Powieść Pavola Rankova to historia trzech nastolatków - Węgra, Czecha i Żyda, którzy zakochali się w tej samej dziewczynie. "Fascynacji jedną kobietą nie przerwała ani wojna, ani pierwsze dwie dekady komunistycznych rządów w Czechosłowacji. Młodzieńcza miłość zmieniła jednakże życie całej czwórki, a historia i polityka wystawiła ich wieloletnią przyjaźń na ciężką próbę" - piszą o fabule powieści organizatorzy nagrody Angelus.
Akcja powieści zaczyna się 1 września 1938 roku. Podczas konferencji prasowej tuż po wręczeniu nagrody Rankov mówił, że pisząc książkę zastanawiał się czy nie rozpocząć fabuły rok później - we wrześniu 1939. "Nie da się ukryć, że 1 września 1939 r. rozpadł się świat, ale potrzebowałem dać moim bohaterom rok idylli przed tymi wydarzeniami"
Dodał, że historia jego bohaterów kończy się w roku 1968. "W ciągu tych trzydziestu lat zdążyli oni przeżyć wojnę światową i dwa systemy totalitarne. Pomimo tej bardzo trudnej historii, która toczy się wokół nich, żyją swoim życiem, przeżywają miłość i inne emocje " - mówił.
Pisarz zadedykował książkę swojemu ojcu i jego przyjaciołom: "Oni byli tym pokoleniem, które w swoim życiu musiało wiele przeżyć. Choć ta powieść jest fikcją, to znajduje się tam wiele epizodów, które przydarzyły się mojemu ojcu i jego przyjaciołom" - dodał.
Do ostatniego etapu jury zakwalifikowało siedem książek. W finale znalazła się także polska powieść "Ostatnie rozdanie" Wiesława Myśliwskiego i dwie książki czeskich autorów: "Dziewczynko, roznieć ogieniek" Martina Smausa oraz "Warsztat diabła" Jachyma Topola. O główną nagrodę walczyły również "Czas kobiet" rosyjskiej pisarki Jeleny Czyżowej, "Choroba Libenkrafta" Ukraińca Ołeksandra Irwanecia oraz "Wypadek" albańskiego prozaika Ismaila Kadare.
Nagroda została wręczona 18 października podczas uroczystej gali w Teatrze Muzycznym Capitol we Wrocławiu. Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus przyznawana jest za najlepszą książkę opublikowaną w języku polskim w poprzednim roku. Wydawcy mogą do niej zgłaszać dzieła żyjących autorów, pochodzących z 21 krajów Europy Środkowej. Nagrodę stanowią statuetka Angelusa autorstwa Ewy Rossano oraz czek na 150 tysięcy złotych.
W tym roku, aby uczcić pamięc Natalii Gorbaniewskiej - zmarłej w ubiegłym roku rosyjskiej poetki, która przewodniczyła jury Angelusa - organizatorzy postanowili ustanowić nagrodę jej imienia. Jest to honorowe wyróżnienie dla jednej z siedmiu książek finałowych, wskazanej przez publiczność. Czytelnicy zdecydowali, że otrzyma je również Rankov.
Nagrodzony został również tłumacz Tomasz Grabiński, który przełożył powieść Rankova. Nagrodę dla tłumacza w wysokości 20 tysięcy złotych ufundowała Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu.
Źródło: PAP, opr. PZ, październik 2014