Praca na wyniszczonym działaniami wojennymi terenie nie mieści się w tradycyjnym schemacie pracy konserwatora zabytków. Aby zespół Kwiatkowskiego mógł rozpocząć dokumentację stanu zachowania cennych budowli należało je… rozminować. Kazik, jak nazywali Polaka jego wietnamscy współpracownicy przez 17 lat pracy zajmował się wieloma cennymi zabytkami Wietnamu, wśród jego najważniejszych osiągnięć wymienia się otoczenie ochroną dwóch zabytkowych kompleksów: zespołu świątynnego My Son, średniowiecznej osady Fajfo, dziś znanej jako Hoi An, a także dawnej stolicy kraju, Hue. Dzięki pracy Polaka wszystkie te obiekty są dziś na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO i są nie tylko cennymi zabytkami przeszłości, ale i atrakcjami turystycznymi, przynoszącymi znaczący dochód dla swoich regionów.
My Son – to kompleks 70 świątyń hinduskich związanych z Czamami, ludem zamieszkującym tereny dzisiejszego Wietnamu Środkowego pomiędzy VII a XIV wiekiem. Zachowanie tych obiektów, opracowanie ich dokumentacji oraz konserwacja i renowacja pozwoliły zatrzymać pamięć o niegdyś licznym, dziś stanowiącym niewielką mniejszość etniczną ludzie oraz o jego kulturze. W jednym z zabytkowych budynków powstała stała ekspozycja sztuki czamskiej. Według wspomnień współpracowników o zachowanie historycznej zabudowy osady Hoi An Kazimierz Kwiatkowski musiał stoczyć w swoistą batalię - socjalistyczne władze Wietnamu chciały drewniane domy zastąpić blokami. W architekturze tej miejscowości, ze względu na jej nadmorskie położenie i portowy charakter przenikały się liczne kultury - kultura chińska, wietnamska, portugalska, francuska, czamska, japońska. Polski architekt rozumiejąc wartość charakterystycznej historycznej zabudowy oraz układu urbanistycznego tej miejscowości przekonał decydentów do jej zachowania w niezmienionym kształcie. Osadzie przywrócono dawną świetność, dzięki czemu została doceniona przez UNESCO i stała się jednym z chętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Wietnamie. Kazimierz Kwiatkowski zarządzał także pracami dokumentacyjnymi i konserwatorskimi na terenie Zakazanego Miasta, Cytadeli i kompleksu grobowców dawnych władców z dynastii Nguyen w dawnej stolicy Wietnamu, Hue.
Kazimierz Kwiatkowski jest postacią znaną w Wietnamie – jego dokonania na rzecz tamtejszej kultury są cenione. Polski architekt ma swój pomnik przy głównej ulicy miasta Hoi An oraz tablice pamiątkowe w miejscowościach, w których pracował. Warto, aby jego dorobek przypomnieć również w jego ojczyźnie.
Autorka: Anna Cymer, Kwiecień 2017
