Muzeum Etnograficzne w Toruniu prezentuje życie codzienne ludzi zamieszkujących wsie i małe miasta Kujaw, ziemi chełmińskiej, Kaszub, Borów Tucholskich, Kociewia, Pałuk, ziemi dobrzyńskiej i Krajny.
Muzeum powstało w 1959 roku z inicjatywy prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej. W 1999, w 40-lecie istnienia nadano mu imię profesor dla uhonorowania jej zasług jako inicjatorki powołania instytucji i pierwszego, wieloletniego dyrektora.
Muzeum zajmuje kompleks zabytkowych budynków w centrum miasta - klasycystyczny Arsenał Artyleryjski z 1824 roku, budynek poforteczny twierdzy Toruń z lat 1871-1873 oraz dwa spichlerze z XV i XVI wieku przy ul. Rabiańskiej 19 i 21. Posiada także dwie ekspozycje budownictwa ludowego na wolnym powietrzu.
W budynku Arsenału eksponowana jest wystawa stała "Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950)". Jest to jedna z najnowocześniejszych ekspozycji stałych w polskim muzealnictwie etnograficznym. Prezentuje życie codzienne ludzi zamieszkujących wsie i małe miasta regionów etnograficznych: Kujaw, ziemi chełmińskiej, Kaszub, Borów Tucholskich, Kociewia, Pałuk, ziemi dobrzyńskiej i Krajny.
Ekspozycja podkreśla pograniczny charakter kultury ludowej, na którą duży wpływ miała kultura mieszczańska i szlachecka oraz zmiany polityczne i cywilizacyjne stulecia 1850-1950. Opowiada o zagadnieniach dotyczących tożsamości, identyfikacji regionalnej oraz o przywiązaniu do "małej ojczyzny". Akcentuje jednocześnie występowanie na tym terenie różnych grup etnicznych i religijnych. Najcenniejsze zabytki ze zbiorów muzeum pokazano w taki sposób, by ilustrowały codzienność, której wiele aspektów dla współczesnego widza jest zaskakujących, niejasnych, wręcz egzotycznych.
Atutem jest nowoczesna forma ekspozycji wykorzystująca nagrania audio, zapisy filmowe oraz multimedialne prezentacje. Można posłuchać nagrań pieśni weselnych, pogrzebowych, a także opowieści ludowych w specjalnie zaaranżowanej przestrzeni. Wyjątkowa oprawa plastyczna - zastosowanie meandrycznego układu, ciekawej kolorystyki poszczególnych części i różnorodny sposób prezentacji - pomaga odkrywać tytułowe tajemnice codzienności.
Ekspozycja skansenowska na obszarze 1,2 ha utrzymana w charakterze Parku Etnograficznego prezentuje różnorodne obiekty architektury ludowej pochodzące głównie z XVIII i XIX w., które zostały przeniesione z terenu Kujaw, Kaszub, Borów Tucholskich, Kociewia, ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej. Jej uzupełnieniem są obiekty małej architektury - przybudówki, piwnice, ziemianki, studnie, gołębnik, różnorodne ogrodzenia oraz przydomowe ogródki warzywne, kwiatowe i poletka uprawne a także krzyże i kapliczki. Typ i kształt zagród oraz mała architektura odtwarzają obraz wiejskich obejść z przełomu XIX i XX wieku.
W zagrodzie skansenowskiej w Kaszczorku (dzielnica Torunia) na obszarze ok. 2 ha prezentowane jest budownictwo wiejskie z terenu ziemi chełmińskiej, a w przyszłości na większym obszarze planuje się ekspozycję budownictwa kolonizacyjnego doliny Dolnej Wisły od Włocławka do Żuław gdańskich.
tel.: (56) 622 80 91
kontakt@etnomuzeum.pl
