Zespół powstał w 2009 roku w Krakowie jako duet kontrabasisty Marcina Nenko, i śpiewającej oraz grającej na klarnecie i drumli Derlak. W styczniu 2010 roku do grupy dołączył perkusista Tomasz Waldowski, drugi w składzie po kontrabasiście miłośnik jazzu.
Basia Derlak urodziła się w 1987 roku w Chełmie. Waldowski pochodzi z okolic tego miasta, a Nenkę liderka grupy spotkała w Krakowie, gdzie studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pierwsze ludowe piosenki Derlak śpiewała babcia. Od czasu studiów artystka, jak wielu młodych muzyków i badaczy, jeździ po wsiach z dyktafonem, zbierając materiał u źródła - od wiekowych wiejskich muzykantów i śpiewaczek. Poza własną grupą gra też w Kapeli Niwińskich.
W kwietniu 2010 roku trio zadebiutowało na festiwalu Nowa Tradycja w Warszawie. Zdobyli II nagrodę. Półtora roku później jury przyznało im I nagrodę Sceny Otwartej Mikołajków Folkowych w Lublinie. Wiosną 2012 roku Chłopcy Kontra Basia zdecydowali się na występ w telewizyjnym talent show "Must Be The Music", gdzie dotarli do finału.
Debiutancki album "Oj tak!" wydany w końcu 2013 roku zawierał pięć z sześciu utworów, które na początku działalności utrwalili na epce nagranej i wydanej domowym sposobem, oraz sześć premierowych. Chłopcy kontra Basia zostali za nią nominowani do Fryderyka w kategorii "Debiut roku". Płyta dostała również nominację do Folkowego Fonogramu Roku 2014 przyznawanego przez Polskie Radio, a także zdobyła nagrodę w plebiscycie Wirtu@lne Gęśle dla najlepszej płyty folkowej 2013. W 2014 r. została wydana za granicą przez brytyjskie wydawnictwo "World Music Network".
Album sięga do tematów z folkloru polskiego serbskiego, ukraińskiego czy białoruskiego, ale zostały one przetworzone na współczesny język i stworzyły uniwersum, w którym codzienność jest przesycona magią, a przeznaczenie ma ogromną moc. Derlak wprowadziła do swoich autorskich tekstów motywy rozmów ze zwierzętami i z roślinami, dorastanie i małżeństwo, mityczne postaci i Boga, ale zaśpiewała współcześnie, ekspresyjnie, trochę po aktorsku, jak opowiadaczka historii.
Chłopcy kontra Basia mają już na koncie międzynarodowy sukces - zwycięstwo w plebiscycie World Music Network na najlepszy utwór w nurcie world music "A Battle of Bands". Dzięki temu piosenka "Jerzy" weszła na składanki "The Rough Guide to Undiscovered World".
Poza debiutanckim albumem i składanką tercet można znaleźć na płycie CD i DVD "Grzegorz Ciechowski - spotkanie z legendą" z kwietnia 2015 roku. Z Polską Orkiestrą Radiową utwory Ciechowskiego zaśpiewało kilkunastu polskich artystów - Chłopcy i Basia wybrali ludową pieśń "A gdzież moje kare konie", którą przedwcześnie zmarły lider Republiki nagrał niegdyś na solowym albumie.
W listopadzie 2014 roku trio było bardzo chwalone za muzykę do spektaklu "Morfina" według powieści Szczepana Twardocha, wystawionego przez Teatr Śląski w Galerii Szyb Wilson w Katowicach. Wiosną 2015 roku Chłopcy Kontra Basia, w składzie rozszerzonym o grającą na fortepianie i flecie Agnieszkę Derlak, zagrali do spektaklu "Portret damy" w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. Także tym razem do przedstawienia powstała nowa muzyka, którą zespół wykonywał na żywo. Oba spektakle reżyserowała Ewelina Marciniak.
Dyskografia:
Autor: Jacek Świąder, czerwiec 2015
