Zamek krzyżacki, czyli jaki?
Gdy w roku 1225 zakon został usunięty przez węgierskiego króla Andrzeja II z Ziemi Borsa, skończyły się marzenia o zbudowaniu przy poparciu papiestwa krzyżackiego organizmu państwowego w Siedmiogrodzie. Na pytanie, co dalej, odpowiedź przyszła z innej strony. Oto w 1226 roku Konrad Mazowiecki otworzył furtkę do stworzenia państwa zakonnego, proponując Krzyżakom nadanie ziemi chełmińskiej i innych terenów przygranicznych w zamian za poskromienie dających się mocno we znaki pogańskich plemion pruskich. Krzyżacy zdobywali nowe ziemie w drodze podboju, a ugruntowując swą dominację i zabezpieczając przyczółki, pierwsze umocnienia na tym terenie musieli tworzyć szybko, czasem na bazie umocnień już istniejących, przeważnie w postaci strażnic ziemno-drewnianych. Dopiero w okresie stabilizacji, po całkowitym zniesieniu zbrojnego oporu pruskiego i podbiciu ziem Prusów w 1283 roku, ukształtował się na tym terenie ostatecznie typ murowanego zamku ceglanego z częścią główną na planie kwadratu lub prostokąta, który reprezentuje większość krzyżackich twierdz tego okresu.
Zamki krzyżackie składały się ze strefy przedzamcza lub kilku przedzamczy oraz strefy reprezentacyjno-mieszkalnej. Ta ostatnia dzieliła się na cztery główne poziomy: poziom piwnic, gdzie przechowywano jedzenie, poziom gospodarczego przyziemia z takimi pomieszczeniami jak kuchnia, piekarnia, browar etc., doświetlony większymi oknami poziom reprezentacyjnego pierwszego piętra z zamkową kaplicą, refektarzem, dormitorium oraz innymi pomieszczeniami np. kancelarią oraz poziom użytkowego poddasza o charakterze spichlerzowo-obronnym. Komunikacja pomiędzy poziomami odbywała się albo przy pomocy drewnianych ganków od dziedzińca, albo schodów umieszczanych w narożnych wieżach. Liczba zamkowych skrzydeł związana była z rangą danego obiektu. Zamki komturskie miały założenia czteroskrzydłowe, zamki prokuratorskie, wójtowskie i komornickie, czyli siedziby krzyżackich urzędników niższej rangi, realizowały ten model w formie okrojonej, część skrzydeł zamkowych zastępując murami kurtynowymi. Jedna z narożnych wież zamków krzyżackich była znacząco wyższa niż pozostałe, masywniejsza, pełniąc rolę refugium i punktu ostatniej obrony. Pełen model zamku komturskiego z narożnymi wieżami realizuje zamek w Gniewie.