Poematy symfoniczne to kompozycje najbardziej charakterystyczne dla twórczości Mieczysława Karłowicza. Napisał ich osiem (ale w sześciu opusach). W nich objawił najpełniej swój talent twórczy, wyraził indywidualny styl i własne idee." Odwieczne pieśni op.10", na które składają się trzy poematy - "Pieśń o wiekuistej tęsknocie", "Pieśń o miłości i śmierci" oraz "Pieśń o Wszechbycie" - powstały w latach 1904-06, wyszły zatem spod pióra zaledwie 30-letniego kompozytora. To pierwszy tak dalece subiektywny, nasycony emocjami utwór Karłowicza. Mimo iż nadal nie wykracza poza krąg stylistyki późno-romantycznej, to obecne w nim są już owe charakterystyczne dla stylu twórcy, przesycone melancholią, szeroko-oddechowe tematy muzyczne oraz ciemne barwy orkiestrowe. Utwór nie posiada zapisanego programu, chociaż można doszukiwać się jego związków z doznaniami kompozytora z górskich wspinaczek, filozofią Schopenhauera, czy też poezją Kazimierza Przerwy-Tetmajera.
Kolejny poemat symfoniczny - "Stanisław i Anna Oświęcimowie op. 12" - pochodzi z roku 1907 i uważany jest często przez krytyków za najznakomitsze dzieło Karłowicza. Zainspirowany obrazem polskiego malarza Stanisława Bergmanna "opowiada" historię nieszczęśliwej, tragicznie zakończonej miłości dwojga rodzeństwa, stanowiąc rodzaj parafrazy historii Romea i Julii. Ostatni utwór zarejestrowany na płycie - "Epizod na maskaradzie op.14" - to również ostatnie dzieło kompozytora, dokończone przez Grzegorza Fitelberga już po śmierci Karłowicza. w 1913 roku. Podobnie program utworu został dopisany przez Adolfa Chybińskiego, a jego treścią jest znowu nieszczęśliwa miłość dwojga ludzi, którzy spotykają się ostatni raz na balu maskowym.
Mieczysław Karłowicz: "Odwieczne pieśni op. 10", "Stanisław i Anna Oświecimowie op. 12", "Epizod na maskaradzie op. 14". Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, dyr. Stanisław Wisłocki. Olympia 1988 - OCD 307, AAD 75'15''.
|
Polskie Centrum Informacji Muzycznej
Związek Kompozytorów Polskich
październik 2002
|
|
