Katarzyna Surmiak-Domańska, "Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość."

Ku Klux Klan w XXI wieku ma się dobrze i zyskuje nowych członków. Tradycyjnie za wrogów uważa Afroamerykanów i Żydów, ale od kilku dekad coraz prężniej działa przeciwko imigrantom - wynika z reportażu Katarzyny Surmiak-Domańskiej "Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość."

"Jeżeli do białego lukru dostanie się choć jedna ciemniejsza kropla, lukier nigdy nie będzie już biały" - uczy swoje dzieci mama z Ku Klux Klanu przygotowując bożonarodzeniowy tort. Ku Klux Klan działa w USA całkowicie legalnie. Katarzyna Surmiak-Domańska była gościem Krajowego Zjazdu Partii Rycerzy KKK z Arkansas, rozmawiała z Wielkimi Magami, Smokami i Kleagle'ami. Założyła nawet biały kaptur i stanęła pod płonącym krzyżem. Wszystko to, aby zrozumieć, jak to się stało, że powszechnie potępiana rasistowska organizacja na początku XXI wieku wciąż ma się dobrze i zyskuje coraz to nowych członków.

Ku Klux Klan pojawił się w południowych stanach USA po Wojnie Secesyjnej, kiedy biali Południowcy musieli sobie jakoś ułożyć życie z byłymi niewolnikami. Nie wszyscy nowo uwolnieni radzili sobie z nowym statusem w społeczeństwie. W okresie powojennej Rekonstrukcji stany południowe były scenerią wielu aktów przemocy, także wobec białych. Pierwszy Ku Klux Klan narodził się w latach 60. XIX wieku i początkowo był rodzajem klubu białych dżentelmenów, którzy starali się zaprowadzić porządek w powojennym chaosie na Południu.

Surmiak-Domańska zauważa, że na początku członkowie Klanu przestrzegali etycznego kodeksu i karali także osoby z własnych szeregów, na przykład za zabójstwo niewinnego czarnego. Tajna formuła organizacji spowodowała jednak, że w pewnym momencie założyciele przestali panować nad falą przemocy, którą zapoczątkowali i w 1869 roku Klan rozwiązano. W 1915 roku został on reaktywowany i działał do lat 40. XX wieku. To był okres, gdy Klan miał największy zasięg - liczył nawet 4 mln członków. Po wojnie organizacja odrodziła się, ale tym razem Klan nie wytworzył zwartej struktury, lecz działał w formie luźno powiązanych grupek i frakcji. Tak jest do dziś dnia.

Katarzyna Surmiak-Domańska, "Mokradełko"

Miasteczko, które opisuje Surmiak-Domańska - Harrison w amerykańskim stanie Arkansas - liczy 13 tysięcy mieszkańców i mieści siedemdziesiąt kościołów. Społeczność jest bardzo mało zróżnicowana - to biali chrześcijanie z klasy średniej, ceniący porządek i wartości rodzinne. W społeczności miasteczka nie ma żadnych Afroamerykanów, co jest pozostałością po czasach, gdy Harrison było "sundown town", czyli miastem zachodzącego słońca. Takich miast w USA było do lat 60. XX wieku około 10 tys. Afroamerykanin mógł tam przebywać, ale tylko do zmierzchu. Dzisiejsza homogeniczność społeczności Harrison sprzyja atmosferze pozbawionej konfliktów. "Tu mieszka miłość" - jak można przeczytać w reklamie miasteczka.

Społeczności Harrison przewodzi pastor Thomas Robb, dyrektor organizacji Rycerze Ku Klux Klanu. Z rozmów z mieszkańcami, które udało się reporterce przeprowadzić, wyłania się obraz światopoglądu konsekwentnie rasistowskiego. Pastor Robb uważa, że tylko biali tworzą cywilizację, a sukcesy innych kultur albo kwestionuje albo przypisuje białym, cywilizacja starożytnych Chin to, jego zdaniem, dzieło Aryjczyków. Wszyscy rozmówcy Surmiak-Domańskiej przywołują statystyki, które pokazują, że czarni częściej wchodzą w konflikt z prawem niż biali, nie widzą jednak historycznych przyczyn tego stanu rzeczy. Uważają, że skłonność do anarchii i naruszania prawa Afroamerykanie mają w genach.

Wiele twierdzeń rozmówcy Surmiak-Domańskiej uzasadniają fragmentami Biblii, przeważnie wyrwanymi z kontekstu. Miłosierdzie wobec przedstawicieli innych ras uważają za "skazę" białej rasy, bo - ich zdaniem - nie prowadzi do niczego dobrego. Poczucie winy za lata niewolnictwa postrzegają jako narzucone i nieuzasadnione - sądzą, że ostatecznie Afroamerykanie na tym skorzystali, bo mogą teraz żyć w USA, a poza tym niewolnikami bywali także biali ludzie. Mieszkańcy Harrison powszechnie deklarują sympatię do Hitlera i antysemityzm. Jeden z rozmówców Billy Roper, rycerz KKK w trzecim pokoleniu napisał 11 września 2001 roku: "każdy, kto jest gotów wbić samolot w budynek, żeby zabić Żydów, jest w porządku", co po latach uznaje za reakcję godną pożałowania, bo w wieżach WTC zginęli także Aryjczycy.

Referencja do dzieła

Ryszard Kapuściński, "Autoportret reportera"

Dzisiejszy Klan jest nie tylko antymurzyński, ale też antysemicki, a najbardziej - antyimigrancki. To właśnie napływ do Ameryki przedstawicieli innych ras niż biała, a zwłaszcza Latynosów, jest w oczach mieszkańców Harrison najważniejszym zagrożeniem. Ich zdaniem polityka poprawności politycznej godzi w białych chrześcijan i wartości przez nich wyznawane. Muzułmanie mają w szkołach specjalne sale do modlitwy, a chrześcijańskie dzieci nie mogą życzyć sobie "Marry Christmas" tylko "Happy Holiday", żeby nie urazić przedstawicieli innych wyznań. Mieszkańcy Harrison chcieliby przywrócenia segregacji ras, zwłaszcza w szkołach, póki co wielu z nich uczy dzieci samodzielnie, w domach.

Surmiak-Domańska próbuje obiektywnie spojrzeć na Ku Klux Klan, który stał się symbolem przemocy wobec Afroamerykanów i jest dość powszechnie potępiany. Jednak to nie Klan jest odpowiedzialny za najbardziej okrutne zbrodnie. Potworne lincze, które miały miejsce w Stanach Zjednoczonych w XIX i w XX wieku, były dziełem zwyczajnych obywateli, którzy na samosądy przyprowadzali dzieci, a po dokonaniu zbiorowego zabójstwa szli spokojnie do domu i przesyłali rodzinom pocztówki ze zdjęciami zmasakrowanych ciał ofiar. Między 1882 a 1968 rokiem udokumentowano ponad 4700 samosądów, z czego większość miała miejsce na przełomie XIX i XX wieku, czyli wtedy, kiedy KKK w ogóle nie istniał. Klan stał się pewnego rodzaju kozłem ofiarnym, któremu przypisywano zbrodnie popełniane za przyzwoleniem i aprobatą niemal całego społeczeństwa Południa.

Referencja do dzieła

Jacek Antczak, "Reporterka. Rozmowy z Hanną Krall"

W ostatnich latach szeregi Ku Klux Klanu zasilają weterani prowadzonych przez USA wojen w Afganistanie i Iraku, sfrustrowani i nieumiejący urządzić sobie życia w cywilu. Klan przygotowuje armię żołnierzy, którzy staną do walki w nieuchronnie zbliżającej się, ich zdaniem, wojnie ras. Póki co prężnie działa, odświeża wizerunek, i zyskuje coraz to nowych członków. W ciągu ostatnich dwóch dekad FBI kilkakrotnie udaremniło zamachy przygotowywane przez ekstremistów z KKK: wysadzenie budynku sądu w Karolinie Północnej, autobusów wożących meksykańskich i haitańskich robotników przez stan Georgia, klinik aborcyjnych w Pensylwanii oraz rafinerii gazu ziemnego w Teksasie. Jednak Klan XXI wieku najczęściej woli nie wchodzić w konflikt z prawem - stawia na cierpliwą indoktrynację, propagując wzorcowy styl życia tradycyjnej chrześcijańskiej rodziny, izolowanej od obcych wpływów kulturowych.

Książka "Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość" ukazała się nakładem wydawnictwa Czarne.

Źródło: PAP, oprac. kk, wrzesień 2015

Ukryte Zalety Systemu. KEXP

Niech żyje wojna

kkk

reportaż