Jan Dziaczkowski "Kolaże"

Trzy lata po tragicznej śmierci Dziaczkowskiego ukazuje się album z pracami tego artysty – prekursora mody na kolaż wśród młodego pokolenia twórców.

"Kolaże Janka Dziaczkowskiego oddychają atmosferą minionych epok. Żywią się fragmentami dzieł znanych lub nieznanych mistrzów, kojarzonych finezyjnie i ze smakiem. Zaskakują dowcipnym kontrastowaniem zestawionych elementów, nadając powstającym w ten sposób obrazom nowe znaczenia i odmienne nastroje" – napisał Mieczysław Wasilewski we wstępie do pierwszej publikacji poświęconej twórczości artysty (wyd. Ha!art, Kraków, 2007).

Teraz Fundacja Sztuk Wizualnych wydaje drugi zbiór niezwykłych kolaży Dziaczkowskiego, zmarłego we wrześniu 2011 podczas wspinaczki w Tatrach. Fundacja we współpracy ze spadkobiercami podjęła się kompleksowej opieki nad dorobkiem artysty, obejmującej archiwizację, digitalizację i promocję jego twórczości.

"Młody artysta, gdy w pierwszych latach studiów malarskich na warszawskiej ASP zajął się tradycyjnym kolażem i fotomontażem, był na polskiej scenie artystycznej osamotniony w swoich fascynacjach. (…) Twórczość Dziaczkowskiego w dziedzinie kolażu zainspirowała renesans zainteresowania tą techniką w pokoleniu młodych artystów polskich. To właśnie kolaże, w których autor "Małpiego dworu" najdobitniej dawał wyraz swojej fascynacji artystyczną tradycją i estetyczną przeszłością, wywołały najżywszy oddźwięk, przyniosły ich twórcy rozgłos, a nawet usunęły w cień jego praktykę malarską” – pisze Stach Szabłowski w tekście "U siebie, nie na swoim miejscu".

Dominująca stylizacja retro, odniesienia do szeroko pojętej modernistycznej przeszłości i przede wszystkim inspiracje poetyką surerealizmu – to wspólne cechy kolaży Dziaczkowskiego i jego rówieśników, jak Kama Sokolnicka, Mateusz Szczypiński, Tomasz Szerszeń czy Grzegorz Kozera, dla których ten pierwszy był prekursorem nowej artystycznej tendencji.

"Jan Dziaczkowski – Kolaże" zawiera 148 reprodukcji z najważniejszych cykli, m. in.: "Keine Grenze", "Japanese Monster Movies", "Góry dla Warszawy" oraz "Sztuka polska XX wieku". Autorami tekstów są uznani międzynarodowi krytycy: Jan Verwoert, Brian Dillon i Stach Szabłowski z CSW Zamek Ujazdowski.

"Zdecydowaliśmy, że jedynie cykl "Czarny rynek sztuki" nie znajdzie się w tym albumie, gdyż chcielibyśmy go przedstawić w odrębnej publikacji" – powiedziała w rozmowie z Culture.pl Ola Dziaczkowska, wdowa po Janku.

Album dostępny jest w wersji polskiej i angielskiej. Towarzyszy mu limitowana edycja prac powstałych jako produkt uboczny w procesie drukarskim. Tzw. arkusze rozbiegowe zawierają wielokrotnie nałożone na siebie (przypadkowe) kolaże z różnych cykli i okresów, tworząc nowe, unikatowe kompozycje.