Content anchor

Centrum Dialogu Przełomy w Szczecinie


Centrum Dialogu "Przełomy" - Muzeum Narodowe w Szczecinie, fot. KWK Promes
Centrum Dialogu "Przełomy" - Muzeum Narodowe w Szczecinie, fot. KWK Promes

25 stycznia 2016 roku, po siedmiu latach od rozstrzygnięcia konkursu architektonicznego, zostanie otwarte niezwykłe muzeum. Centrum Dialogu Przełomy opowiada o historii Szczecina po 1939 roku. Ma edukować i wzmacniać poczucie tożsamości mieszkańców Pomorza Zachodniego.

Szczecin to jedno z tych miast w Polsce, którego historia pełna jest dramatycznych zwrotów, odciskających piętno na losach mieszkańców, ale i na urbanistyce i architekturze. O tym, aby utworzyć w mieście muzeum, zbierające opowieści o jego historii mówiło się już dawno; w końcu w 2009 roku ogłoszono konkurs architektoniczny na projekt siedziby takiej placówki.

Jako lokalizację muzeum wybrano Plac Solidarności, przed wojną gęsto zabudowany kamienicami, dziś stanowiący otwartą przestrzeń, otoczoną przez kilka zachowanych i kilka nowych budynków. Od 2014 roku najbardziej rozpoznawalną częścią pierzei placu jest słynna i obsypana nagrodami Filharmonia Szczecińska; po przeciwnej jego stronie stoi Pomnik Ofiar Grudnia 1970, zwany "Aniołem Wolności", upamiętniający tragiczne następstwa strajków i demonstracji w wielu zakładach pracy, w tym w Stoczni Szczecińskiej.
Centrum Dialogu Przełomy w Szczecinie zaprojektował znany dotąd głównie z projektowania niezwykłych domów jednorodzinnych Robert Konieczny, szef katowickiej pracowni KWK Promes. To jego pomysł został najwyżej oceniony przez konkursowe jury. Architekt zdecydował się muzeum… ukryć pod posadzką placu.

"Dwie sprzeczne tradycje: kwartału i placu, były punktem wyjścia dla projektu – urbanistycznej hybrydy, która domyka przestrzeń jak kwartał, zachowując jednocześnie walory otwartej przestrzeni publicznej"

– tłumaczy swój pomysł Robert Konieczny. Pod ziemią ukrył salę ekspozycyjną, na poziomie placu umieścił recepcję, szatnie, sale spotkań edukacyjnych. Aby osłonić te przestrzenie, posadzka placu łagodnie się wybrzusza. Ale tylko z jednej strony, obok Filharmonii widoczna jest tradycyjna elewacja z wejściem do muzeum, pozostałe znikają pod unoszącą się powierzchnią placu.

 "Ukrycie większości kubatury pod ziemią było naturalną konsekwencją decyzji o zachowaniu otwartego charakteru placu"

– mówił Robert Konieczny, dodając, że kształt, jaki nadał on placowi nie jest przypadkowy: wyniesienie jego powierzchni tworzy amfiteatralny układ, chroni też tę przestrzeń przed hałasem z sąsiedniej, ruchliwej ulicy.

To bez wątpienia największy sukces polskiej architektury w jej najnowszej historii. Gmach... Czytaj dalej about: Najpiękniejszy budynek Europy stoi w Szczecinie!

Główna sala wystawowa liczy 900 m2 powierzchni i to tu ulokowano ekspozycję stałą, pokazującą liczone od 1939 roku najnowsze dzieje Szczecina i okolic.

"Zwiedzanie wystawy stałej zaczniemy od wejścia w ciemność, w zniszczony wojenny Szczecin. Widz będzie podążał za wstęgą czasu, która poprowadzi go do kolejnych ważnych wydarzeń"

– tłumaczyła ideę wystawy podczas jej prezentacji Agnieszka Kuchcińska-Kurcz, pomysłodawczyni CDP i kierowniczka działu Muzeum Narodowego w Szczecinie, którego Centrum Dialogu Przełomy jest częścią. Wystawa koncentrować się będzie wokół kilku kluczowych momentów w dziejach miasta – od włączenia Szczecina do państwa polskiego i wysiedlenia niemieckich mieszkańców, przez strajki i demonstracje w grudniu 1970, styczniu 1971, sierpniu 1980, grudniu 1981, sierpniu 1988 roku. Wiele uwagi poświęcone zostało przełomowi 1989 roku.

"Zabytki Szczecina – gotyckie kościoły, barokowe bramy, monumentalne Wały Chrobrego – znajdowały się w historycznej próżni, niezakotwiczone w żadnej pamięci historycznej polskich mieszkańców. Pamięć zaś historii polskiej po 1945 roku była pamięcią ukrywaną, bo ujawniała przede wszystkim to, że tu przyszliśmy a nie wróciliśmy"

– można przeczytać na stronie internetowej CDP, które za cel stawia sobie budowanie poczucia tożsamości mieszkańców regionu. Na wystawie zobaczyć będzie można licznie zgromadzone dokumenty, archiwalia, historyczne zapisy. Tak jak tego wymaga współczesna publiczność, ekspozycja jest interaktywna i multimedialna, jednak ma też swoją wyjątkową cechę – wiele z jej elementów zaprojektowali artyści. Zamiast zwykłych elektronicznych urządzeń, prezentujących dzieje miasta, widz historię Szczecina pozna za pomocą instalacji artystycznych. Przy realizacji wystawy pracowali m.in. Kobas Laksa, Robert Kuśmirowski, Leszek Jasiński, Tomasz Mróz, Grzegorz Hańderek, Wojciech Zasadni.

Choć sama bryła CDP była gotowa już dawno, przeciągały się decyzje związane z ekspozycją. Wiele emocji wzbudzał fakt, że otwarcie gmachu kilkakrotnie przekładano; dłużej niż planowano trwały prace wykończeniowe, ostatecznie jednak pod koniec 2015 roku pierwsi widzowie mogli na nieoficjalnych jeszcze pokazach zobaczyć wnętrza podziemnego muzeum. Naziemna część obiektu także wzbudza wiele kontrowersji - pofałdowaną powierzchnię placu szczególnie upodobali sobie miłośnicy jazdy na deskorolkach i rowerach. Przedstawiciele „Solidarności”, dla których plac wraz ze stojącym tu pomnikiem jest miejscem symbolicznym i lokalizacją rocznicowych imprez sprzeciwiają się takiej formie użytkowania tego miejsca. Ten konflikt dobrze pokazuje, jak wiele problemów wciąż może się pojawiać w przestrzeni tak silnie naznaczonej historią. Ich tłumaczenie, pomoc w ich zrozumieniu i rozwiązaniu – to jedna z misji Centrum Dialogu Przełomy. 

 

Anna Cymer

Tagi: Centrum Dialogu PRZEŁOMYkobas laksarobert kuśmirowskiLeszek Jasińskitomasz mrózgrzegorz hańderekWojciech Zasadnimuzeum narodowe w szczeciniefilharmonia szczecińska

Podobał Ci się nasz artykuł? English newsletter here

Zapisz się na newsletter

  • 0 subscribers
  • Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. nr 101, poz.926)wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Instytut Adama Mickiewicza (IAM) z siedzibą w Warszawie (00-560), przy ul. Mokotowskiej 25. Podanie danych jest dobrowolne. Użytkownikom przysługuje prawo dostępu do swoich danych i ich poprawiania.

  • Email Marketingby GetResponse

Zobacz także: