W 2014 roku obchodzimy 200. Rocznicę urodzin Oskara Kolberga, folklorysty, etnografa, a także kompozytora, jednego z największych zbieraczy, kronikarzy i popularyzatorów kultury ludowej w Europie. W monumentalnym dziele zatytułowanym "Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce" (niemal 40 tysięcy stron druku) opisywał nie tylko zwyczaje ludu polskiego. Sięgał także po obyczaje i melodie kultury ukraińskiej, łemkowskiej, bojkowskiej, żydowskiej, słowackiej, litewskiej, białoruskiej, węgierskiej i niemieckiej. Jako jeden z niewielu badaczy ludu swoich czasów, potrafił zrozumieć ucisk i tragiczne położenie chłopów. 

Rok Kolberga nie był jednak czasem poświęconym rozpamiętywaniu przeszłości – był dowodem na to, że kultura ludowa wciąż żyje i coraz silniej się rozwija. 

Świat Oskara Kolberga

Urodziłem się w miasteczku Przysusze, (...) na rynku polskim - bo są tam trzy rynki: polski, żydowski i niemiecki. Czytaj dalej about: Pamiętam, żem miał mamkę Zuskę wieśniaczkę – 200 lat Kolberga

Rzeszów 22.07.2011 r. XV Swiatowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Rozpoczęcie festiwalu korowód uczestników w którym wzięło udział ok 1400 polonusow z 16 krajow, 42 zespoły folklorystyczne. Festiwal odbywa sie co 3 lata, fot. Waldek Sosnowski / Forum

Jak wyglądał taniec piratów z Kaszub i dawnych zbójników z Podhala? W Culture.pl przypominamy tradycyjne choreografie sprzed kilkuset lat: żywiołowe pląsy w ciasnych izbach i piruety w górskich plenerach. Czytaj dalej about: Od dzikich krzesanych do sennych kujawiaków. Panorama polskich tańców.

Czym jest muzyka wiejska, na czym polega wyjątkowość Oskara Kolberga i jak głęboko sięgają procesy wykluczenia, które dotykają mieszkańców wsi dowiecie się z rozmowy z Andrzejem Bieńkowskim. Czytaj dalej about: Lud, czyli niewolnicy: rozmowa z Andrzejem Bieńkowskim

Polska nie zawsze mówiła po polsku... Mapa języków, jakimi mówiono na terenach Europy Wschodniej i Środkowej, odsłania dzieje skomplikowanych relacji narodowych, klasowych i ekonomicznych. Za nimi stoją fascynujące historie ludzi, którzy często w nieoczywisty sposób stawali się bohaterami różnych narodów i różnych języków. Czytaj dalej about: Języki Polski, czyli w poszukiwaniu utraconej różnorodności Europy

Jedynak / Kowalski - oberek ciągły from Culture.pl on Vimeo.

Współczesne interpretacje ludowości

Trebunie-Tutki, fot. materiały nadesłane

Pierwszy projekt łączący tradycyjną polską muzykę góralską z muzyką i śpiewem gruzińskim zakończy się nagraniem płyty, której premiera odbędzie się jesienią 2016 roku. Czytaj dalej about: Trebunie-Tutki grają i śpiewają z Gruzinami

Jak przemienić owcze runo w złotą nić, a korzenie świerku w dizajnerskie przedmioty? Oto nasz przewodnik po polskim rękodziele artystycznym. Nie znajdziesz go w Cepelii. Czytaj dalej about: Made in Poland: sztuka, której nie znajdziesz w Cepelii

Dawniej uważano, że dobry tancerz to taki, który zamaszystego oberka potrafi drobnymi kroczkami zatańczyć ze szklanką na głowie. – Trzeba tylko odnaleźć rytm i uruchomić fantazję – mówi Piotr Zgorzelski, inicjator pierwszej w Polsce internetowej akademii tańca. Czytaj dalej about: Tańce online: wiwat dyny i obertasy!

Polska narodowa szafa pęka w szwach: są w niej i góralskie kierpce i kolorowe haftowane kiecki; czerwone korale i krakowskie pawie pióra. Obok strojów z wełnianych pasiaków i filcu, kosztowne jedwabie, kaszmiry i tkane barwnymi nićmi koronki. Czytaj dalej about: Polska moda ludowa. Idzie o radość!

Znała i tańczyła je cała Europa, komponowali Chopin i Szymanowski, tańczyła Pina Bausch. Zanim jednak polskie mazurki z przytupem i w rytmie na trzy wkroczyły na międzynarodowe salony, wprawiały w trans muzykantów i tancerzy z wiejskich karczm. Czy tak jest do dziś? Czytaj dalej about: Wywiń mazurka!

Twinkle Brothers  and The Trebunie Tutki, photo:  promotional material

'Don’t Betray Me'' Twinkle Brothers & The Trebunia Tutki, czyli jamajsko-tatrzańskie nagrania w podcaście legendarnego twórcy mrocznej elektroniki. Czytaj dalej about: Mroczna elektronika i góralskie reggae

Святовит, фото: Анджей Сидор / Forum

Plemię, którego historia nie jest do końca znana, inspirowało romantycznych poetów, a dzisiaj pobudza raperów; było natchnieniem malarzy, inspirowało scenariusze komiksów. Co (być może) zawdzięczamy Słowianom, i jak to się stało, że każdy interpretuje ich spuściznę inaczej? Czytaj dalej about: My (?) Słowianie

To oni opisują świat po Kolbergu

Twórcy

Roman Wojciechowski, fot. K. Kuzko/ archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Skrzypek z regionu opoczyńskiego. Laureat Nagrody Kolberga w 2012 r. Urodził się w 1949 r. w Ciebłowicach Dużych, mieszka zaś w Tomaszowie Mazowieckim. Czytaj dalej about: Roman Wojciechowski

Tadeusz Szostak-Berda, fot. poronin.pl / dzięki uprzejmości Instytutu Muzyki i Tańca oraz Muzeum Wsi Radomskiej

Skrzypek, gawędziarz i lutnik z Poronina. Laureat Nagrody Kolberga w 2006 r. Czytaj dalej about: Tadeusz Szostak "Berda"

Zespół Regionalny "Mogilanie", fot. AG

Zespół powstał w Gminnym Ośrodku Kultury w Mogilanach, w 1984 r. Inicjatorami jego utworzenia byli Krzysztof Musiał (ówczesny dyrektor Ośrodka Kultury), Jerzy Rogala i Kazimierz Królik. Laureat Nagrody Kolberga w 2010 r. Czytaj dalej about: Zespół Regionalny "Mogilanie"

Władysław Trebunia-Tutka,  fot. Adam Brzoza / FOTONOVA

Jeden z najwybitniejszych góralskich multiinstrumentalistów, znakomity skrzypek prymista, od najmłodszych lat wzorujący się na muzyce mistrzów z różnych subregionów Podhala. Urodził się 15 lutego 1942 roku w Poroninie, zmarł 3 grudnia 2012 r. w Zakopanem. Laureat Nagrody Kolberga w 2009 r. Czytaj dalej about: Władysław Trebunia-Tutka

Zespół Regionalny "Istebna", fot. Paweł Sowa / AG

Zespół Regionalny "Istebna" z Istebnej należy do najstarszych polskich zespołów folklorystycznych. Jest laureatem Nagrody Kolberga w 2011 roku. Czytaj dalej about: Zespół Regionalny "Istebna"

Leonard Śliwa, foto: archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Z zawodu: technik melioracji wodnych; z zamiłowania: skrzypek i śpiewak; z powołania: mistrz i nauczyciel koźlarskiej tradycji w Regionie Kozła. Laureat Nagrody Kolberga w 2011 roku. Czytaj dalej about: Leonard Śliwa

Muzyk ludowy - skrzypek. Laureat Nagrody Kolberga w 2013 roku. Czytaj dalej about: Piotr Gaca

Urszula Gruszka, fot. B.Polakowska/Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Tancerka i śpiewaczka z Koniakowa. Laureatka Nagrody Kolberga w 2003 r. Osiągnięcia artystyczne i twórcza pasja Urszuli Gruszki, znakomitej tancerki i śpiewaczki wynikają z jej wieloletniej działalności w Regionalnym Zespole "Koniaków" z Koniakowa - jej wsi rodzinnej. Czytaj dalej about: Urszula Gruszka

Tadeusz Krata, fot. Artyści Ludowi Regionu Sieradzkiego

Skrzypek z Sieradzkiego. Urodził się w 1929 r., zmarł w 2003 r. Laureat Nagrody Kolberga w 1998 r. Czytaj dalej about: Tadeusz Krata

Śpiewaczka ludowa. Urodziła się w 1934 r. we wsi Wyryki na ziemi chełmskiej. Tam wraz z siostrami Stefanią i Janiną spędziła dzieciństwo, ukończyła szkołę podstawową i pracowała w gospodarstwie rodzinnym. Laureatka Nagrody Kolberga w 2012 r. Czytaj dalej about: Katarzyna Halina Weremczuk

Kapela Rodzinna „Kurasie” to jedna z najstarszych działających na Podkarpaciu, założona w lutym 1950 r. we wsi Brzozówka przez Władysława Kamińskiego (1892-1979) i jego córkę Albinę Kuraś. Laureaci Nagrody Kolberga w 2013 roku. Czytaj dalej about: Kapela Rodzinna "Kurasie"

Kapela Braci Tarnowskich, fot. B.Polakowska / Archiwum Nagrody Oskara Kolberga, dzięki uprzejmości Instytutu Muzyki i Tańca oraz Muzeum Wsi Radomskiej

Bracia Józef, Stanisław i Adam Tarnowscy tworzą jedną z najlepszych kapel regionu radomskiego. Wspólnie zagrali ponad 500 wesel. Laureaci Nagrody Kolberga w 2011 r. Czytaj dalej about: Kapela Braci Tarnowskich z Domaniowa

Jan Gaca, fot. Piotr Baczewski

Jan Gaca (1933-2013) urodził się i mieszkał w Przystałowicach Małych. Należał do nielicznego grona autentycznych i niepowtarzalnych skrzypków ludowych Ziemi Radomskiej. Laureat Nagrody Kolberga w 2002 r. Czytaj dalej about: Kapela Jana Gacy z Przystałowic Małych

Eugeniusz Rebzda, fot. Piotr Baczewski

Najbardziej wszechstronny artysta ludowy województwa łódzkiego– jest skrzypkiem, harmonistą, tancerzem i budowniczym ludowych instrumentów muzycznych (bębnów ze stalką). Czytaj dalej about: Eugeniusz Rebzda

Kapela Braci Metów, fot. Andrzej Bieńkowski

Kapela z Gliny w województwie łódzkim, grająca w dawnym, XIX-wiecznym stylu, stanowiącym trzon ich weselnego repertuaru. Kazimierz (1922-2008) grał na skrzypcach, zaś Józef (1939-2001) na tradycyjnych basach trzystrunowych. Laureaci Nagrody Kolberga w 1999 roku Czytaj dalej about: Kapela Braci Metów

Instrumentalista, budowniczy instrumentów, folklorysta, popularyzator muzyki koźlarskiej. Urodził się w 1934 roku w Zbąszyniu. Laureat Nagrody Kolberga w 2008 r. Czytaj dalej about: Henryk Skotarczyk

Skrzypek solista, śpiewak i tancerz zaliczany do grona najciekawszych muzyków-instrumentalistów w Suwalszczyźnie i w kraju. Urodzony w 1922 r. w Jasionowie (gm. Rutka-Tartak). Laureat Nagrody Kolberga w 2009 roku. Czytaj dalej about: Franciszek Racis

Skrzypek. Urodził się w 1923 r. w Mchowicach (gmina Piątek, województwo łódzkie) i tam mieszkał. Czytaj dalej about: Tadeusz Kubiak

Nikifor, Krynicki,1966, fot. reprodukcja: FoKa / Forum

Nikifor zwany też Nikiforem Krynickim; (właśc. Epifaniusz Drowniak) urodził się w 1895 roku w Krynicy (?), zmarł w 1968 tamże. Samouk, zaliczany do grona najwybitniejszych na świecie malarzy tzw. naiwnych, prymitywistów. Czytaj dalej about: Nikifor

Inspiracje

Muzycy Kompanii Janusza Prusinowskiego uczą się gry od wiejskich muzykantów, żeby tworzyć muzykę nowoczesną, ale w dalszym ciągu nieodłączną od tradycji. Czytaj dalej about: Janusz Prusinowski Kompania

Jest muzycznym objawieniem ostatnich lat i jednym z najoryginalniejszych głosów swojego pokolenia. Porównywana do Ewy Demarczyk wokalistka, multiinstrumentalistka, interpretatorka. Czytaj dalej about: Karolina Cicha

Maria Pomianowska gra na morin chuur/ fot. materiały promocyjne

Multiinstrumentalistka, kompozytorka, uczestniczyła w rekonstrukcji suki biłgorajskiej i fideli płockiej. Czytaj dalej about: Maria Pomianowska

Souvenir de Tanger na tle makatki przedstawiającej modlącego się wędrowca i wielbłąda, fot. Katarzyna Łuka

Souvenir de Tanger jest producentem muzyki elektronicznej, który należy do kolejnego pokolenia europejskich twórców tworzących wyobrażoną krainę Orientu. Czytaj dalej about: Souvenir de Tanger

Przebojem wdarli się nie tylko w eter, ale też do polityki. Kolektyw dowodzony przez założyciela Kapeli ze Wsi Warszawa Macieja Szajkowskiego zaskoczył już pierwszym albumem "Gore". Czytaj dalej about: R.U.T.A.

Mikołaj Trzaska, , 31.05.2005, fot. Michal Szlaga/REPORTER/East News

Na stałe związany z Gdańskiem. W swoich podróżach muzycznych za cel obrał sobie poszukiwanie wspólnego mianownika między muzyką żydowską i współczesną. Czytaj dalej about: Mikołaj Trzaska

Nie wiadomo kim są. Podobno są muzykami-podróżnikami, jak głosi rozpowszechniana przez nich legenda poznali się w zachodnioafrykańskim Beninie. Czytaj dalej about: RSS B0YS

Zdjęcie z przedstawienia "Oh, Noh". Na zdjęciu: Kaya Kołodziejczyk, © Yosuke Demukai

Tańczyła z harnasiami pod Krokwią, w strugach deszczu opery o"Latającym Holendrze" i w legendarnym belgijskim zespole Rosas. Jest performerką, tancerką i choreografką. Czytaj dalej about: Kaya Kołodziejczyk

Kwadrofonik, kwartet powstały z połączenia dwóch duetów: fortepianowego i perkusyjnego, jest jedynym tego typu kwartetem w Polsce i jednym z niewielu istniejących na świecie. Czytaj dalej about: Kwadrofonik

Dzieła

Projekt polskiego pawilonu na EXPO 2010 w Szanghaju, fot. materiały promocyjne

Uwagę zwiedzających przyciąga atrakcyjna bryła o bogatej geometrii. Składa się z dwóch nieforemnych klinów o przeciwnych spadkach, połączonych ze sobą dłuższym bokiem. Duża ilość skośnych płaszczyzn może kojarzyć się z misternymi dziełami orgiami. Czytaj dalej about: Pawilon polski na EXPO 2010

Jednym z najciekawszych aspektów książki "Ludowość na sprzedaż" jest ukazanie, jak ludowość polegała w gruncie rzeczy na swoistej "autokolonizacji" i koniecznej egzotyzacji czegoś, co nie było ani autentyczne, ani egzotyczne w żadnym znanym znaczeniu tego słowa Czytaj dalej about: Piotr Korduba, "Ludowość na sprzedaż"

Cykl "Teka zbójnicka" z 1920 roku, z którego pochodzi drzeworyt "Pochód zbójników", wyznacza idiom stylu narodowego wedle Skoczylasa. Czytaj dalej about: Władysław Skoczylas, "Pochód zbójników"

Dzieło Jana Szczepkowskiego z 1925 roku w charakterystyczny dla polskiego art déco sposób łączy wpływy sztuki góralskiej z ostro ciętym, kubizującym rysunkiem. Czytaj dalej about: Jan Szczepkowski, "Kapliczka Bożego Narodzenia"

Fryderyk Chopin skomponował w okresie od 1825 do 1849 roku 57 mazurków. Czytaj dalej about: Fryderyk Chopin, Mazurki

Wideo

Koncert odbył się 25 kwietnia 2014 w ramach festiwalu Wszystkie Mazurki Świata. Jego kuratorką była Maniucha Bikont. Południowo-wschodnim obszarom Rzeczpospolitej (tereny dzisiejszej Polski, Ukrainy i Słowacji) Oskar Kolberg poświęcił szczególnie dużo uwagi. Szczególnie szeroko opisał folklor ukraiński. Czytaj dalej