zostały wykonane na koncercie "Dimensions of Time and Silence" prezentującym muzykę polską i australijską w Sydney w 1998 roku, natomiast kompozycja "Extended Perception of Echo for Strings" (1992) reprezentowała polską muzykę współczesną na Międzynarodowych Targach "Midem Classique 2000" w Cannes.
Kompozycje Marcela Chyrzyńskiego wydawane są przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne i Edition Ferrimontana – Frankfurt oraz na płytach kompaktowych (DUX, PWM-DUX, ZPR Records, Acte Préalable, Instytut Sztuki). Były prezentowane w Telewizji Polskiej, a także na antenie radiofonii w Polsce, Holandii, Finlandii, Niemczech i Australii.
Marcel Chyrzyński tworzy muzykę akustyczną, elektroakustyczną i elektroniczną. Jest również twórcą muzyki do spektakli tetralnych, takich jak m.in. "Słowa Boże" Ramona del Valle-Inclana, "Pan Paweł" Tankreda Dorsta, "Zabawa" Sławomira Mrożka, "Miłość Fedry" Sary Kane, "Legoland" Dirka Dobbrow, "Tatuaż" Dei Loher, "Wścieklizna Show" i "Pokolenie porno" Pawła Jurka oraz "Testosteron" Andrzeja Saramonowicza. Uprawia także działalność koncertową grając na klarnecie, saksofonie, syntezatorze oraz elektronicznym instrumencie dętym EWI i generatorach szumów, których używał między innymi w zespole (MCH)2, który założył wraz z Markiem Chołoniewskim. W ich programie znajdowały się własne kompozycje elektroakustyczne oraz interaktywne.
Od 2016 jest prezesem Zarządu Związku Kompozytorów Polskich Oddziału w Krakowie.
Marcel Chyrzyński otrzymał za swoją twórczość, działalność pedagogiczną oraz działalność organizacyjną promującą muzykę współczesną wiele nagród m.in. Srebrny Medal za Długoletnią Służbę nadany przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej (2022), Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" nadany przez Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego (2023), Odznaka „Honoris Gratia” nadana przez Prezydenta Miasta Krakowa w uznaniu zasług dla Krakowa i jego mieszkańców (2024), Doroczną Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (2024) oraz Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za osiągnięcia twórcze (2024).
Wybrane kompozycje
-
"Miniatura" na klarnet solo (1988)
-
"Trzy Preludia" na klarnet i fortepian (1990)
-
"For you" na wibrafon solo (1991)
-
"Haiku" na głos, klarnet, przetworzenia i komputer (1991)
-
"Pamiętam..." na sopran i kwartet smyczkowy (1992)
-
"Extended Perception of Echo for Strings" (1992)
-
"La Musique d'adieu pour Orchestre à cordes" (1993)
-
"Trzy dialogi" na obój i fagot (1993-94)
-
"Cztery liryki miłosne" na baryton i fortepian (1994)
-
"Quasi Kwazi" na klarnet solo (1994)
-
"Piece for String Orchestra" (1994-95)
-
"Piece for Orchestra" (1994-95)
-
"Überraschung Cfaj" na klarnet, przetworzenia, dwa syntezatory i komputer (1995-96)
-
"in c" na klarnet, altówkę (lub wiolonczelę) i fortepian (1996)
-
"Psalm 88" na chór mieszany a cappella (1996)
-
"Per diem clamavi in nocte coram te" na chór mieszany a cappella (1996-97)
-
"Quasi Kwazi II" na klarnet solo (1997)
-
"Ferragosto" per tromba, pianoforte e batteria (1997)
-
"...similes esse bestiis" na chór mieszany a cappella (1997)
-
"Quasi Kwazi III" na klarnet solo (1998)
-
"Tribute to miles" na trąbkę i jednego perkusistę (1999)
-
"Concerto 2000" na klarnet i orkiestrę symfoniczną (1999-2000)
-
"Chamber Concerto 2000" na klarnet i orkiestrę smyczkową (1999-2000)
-
"forMS..." na wiolonczelę solo (2001)
-
"EXCH-33" na EWI (elektroniczny instrument dęty) i taśmę (2002)
-
"Reflection No. 1" na kwartet smyczkowy (2003)
-
"Reflection No. 2" na klawesyn solo (2005)
-
"Strade di Venezia" na flet, klarnet i fagot (2005-2006)
-
"Mahamudra" na dźwięki elektroniczne (2006)
-
"Beelden" na amplifikowany flet prosty, klawesyn i taśmę (2006)
-
"Dry Pieces" na kwintet dęty (2007-2008)
-
"Meditation No. 1" na saksofon i orkiestrę symfoniczną (2010-2011)
-
"Fuyu no sakura" na mezzosopran i wiolonczelę (2011)
-
"Ukiyo-e" na orkiestrę smyczkową (2012)
-
"Reflection No. 3" na dwa fortepiany (2013)
-
"Farewell" na wiolonczelę i fortepian (2013)
-
"Psalmus XXIII (Dominus regit me)" na chór mieszany a cappella (2013)
-
"Dance of Death" na klarnet i fortepian (2013)
-
"Malchera. Koncert na harfę i orkiestrę symfoniczną" (2014)
-
"Betelgeuse" na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2014)
-
"War Game, koncert na saksofon altowy i duży zespół kameralny" (2014–2015)
-
Ukiyo-e no. 2, koncert na flet i orkiestrę symfoniczną ( 2015)
-
"Haiku no. 2" na klarnet i fortepian (2016)
-
"Reflection no. 4" na flet, klarnet, wiolonczelę, perkusję i fortepian (2016)
-
Ukiyo-e no. 3, koncert na wiolonczelę i orkiestrę symfoniczą (2016)
-
"Donghwasa" na skrzypce, sanjo gayageum i fortepian (2017)
-
"Death in Venice" na klarnet, wiolonczelę i fortepian (2017)
-
"Reflection no. 8" na fortepian (2021)
-
"Karatachi no Hana" na fortepian (2022)
-
"Reflection no. 5" na klarnet i orkiestrę smyczkową • for clarinet and string orchestra – 2018/2024
i wiele innych
Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, grudzień 2002; aktualizacja: czerwiec 2016, AG, październik 2024 ZL
