„Miasto, które wyjechało”, reż. Grzegorz Piekarski, Natalia Pietsch

Opowiadając o mieszkańcach wysiedlonego kurdyjskiego miasta, Pietsch i Piekarski tworzą opowieść o zderzeniu wartości i świecie odchodzących tradycji. Ich Miasto, które wyjechało to jeden z najczęściej nagradzanych polskich dokumentów 2025 roku.

Przez wieki było miejscem, w którym spotykały się cywilizacje, narody, religie i kultury. W ciągu dwunastu tysięcy lat swojej historii położone nad brzegiem Tygrysu miasto Hasankeyf było domem kupców i pasterzy. 2006 rok wyznaczył koniec tego niezwykłego miejsca. Firmowany przez prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdoğana plan budowy 22 zapór na Tygrysie skazał miasto na zalanie. Przez niemal dwie dekady mieszkańcy Hasankeyf obserwowali postępujące prace, podczas gdy ich rodzinne miasto z miesiąca na miesiąc wymierało. W końcu w 2020 roku wody Tygrysu całkowicie przykryły jedną z najstarszych ludzkich osad na świecie.

Video embed

Miasto, które wyjechało - Trailer

W Mieście… Natalia Pietsch i Grzegorz Piekarski przyglądają się procesowi znikania tego antycznego miasta. Zamiast jednak stawiać na efektowną publicystykę czy podróżniczy sentymentalizm, kreślą minimalistyczną, wręcz intymną opowieść o przemijaniu i godzeniu ze stratą. Jej bohaterami jest dwójka młodych ludzi – Burak, miejscowy fryzjer prowadzący zakład, który od pokoleń należy do jego rodziny, oraz Rengin, młoda kurdyjska pasterka, opiekująca się swoim rodzeństwem i marząca o wyjeździe na studia. Twórcy towarzyszą im w codzienności, przyglądając się ich rodzinnym i społecznym relacjom, a Miasto… z sekwencji na sekwencję przeobraża się w portret miejscowej społeczności. Młodzi filmowcy świadomie rezygnują z budowania klasycznej dramaturgii i nie polują na spektakularne zdarzenia czy efektowne sceny. Ich kamera przygląda się zwyczajności, nad którą z każdym dniem zbierają się coraz czarniejsze chmury. Powracające niczym refren ujęcia koparek obracających w ruinę starożytne miasto są jak znak fatum – nieustępliwego i głuchego na dramat ludzi. Bohaterowie Pietsch i Piekarskiego żyją w jego cieniu – świadomi, że walka nie ma już sensu, a całe życie wkrótce trzeba będzie zbudować na nowo.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Kadr z filmu "Miasto, które wyjechało" reż. Natalia Pietsch, Grzegorz Piekarski. Fot. materiały prasowe/KFF.

Obrazek

miasto_ktore_wyjechalo_3_fot._krakowski_festiwal_filmowy.jpg

Poprzez ich historię twórcy filmu rysują ponury obraz współczesności, w którym ekonomia i polityka biorą górę nad tradycją i pamięcią przeszłości. Miasto… jest w tym sensie opowieścią o uśmiercaniu duszy miasta i jego mieszkańców, ale i szerzej – duszy współczesnego człowieka. Symboliczna okazuje się w tym kontekście jedna z finałowych sekwencji filmu, w której Rengin wraz z matką przyjeżdża do miejsca zbudowanego przez władze dla przesiedleńców. Architektonicznie niepowtarzalne Hasankeyf z zabudową wpisującą się w niezwykły górski pejzaż pasm Gercüş i Raman zostaje zastąpione setkami identycznych domów pobudowanych na piaskowym pustkowiu. Stare Hasankeyf tymczasem zmienia się w mityczną Atlantydę, w której pod wodą ukryte zostają tysiące lat historii i ludzkie emocje. Zostaje po nim jedynie pamięć i filmowe epitafium Pietsch i Piekarskiego.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Kadr z filmu "Miasto, które wyjechało" reż. Natalia Pietsch, Grzegorz Piekarski. Fot. materiały prasowe/KFF.

Obrazek

miasto_ktore_wyjechalo_4_fot._krakowski_festiwal_filmowy.jpg

O tym, że polskim twórcom udało się stworzyć opowieść dalece wykraczającą poza reportaż o znikającym mieście, świadczy festiwalowa kariera filmu. Miasto… zdobyło bowiem nagrodę jury młodzieżowego na Visions du Réel, jednym z najważniejszych festiwali dokumentalnych na świecie, a w kolejnych miesiącach sięgało po laury włoskiego CinemAmbiente, festiwalu w greckim Jerapetra, a także imprez w Brazylii, Turcji, Holandii i Portugalii. Film zdobył też nagrodę Wielkiego Jantara za pełnometrażowy debiut dokumentalny festiwalu Młodzi i Film w Koszalinie, a jego jurorzy pisali w uzasadnieniu, że „to opowieść o wymazywaniu. Miejsc. Ludzi. Społeczności. Wymazywaniu, które odbywa się na całym świecie. To uniwersalna, wielopoziomowa historia o tym, jak system prowadzi do degradacji natury, więzi międzyludzkich i kultury”.

Dzięki wsparciu Krakowskiego Festiwali Filmowego między 21 a 30 października 2025 roku film jest prezentowany w kinach całej Polski.

Miasto, które wyjechało. Reżyseria, scenariusz i zdjęcia: Natalia Pietsch, Grzegorz Piekarski. Muzyka: Jozef van Wissem. Produkcja: Larmo. Polska 2025.

film dokumentalny

film ekologiczny

dziedzictwo