"Sonety Shakespeare'a" na sopran męski i fortepian Pawła Mykietyna powstały w marcu i kwietniu 2000 roku. Kompozytor dedykował je swojej żonie, Kasi.
Siedem wybranych tekstów sonetów Williama Shakespeare'a stało się podstawą sześciu utworów: I - nr 116 "Let me not to the marriage of true minds" / "Nie ma miejsca we wspólnej dwojga serc przestrzeni", II - nr 34 "Why didst thou promise such a beateous day" / "Czemuż mnie upewniałeś, że dzień piękny będzie", III - nr 8 "Music to hear, why hear'st thou music sadly?" / "Głos jak muzyka mając, czemuż przy muzyce smutniejesz?", IV - nr 147 "My love is as a fever" / "Miłość mnie jak gorączka rozszalała trawi", V - nr 135, 136 "Whoever hath her wish" / "Inne mają zachcianki", VI - nr 66 "Tir'd with all these, for restful death I cry" / "W śmierć jak w sen odejść pragnę, znużony tym wszystkim". Kompozytor opracował je na sopran męski. Wybór ten częściowo podyktowany był specyfiką wierszy - ich twórca kierował je do adresata o niejednoznacznie określonej płci. Paweł Mykietyn tak tłumaczył ten zabieg w jednym z wywiadów ("Muzyka21" 2003 nr 5):
Wybierając sonety i tworząc swój cykl nie kierowałem się seksualnością ich autora. Znajdując w nich piękno pragnąłem je wyrazić w oryginalny sposób. Już podczas prac nad utworem pomyślałem o Jacku Laszczkowskim, obdarzonym unikatowym w skali europejskiej sopranem. Oczywiście androgyniczność sonetów w połączeniu z męskim sopranem nabiera dodatkowego kontekstu. Jednak głównym powodem powierzenia utworu Jackowi była jego wyjątkowa maestria wykonawcza. (...) Chciałem stworzyć utwór, w którym głos i fortepian są partnerami, tworzą równoprawny duet.
Pod względem stylistycznym sonety przynależą do postmodernistycznego okresu w twórczości kompozytora. W ich muzyce znajdziemy odniesienia zarówno do utworów Antona Weberna i jego punktualizmu (w partii fortepianu), jak i do klasycznej, wirtuozowskiej arii z licznymi ozdobnikami. Poszczególne sonety cechuje przy tym podążająca za ich słowami silna ekspresja o wielorakich, często kontrastujących ze sobą odcieniach emocji: dramatyzm sąsiaduje z liryzmem, patos z wyciszeniem, radość ze smutkiem, i w końcu miłość z samotnością. Ich wymowę kompozytor podkreślił odpowiednim zestawem środków technicznych, fakturalnych i wyrazowych, m.in. efektem echa i kanonem, dla oddania idei zjednoczenia kochanków (w III sonecie), romantycznym rozmachem, podkreślonym błyskotliwą figuracją fortepianu (w IV sonecie), czy zamierzoną "rubasznością" artykulacji (w V sonecie). W partii wokalnej oprócz tradycyjnego śpiewu - płynnej, szerokiej kantyleny (w II i VI sonecie) - odnajdziemy także mowę i krzyk (w I sonecie) oraz śmiech (w V sonecie).
Prawykonanie "Sonetów Shakespeare'a" miało miejsce 20 września 2000 roku podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", w interpretacji Jacka Laszczkowskiego i pianisty Macieja Grzybowskiego. W 2008 roku nagranie sonetów w wykonaniu tego samego śpiewaka i Macieja Piszka przy fortepianie ukazało się na płycie, wydanej przez Polskie Wydawnictwo Audiowizualne.
Autor: Anna Iwanicka-Nijakowska, lipiec 2010.
