CSW Łaźnia, fot. materiały prasowe
CSW Łaźnia, fot. materiały prasowe

Godziny otwarcia: wtorek - środa, piątek - niedziela 12.00-18.00, czwartek 12.00-20.00
Biuro: poniedziałek – piątek 8.00 – 16.00

Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia" to jedna z pierwszych publicznych instytucji kultury utworzona w Polsce po przełomie 1989 roku. Została zainicjowana przez miejscowe środowisko niezależnych artystów, które sprzeciwiało się tradycyjnemu pojmowaniu sztuki. Jedyną szansą na pełną realizację swoich projektów było dla nich stworzenie własnej przestrzeni artystycznej – wolnej od cenzury, uprzedzeń, stereotypów i zahamowań. Stary i zniszczony budynek dawnej łaźni miejskiej na ulicy Jaskółczej, oddany do użytku w 1908 roku, okazał się miejscem wprost stworzonym dla sztuki. Dzięki oddolnej inicjatywie artystów w 1998 roku, uchwałą Rady Miasta Gdańska, została powołana miejska instytucja kultury: Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia".

CSW "Łaźnia" za główny cel stawia sobie prezentację i upowszechnianie uniwersalnych wartości sztuki współczesnej poprzez ukazywanie najnowszych zjawisk w sztuce w procesie ich przemian, reagowanie na aktualne zjawiska kulturalno-cywilizacyjne oraz działalność edukacyjną polegającą na  organizacji wystaw, wymiany artystycznej, nowatorskich programów edukacyjnych, konferencji naukowych, wykładów, koncertów i pokazów filmowych.

CSW "Łaźnia" organizuje liczne koncerty, prezentacje filmowe, spotkania oraz panele dyskusyjne. Ze względu na duże zapotrzebowanie na tego typu przedsięwzięcia, w 2012 roku powstała placówka w Nowym Porcie – Centrum Edukacji Artystycznej "Łaźnia 2". Nowy obiekt został nam powierzony do adaptacji na cele kulturalne w 2008 roku w ramach programu rewitalizacji Nowego Portu i, zgodnie z nazwą instytucji, znajduje się w budynku dawnej łaźni miejskiej przy ul. Strajku Dokerów 5.

Dwie placówki tworzą zintegrowaną w swoich działaniach przestrzeń artystyczną rozciągającą się od Dolnego Miasta aż do Nowego Portu. Dzięki naszym działaniom Gdańsk zyskuje nową oprawę wizualną w postaci instalacji artystycznych oraz atrakcyjnych działań z udziałem zapraszanych do współpracy artystów polskich i zagranicznych.

Obecnie jesteśmy zaliczani do najważniejszych instytucji wystawienniczych w Polsce. W roku 2012 CSW "Łaźnia" znalazło się, jako jedna z siedmiu polskich galerii zaliczonych do 400 najciekawszych miejsc prezentujących sztukę współczesną na świecie, w prestiżowej publikacji Art Spaces Directory wydanej przez nowojorskie New Museum of Contemporary Art we współpracy z ArtAsiaPacific. Rok później Piotr Sarzyński w tygodniku "Polityka" umieścił "Łaźnię" wśród 20 najlepszych muzeów i galerii prezentujących sztukę współczesną w Polsce. Swoją markę instytucja zawdzięcza bogatemu programowi artystycznemu, promowaniu młodej i niezależnej sztuki, ale przede wszystkim współpracy ze znanymi artystami z zagranicy, takimi jak Gerhard Richter czy Gilbert i George.

CSW "Łaźnia" i CEA "Łaźnia 2" to o wiele więcej niż zwykłe centra sztuki współczesnej. Placówki na Dolnym Mieście oraz w Nowym Porcie pełnią ważne funkcje artystyczne i kulturotwórcze w skali całego kraju oraz rewitalizacyjne i edukacyjne w przestrzeni zaniedbanych dzielnic Gdańska. Realizowane przez nas projekty cieszą się dużą popularnością i uznaniem, dlatego wiele z nich przybrało formę cykliczną. Wśród nich są m.in.:

Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska – głównym celem tego projektu, rozpoczętego w 2004 roku, jest stworzenie kolekcji trwałych dzieł sztuki w przestrzeni miejskiej, mających przyczynić się do rewitalizacji zaniedbanych dzielnic Gdańska. Na Dolnym Mieście istnieją już: LKW Gallery (projekt Daniela Milohnica i Lexa Rijkersa), której znakiem rozpoznawczym jest zakleszczony pod wiaduktem TIR, a także Niewidzialna Brama zaprojektowana przez Front Studio z Nowego Jorku, Staging Anonymous Dominka Lejmana, Uncovered Esther Stocker oraz Krople Bursztynu autorstwa Freda Hatta i Daniela Schlapfera. W 2012 roku rozpoczęto współpracę z Pomorską Koleją Metropolitalną. Wydarzeniom Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska towarzyszą konferencje naukowe, cykle warsztatów i zajęć edukacyjnych.

