Unikatowe zdjęcia, z których większość jest po raz pierwszy publikowana w Polsce, zrobione zostały przez znanych mistrzów obiektywu, między innymi: Adama Lenkiewicza, Zygmunta Goldhammera i Marka Münza. Są na nich kościoły, cerkwie i synagogi – te nadal zdobiące panoramę miasta i te nieistniejące, rzadkie ujęcia zapomnianych przedwojennych kawiarni, kin, pasaży i sklepów. W kadrach uwieczniony został folklor targu Krakidały, pierwszy tramwaj elektryczny, przepych Międzynarodowej Wystawy Krajowej, wyścigi automobilowe o Grand Prix Lwowa, a także zwyczajni lwowianie podczas swych codziennych zajęć lub spacerów – w cylindrach i melonikach, w gorsetach i ze zwiewnymi szalami. Nastrojowy spacer ulicami przedwojennego miasta zawdzięczamy Żannie Słoniowskiej, urodzonej we Lwowie pisarce, dziennikarce i tłumaczce.
Przedwojenny Lwów
Panorama przedwojennego Lwowa, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Gród został założony w 1256 roku przez Daniela, księcia halickiego. Po zajęciu Rusi polski król Kazimierz Wielki w 1356 roku lokował miasto na prawie magdeburskim. Lwów od zarania dziejów był nazywany "matką bogatą w talenty". Miasto – Zawsze Wierne dla Polaków, Piemont Odrodzenia dla Ukraińców – było ważnym ośrodkiem kultury żydowskiej. Do dziś jest zarówno skarbnicą wspomnień, jak i źródłem wielu inspiracji. Zdjęcie zostało zrobione z wieży ratuszowej. Na pierwszym planie widoczne są kamienice wschodniej pierzei Rynku, między innymi renesansowe Bandinellich, oraz Czarna Kamienica. Nieco dalej widnieje okazała barokowa kopuła kościoła Bożego Ciała i dachy klasztoru Ojców Dominikanów. Zamykają panoramę: kopiec Unii Lubelskiej oraz zielone tereny Kaiserwaldu (niem.: las cesarski) z górą Lwa, nazywaną też Łysą.
Kwiaciarki
Kwiaciarki, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Sprzedaż kwiatów i gałązek wierzbowych na Rynku. Każdy z targów miejskich we Lwowie miał swoją specyfikę i obowiązywały go pewne ograniczenia. Na przykład na Rynku koło ratusza można było sprzedawać wyłącznie kwiaty, owoce, warzywa i nabiał.
Batiarzy na fontannie
Batiarzy na fontannie, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
W 1793 roku w narożnikach placu Rynkowego postawiono cztery fontanny z rzeźbami dłuta Hartmana Witwera: Diany, Neptuna, Amfitryty i Adonisa. Na zdjęciu widzimy postać Diany i prawdopodobnie siedzących wkoło niej słynnych lwowskich "batiarów". Słowo "batiar" jest pochodzenia węgierskiego i znaczy "urwis, łobuz, rozrabiaka". W przedwojennym Lwowie nazywano tak wesołych biedaków z marginesu społecznego.
Lwy pod lwowskim ratuszem
Lwy przed lwowskim ratuszem, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Dwa lwy przed lwowskim ratuszem wyszły spod dłuta rzeźbiarza ormiańskiego pochodzenia Tadeusza Barącza w 1880 roku. Powstały na cześć przyjazdu do miasta cesarza Franciszka Józefa. Lew pojawił się w heraldyce miasta już w XIV stuleciu i od tamtego czasu niezliczona ilość podobizn dumnego zwierzęcia z kamienia i brązu, gipsu i szkła zaczęła zdobić kamienice, kościoły i cmentarze Lwowa.
Katedra Ormiańska
Katedra ormiańska, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Katedra ormiańska pod wezwaniem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny została zbudowana w XIV wieku na miejscu wcześniejszej drewnianej budowli. Powstała z ciosów kamiennych na planie krzyża greckiego. Od XV wieku była wielokrotnie przebudowywana i rozbudowywana. Pierwsi Ormianie osiedlili się we Lwowie jeszcze przed lokacją miasta. W 1630 roku biskup Mikołaj Torosowicz zawarł unię z Watykanem – i w ten sposób Lwów, jako jedyne miasto na świecie oprócz Rzymu, stał się stolicą trzech arcybiskupstw: rzymskokatolickiego, greckokatolickiego i ormiańskokatolickiego.
Ulica Krakowska
Ulica Krakowska, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Fragment ulicy Krakowskiej, po lewej widać kopuły cerkwi Przemienienia Pańskiego (Preobrażeńskiej), zbudowanej pod koniec XIX wieku, największej greckokatolickiej świątyni Lwowa.
Teatr Wielki
Teatr Wielki, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Pod zbudowanym w 1900 roku Teatrem Wielkim, nazywanym też Teatrem Miejskim i Operą Lwowską płynie - niczym Bièvre pod paryską Operą Garniera – zasklepiona przez architekta Zygmunta Gorgolewskiego rzeka Pełtew. Mówi się nawet, że muzycy w miejscu przeznaczonym na orkiestrę mogą w czasie przedstawień słyszeć, jak szemrze. W architekturze gmachu przeplatają się elementy odrodzenia i baroku, zewnętrzną loggię ozdabiają dwa ryzality z alegorycznymi rzeźbami Tragedii i Komedii, tympanon wieńczy (na ciemnym zdjęciu praktycznie niezauważalny) Geniusz Sławy, który trzyma złotą gałązkę wawrzynu. Wewnątrz – najbardziej reprezentacyjna kurtyna pędzla Henryka Siemiradzkiego przedstawiająca górę Parnas.
Franciszkanki w okopach
Franciszkanki w okopach, fotografia z książki Żanny Słoniowskiej,"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie", fot. wydawnictwo RM, Warszawa 2013
Gdy w 1939 roku zbliżała się wojna, siły obrońców miasta początkowo składały się ze służb pomocniczych oraz cywilów, którzy wzorem Orląt zgłaszali się do pomocy. Na zdjęciu – franciszkanki z Rodziny Maryi kopią rowy na Wałach Mościckiego, sierpień 1939.
Żanna Słoniowska
"Przedwojenny Lwów. Najpiękniejsze fotografie"
Wydawnictwo RM, Warszawa 2013
wymiary: 210 x 260 mm
oprawa: twarda
liczba stron: 104
ISBN: 9788377730539
www.rm.com.pl
