Utworzona w 1944, gromadzi zbiory o charakterze uniwersalnym, podporządkowane przede wszystkim potrzebom uniwersytetu. Na charakter biblioteki wpływa jednak także specyfika regionu: gromadzone są lubliniana, judaica oraz wydawnictwa z przedwojennych wschodnich województw Rzeczpospolitej. Obecnie w zbiorach jest ponad 1,5 mln woluminów książek i czasopism, wśród których 500 tys. stanowią zbiory specjalne - starodruki (ponad 19 tys.), rękopisy, zbiory ikonograficzne, kartograficzne, muzyczne, dokumenty życia społecznego. Biblioteka Główna, wraz z 26 bibliotekami instytutowymi i zakładowymi, tworzy system informacyjny UMCS, którego zbiory wynoszą łącznie 2,5 mln woluminów.
W pierwszych latach działalności biblioteka gromadziła głównie publikacje z zakresu nauk matematyczno-przyrodniczych, medycznych, weterynaryjnych i filozoficznych, wraz z rozwojem uczelni (w 1952 powstał wydział humanistyczny, w 1971 Pedagogiki i Psychologii) poszerzała kierunki gromadzenia zbiorów. Przyznane w 1954 r. prawo do egzemplarza obowiązkowego zapewniło bibliotece ciągłość i uniwersalność zbiorów. Obecnie druki nowe liczą około 800 tys. jednostek, składają się na nie przede wszystkim podręczniki i wydawnictwa informacyjne z dziedzin reprezentowanych na uniwersytecie, klasyka literatury polskiej i obcej, wiele pierwodruków i unikalnych wydań XIX-wiecznych (druki lwowskie i wileńskie), współczesne polonika emigracyjne.
W latach powojennych biblioteka otrzymała także dary w postaci zabezpieczonych księgozbiorów dworskich oraz zbiorów z terenów Ziem Odzyskanych, które stały się podstawą zbiorów specjalnych. Obecnie składa się na nie około 500 tys. jednostek.
Starodruków jest łącznie ponad 19 tys., większość to druki obce głównie z dziedzin matematyczno-przyrodniczych, w mniejszym zakresie reprezentowana jest humanistyka, prawo, geografia, medycyna. W zbiorach znajdują się dzieła wybitnych uczonych, myślicieli i pisarzy od XVI do XVIII wieku . Do szczególnie cennych jednostek należą m.in. inkunabuł z końca XV wieku SERMONES DOMINICALES SUPER EWANGELIA ET EPISTOLAS STRASSBURG Hugo de Prato Florido, norymberskie wydanie Biblii z XV wieku, pierwsze wydanie drukiem Historii Jana Długosza z XVII wieku czy SŁONECZNIK ALBO PORÓWNANIE WOLI LUDZKIEJ Z WOLĄ BOŻĄ z 1630 r., pierwsza książka w języku polskim wydana w Lublinie.
Rękopisy liczą około 800 jednostek, są wśród nich kodeksy rękopiśmienne (jak na przykład ewangelia św. Marka z IX wieku), spuścizny osobiste, rękopisy historyczne, prawnicze, filozoficzne, teologiczne, medyczne, autografy pisarzy i poetów. Większa część zbiorów pochodzi z XIX i XX wieku.
W zbiorach ikonograficznych są grafiki oryginalne i reprodukcje, plakaty, ekslibrisy, fotografie, wydawnictwa pocztówkowe. Większość z około 22 tys. jednostek pochodzi z okresu od XVII do XX wieku. Na zbiory kartograficzne składają się głównie mapy i atlasy dwudziestowieczne, biblioteka posiada jednak kilka cennych starodruków, jak np. siedemnastowieczne wydanie atlasu Mercatora czy osiemnastowieczna miedziorytowa mapa Gdańska.
Biblioteka gromadzi również zbiory muzyczne, zarówno druki jak i różnorodne nagrania. Zbiór nut, płyt i taśm liczy łącznie około 3 tys. jednostek, druków muzycznych jest około 13 tys. z czego większość to współczesne druki polskie, niewielka ilość to druki XIX-wieczne. Pozostałe zbiory to m.in. dokumenty życia społecznego, mikrofilmy, zbiory opisów patentowych.
Biblioteka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
ul. Radziszewskiego 11
20-036 Lublin
Tel/Fax: (+48 81) 537 58 35
WWW: www.bg.umcs.lublin.pl