Cities on the Edge to projekt oparty na odniesieniu do geograficznego usytuowania "na krawędzi", definiującego tożsamość i tradycję miast portowych. W przedsięwzięcie zaangażowały się aglomeracje z całego świata, umożliwiając nawiązanie szerokiego dialogu o tym, co lokalne i globalne, o kurczącym się świecie i informatycznej wiosce z coraz silniejszą tendencją do unifikacji. Liczne wydarzenia organizowane w ramach projektu dotyczyły problemów wykluczenia i rewitalizacji, otwarcia się na kultury pozaeuropejskie oraz promowały lokalnych artystów i mało znane miejsca w Gdańsku. Wiele z tych akcji umożliwiło nawiązanie współpracy z zagranicznymi ośrodkami sztuki. Zaowocowało to na przykład w 2011 roku wystawą "Here & Now", prezentującą po raz pierwszy w Polsce prace młodych artystów z Palestyny, a także projektem Polish artist on the tour, promującym polskich młodych twórców w Europie. W 2012 roku w ramach projektu City States powstała wystawa "Niechciani goście" pokazana podczas Liverpool Biennale. Jednym z celów Cities on the Edge jest także realizacja projektów mających na celu wypracowanie wymiany i metod współpracy w rejonie Morza Bałtyckiego (np. Art Line) i Europy Wschodniej. Gdańsk angażuje się w działania Cities on the Edge od 2008 roku.

Art&Science Meeting to trwający od 2011 roku cykl wystaw, konferencji, wykładów, programów edukacyjnych oraz publikacji przybliżających  zagadnienia z pogranicza sztuki i nauki. Progresywna sztuka podejmuje dziś zadania badań kulturowych, wpisując się przy tym zwykle w nurt teorii krytycznej i prowadząc twórczy dialog z biotechnologią, genetyką, informatyką, nanotechnologią, badaniami nad sztucznym życiem i sztuczną inteligencją, jak i z licznymi dyscyplinami inżynierskimi.Nie jest to wyłącznie efekt nowych, samodzielnie formowanych aspiracji sztuki, lecz także wynik całego splotu okoliczności, oddziaływania wielu czynników, kształtowania się różnych tendencji społecznych i kulturowych. Należy do nich niewątpliwie dwudziestowieczny proces przeobrażeń koncepcji dotyczących nauki, jej statusu, instrumentów i metod działania. Artyści stanowią tę "uwrażliwioną" grupę społeczną, która podejmuje wszystkie ważne dla naszej cywilizacji tematy. Nie obawiają się dotykać spraw jeszcze do końca niezbadanych. Poprzez swoją twórczość stawiają pytania, na które nauka – wymagająca twardego dowodu - nie ma jeszcze odpowiedzi. W ramach projektu realizujemy cykle warsztatów, koncertów i wykładów dotyczących muzyki eksperymentalnej pod tytułem "Dźwiękowiska" oraz "Man Machine".

Inkubator to program, którego celem jest ukazanie odbiorcom oraz kuratorom olbrzymiego potencjału sztuki młodego pokolenia. Pokazując to, co w niej najciekawsze, ujawnia nowy język sztuki. Program jest otwarty na dyskusję, zakłada organizowanie prezentacji indywidualnych i grupowych, będących dobrą okazją do wymiany doświadczeń. Pragniemy by Inkubator stał się platformą konfrontacji młodej sceny artystycznej i przyczynkiem do badań nad rodzącymi się w niej trendami.

In Progress jest cyklem regularnych spotkań z eksperymentalną muzyką współczesną, łączoną często ze sztuką teatralną, akcjami parateatralnymi, tańcem, filmem i sztuką audiowizualną. Jest to projekt, który pozwala nie tylko posłuchać, ale i zrozumieć najnowsze trendy w muzyce polskiej i zagranicznej.

Program Rezydencyjny to nowy punkt programu CSW "Łaźnia", który pragniemy w przeciągu kilku następnych lat rozwijać. Rezydencje Artystyczne, głównie z dziedziny sztuk wizualnych, adresowane są do artystów polskich i zagranicznych. Niektóre z nich będą nastawione na konkretny cel w postaci wystawy, inne skupią się bardziej na wielospektowym procesie. Ważnym elementem projektu jest współpraca z lokalną społecznością, wspólne uczenie się, eksperymentowanie oraz mobilność uczestników. W programie znajdą się rezydencje artystyczne, kuratorskie oraz intensywne kursy prowadzone przez specjalistów z zakresu kuratoringu i krytyki sztuki.

Parakino to sposób na ukazanie szerokich związków filmu i sztuk plastycznych oraz osadzenie języka filmowego w dyskursie estetycznym. Za pomocą projekcji przygotowanych przez zaproszonych kuratorów, Parakino inicjuje atmosferę aktywnego współtworzenia dyskusji na temat roli wideo i filmu w kontekście języka nowych mediów. Za pomocą historii filmu eksperymentalnego i kina rozszerzonego ukazuje perspektywy rozwoju sztuk plastycznych, a szczególnie sztuki wideo, która w istocie kontynuuje na przestrzeni dziejów ów ruch wyjścia filmowców poza kino, zawsze wyprzedzający w swych radykalnych działaniach technologię.

