Ojciec Jana Malisza Józef jeszcze w latach 30. XX wieku grał na weselach jako skrzypek – to po nim odziedziczył instrument i technikę grania założyciel Kapeli. Ojciec dał mu również parę lekcji akordeonu i mandoliny. Kapela używa też barabana (bębna) wykonanego w latach 50. XX wieku przez Józefa Malisza. Grając przez wiele lat w kapelach z Pogórza, Jan nauczył się wielu melodii od starszych muzyków. Jednak najważniejsze okazały się nauki ojca.
"Zawsze mi ojciec mówił: graj sobie to, co ci się podoba. A jak nie masz co grać, to sobie wymyślaj nowe melodie. Jak będziesz umiał wymyślać melodie, to będziesz miał tyle melodii, ile będziesz chciał, i nie będziesz się musiał uczyć od nikogo" - opowiadał Jan Malisz w radiowej "Dwójce".
Tłumaczy to, skąd u Maliszów tyle własnych kompozycji. Podstawowy skład kapeli razem z Janem tworzą jego dzieci Kacper (skrzypce) i Zuzanna (wiolonczela, bęben, śpiew). Dawniej w rozszerzonym składzie grali także Edyta Marć (bęben i śpiew) oraz Dariusz Malisz (kontrabas). Mniejszy skład w założeniu wykonywał tradycyjne melodie regionu żywieckiego, rozbudowany karpackie.
"Kapela inspiruje się tradycyjną muzyką ludów zamieszkujących Karpaty. Swoje muzyczne macki rozciąga aż po Bałkany (Rumunia, Serbia, Macedonia). Ostatnio jednak ze względu na swoje położenie geograficzne (pogranicze między Beskidami a Pogórzem) kapela zajęła się muzyką tradycyjną tego regionu, czyli tradycyjnymi tańcami i przyśpiewkami z okolic powiatu gorlickiego" – piszą o sobie.
W tej okolicy mieszały się kultury polska, łemkowska, węgierska i żydowska. Przed występem na festiwalu Wszystkie Mazurki Świata artyści podawali ze sceny przykłady utworów charakterystycznych dla pogórzańskich narodów: polka do boku (czardasz) – węgierska, polka sabasówka – utwór żydowski, łemkowska śpiwanka. Do tego dochodzą także tańce o charakterze polskim występujące tylko na Pogórzu: haciok, furtok, drąg, kulawy, polka uciekana, polka suwiec. Jan oprócz skrzypiec grywa też na wiolonczeli, akordeonie, lirze korbowej, gitarze, lutni, mandolinie i fujarkach pasterskich. Grający na pierwszych skrzypcach Kacper Malisz poszedł w ślady ojca i ma już na koncie pierwsze kompozycje wykonywane przez Kapelę.
W 2013 r. Kapela w zawężonym do tria i funkcjonującym do dziś składzie (jako Jan Malisz i Dzieci) zdobyła pierwszą nagrodę oraz nagrodę publiczności w konkursie Stara Tradycja na festiwalu Wszystkie Mazurki Świata w Warszawie. Pierwsza nagroda przypadła jej też na Festiwalu Śpiewaków i Kapel w Kazimierzu, a Kacper zdobył nagrodę specjalną na Sabałowych Bajaniach w Bukowinie Tatrzańskiej – "za bardzo interesującą interpretację melodii własnego regionu oraz technikę gry".
W 2014 r. Kapela zdobyła drugą nagrodę na festiwalu Nowa Tradycja, a Kacper Malisz Złote Gęśle, nagrodę dla najlepszego instrumentalisty. W końcu tego roku na lubelskim festiwalu Mikołajki Folkowe Kapela zwyciężyła w konkurs dla młodych stażem wykonawców Scena Otwarta "za zjawiskowość i kreację wypracowaną na gruncie tradycji muzykowania rodzinnego".
Malisze koncertowali na festiwalach: Flugery Lwowa, Karpaty OFF-er w Nowym Sączu, Cepeliada w Krakowie, na Festiwalu Podróży i Przygody "Bonawentura" w Starym Sączu czy Festiwalu Galicyjskim w Gnojnicy. W 2014 roku wystąpili w Pałacu Prezydenckim w Warszawie dla pary prezydenckiej – w ramach obchodów
Roku Oskara Kolberga wykonali najstarszą polską pieśń obrzędową "
Oj chmielu, chmielu".
W czerwcu 2015 r. ukazał się długo oczekiwany album "Mazurki niepojęte" - debiut Maliszów w trzyosobowym składzie. Zespół połączył muzykę gór z muzyką równin, przemieszał tradycyjne tańce Pogórza z własnymi kompozycjami, w większości mazurkami. Jan Malisz tłumaczył zresztą w wywiadach, że mazurki grywano także w rodzinnych okolicach zespołu. Twórcami kompozycji własnych byli mniej więcej po połowie Jan i Kacper Maliszowie, a recenzentów zachwycił też śpiew Zuzanny.
Dyskografia:
Autor: Jacek Świąder, maj 2015
