Umacniają się również połączenia z sąsiednimi krajami Europy Środkowej. Wiosną tego roku uruchomiono „Secondary Archive” – internetowe archiwum gromadzące prace kilku pokoleń współczesnych artystek z Europy Środkowej i Wschodniej. Pomysł na tę platformę, stworzoną wspólnymi siłami Fundacji Katarzyny Kozyry, Easttopics z Węgier, MeetFactory z Czech oraz Björnsonova ze Słowacji narodził się jeszcze w 2019 roku, ale zmaterializowany w czasie ograniczonych podróży międzynarodowych okazał się tym bardziej potrzebny.
Praca z archiwami artystek stała też u podstaw wystawy „Kocham w życiu trzy rzeczy: samochód, alkohol, marynarzy”, zrealizowanej w galerii lokal_30 pod opieką Mariki Kuźmicz przez studentki Wydziału Zarządzania Kulturą Wizualną ASP w Warszawie: Dobromiłę Dobro, Agnieszkę Kalitę, Hannę Kraś, Agatę Ostrowską, Agatę Plater-Zyberk i Katarzynę Trzeciak. Ekspozycja prezentująca dorobek kilkunastu spośród kilkuset studiujących w okresie międzywojennym na warszawskiej akademii (wówczas jeszcze Szkole Sztuk Pięknych) kobiet wydobywała na światło dzienne nie tylko zapomnianą często twórczość, ale i pokazała jak na dłoni, jak wiele obszarów historii sztuki stanowi „ciemna materia”. Po lwiej części studentek kierunków artystycznych z międzywojnia zachowały się bowiem zaledwie szczątkowe dokumenty w archiwach uczelni, a nawet te obdarzone największą dozą samozaparcia, szczęścia i talentu nierzadko praktykę „czysto” artystyczną musiały porzucać na rzecz zapewniającego jakikolwiek dochód projektowania książek, szkła lub ceramiki.
Studentki Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, lata 30., fot. z archiwum Miry Schor
Rok 2021 to także reinterpretacje pozornie znanych historii. W Opolnie-Zdroju zorganizowano plener „Opolno 2071”, nawiązujący do przełomowego dla rozwoju sztuki ekologicznie zaangażowanej „Pleneru Ziemia Zgorzelecka” sprzed pół wieku, do niedawna cieszącego się nikłym zainteresowaniem historyków sztuki. Dziś wydarzenie sprzed 50 lat posłużyło jako inspiracja do namysłu nad rolą sztuki w obliczu coraz bardziej przyspieszających zmian klimatycznych. Niezwykle interesujący dwugłos na temat sztuki lat powojennych tworzyły z kolei dwie wystawy w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Zachęcie, odpowiednio: „Henryk Streng/Marek Włodarski i modernizm żydowsko-polski” (kurator: Piotr Słodkowski) oraz „Zimna rewolucja. Społeczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej wobec socrealizmu, 1948–1959” (kuratorzy: Joanna Kordjak i Jérôme Bazin). Z dwóch różnych perspektyw rozbiły one w perzynę wizję rozwoju modernizmu i socrealizmu jako manichejskiej walki sił dobra i zła, odważnego eksperymentu i tępej propagandy, pokazując sztukę rozwijającą się po katastrofie II wojny światowej w nowym zimnowojennym świecie jako złożony splot różnorodnych tożsamości, idei i estetyk.