W ramach Festiwalu In Out, trwającego od 2005 roku, organizowany jest konkurs na prace wideo, animacje, eksperymenty, dokumenty i fabularne etiudy filmowe. Konkurs jest skierowany do młodych artystów, którzy nie ukończyli 35 roku życia. Każda edycja kładzie nacisk na inne problemy artystyczne i społeczne. Celem wydarzenia jest stworzenie platformy dyskusji pomiędzy artystami, ukazanie aktualnego stanu sztuki filmowej, jak również skłonienie do refleksji nad światem i jego problemami.

Mistycy – Literaci – Wariaci to comiesięczny cykl spotkań autorskich, trwający od 2010 roku. Jego celem jest zapoznanie się z twórczością istotnych postaci z kręgu literackiej alternatywy. Zaproszeni autorzy reprezentują różne formy obecności w twórczości podziemnej. Łączy ich sprzeciw wobec represyjnej rzeczywistości społeczno-politycznej. Zebranie tych barwnych postaci tworzy nową perspektywę oceny publicznie nieakceptowanej literatury lat 80. i 90.

KinoPort to kino studyjne zlokalizowane w CEA Łaźnia 2, którego działalność skierowana jest przede wszystkim do mieszkańców Nowego Portu. Szeroki wybór kina europejskiego, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji polskich oraz amerykańskiego kina niezależnego, przyciąga widzów z całego Gdańska. Poza regularnym repertuarem studyjnym w KinoPorcie można zobaczyć klasykę kina światowego, wziąć udział w projektach edukacyjnych, przeglądach i replikach festiwalowych z zaproszonymi gośćmi. Tworzenie kina typowo dzielnicowego umożliwia nam nawiązywanie nici współpracy i sympatii z mieszkańcami.

Otwarta pracownia animacji filmowej Animujemy Gdańsk, znajdująca się w CEA Łaźnia 2, to miejsce wyposażone w najwyższej jakości sprzęt i oprogramowanie audiowizualne pozwalające tworzyć filmy przy użyciu najnowocześniejszych technik komputerowych. W pracowni przewidziane są różnego rodzaju warsztaty oraz konkursy dla dzieci, młodzieży, a także dla osób zawodowo zajmujących się animacją. Zajęcia w studiu filmowym mają pokazać młodym ludziom, jak z biernego odbiorcy multimediów przeistoczyć się w kreatywnego twórcę filmów, a doświadczonym animatorom zaprezentować najnowsze programy i techniki animacji. Wśród licznych zadań pracowni znajduje się także prezentacja dorobku Polskiej Szkoły Animacji oraz organizowanie spotkań z twórcami filmów animowanych.

Ważną rolę w programie CSW Łaźnia odgrywa działalność edukacyjna. Lekcje sztuki połączone z warsztatami integrują tradycyjne oprowadzenie kuratorskie po wystawie z wykładem mającym na celu wprowadzenie w kluczowe zagadnienia sztuki współczesnej i warsztatami plastycznymi. Celem programu edukacyjnego jest przybliżenie kontekstu społecznego w sztuce współczesnej, jak również ukazanie różnorodności jej form i wielowątkowości. Warsztaty przeznaczone dla dzieci i młodzieży prowadzone są przez znanych polskich artystów, którzy przygotowują autorski program, nawiązujący do ich twórczości. Celem szeregu warsztatów jest pobudzenie w młodych ludziach (pełno- i niepełnosprawnej) kreatywności i chęci działania artystycznego, a także zmotywowanie do twórczego działania i myślenia, odbiegającego od szablonowych zajęć szkolnych. Działania edukacyjne maja też pomóc uczestnikom w zrozumieniu, oswojeniu i zaangażowaniu się w szeroko rozumianą sztukę, jak również stać się impulsem do ponownego odwiedzenia instytucji kulturalnej. Ponadto działalność z zakresu edukacji artystycznej ukierunkowana jest na wspieranie inicjatyw promujących kształcenie osób starszych.

W CEA Łaźnia 2 znajdują się biblioteka i czytelnia, prowadzone przez Wojewódzką i Miejską Biblioteką Publiczną w Gdańsku, które oferują dostęp do książki tradycyjnej praz do zasobów elektronicznych. Nowoczesne wyposażenie biblioteki uwzględnia potrzeby osób niewidomych i niedowidzących.

Autorka: Jadwiga Charzyńska, Dyrektor CSW Łaźnia

Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia"
ul. Jaskółcza 1
80-767 Gdańsk
Województwo pomorskie
Tel: (+48 58) 320 29 76, 305 40 50
Fax: (+48 58) 305 26 80
WWW: www.laznia.pl
Email: [email protected]

Centrum Edukacji Artystycznej Łaźnia 2
ul. Strajku Dokerów 5, Gdańsk - Nowy Port