Przewodnik do Polaków - cykl filmów dokumentalnych


Przewodnik do Polaków, fot. IAM
Przewodnik do Polaków, fot. IAM

Pięć filmów dokumentalnych o rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i voodoo w PRL tworzy "Przewodnik do Polaków" ("Guide to the Poles"). Cykl dokumentów zrealizował Instytut Adama Mickiewicza w ramach Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w 2011 roku. Filmy przybliżają zagranicznemu odbiorcy fenomen polskiej wolności i kreatywności.W 2015 roku zostały wydane na DVD.

 

Beats of Freedom - Zew wolności

Jak muzyka rockowa może zmienić ustrój polityczny? Czy da się z pomocą rocka ocalić wolność osobistą w totalitarnym państwie? Jak cenzura wpływa na jakość muzyki i tekstów rockowych?

"Beats of Freedom" to porywający film o polskim rocku w czasach PRL-u. Legendy rockowego podziemia dzielą się wspomnieniami o muzyce, życiu i paranoicznej cenzurze. W czasach, gdy życie w Polsce kontrolował reżim, muzyka stała się fenomenem, zjawiskiem społecznym o kolosalnej sile rażenia, stała się przestrzenią ludzi wolnych. "Żelazna kurtyna" nie była w stanie zatrzymać rocka, a młodzi ludzie dzięki muzyce poczuli własną siłę i godność.

"Rock był jedną z ważniejszych dziedzin, które mnie ukształtowały, teraz stał się ważnym elementem mojego życia. Tym filmem chciałem oddać hołd ludziom, którzy wpłynęli na moje postrzeganie świata, a następnym pokoleniom przypomnieć, czym ta muzyka była kiedyś i czym - mamy nadzieję - może być w przyszłości" - komentuje reżyser filmu Leszek Gnoiński.

Art of Freedom - Sztuka wolności

Jak to możliwe, że w PRL-u w latach 70. i 80., w samym apogeum realnego socjalizmu, polscy himalaiści byli najlepsi na świecie? Jak mieszkańcy kraju, w którym zarabiano średnio 20 dolarów miesięcznie, mogli organizować drogie wyprawy w Himalaje?

Nie mieli pieniędzy, nowoczesnego sprzętu ani swobody podróżowania. Mimo to zdobywali najwyższe szczyty świata. W latach 70. i 80., w samym apogeum realnego socjalizmu, polscy himalaiści udowadniali, że pragnienie wolności, odwaga i ambicja pozwalają pokonywać wszelkie ograniczenia. "Art of Freedom", dokumentalny film Wojtka Słoty i Marka Kłosowicza przybliża postaci największych polskich himalaistów: Jerzego Kukuczki, Wandy Rutkiewicz, Krzysztofa Wielickiego i Andrzeja Zawady.

Film Słoty i Kłosowicza jest jednym z najczęściej nagradzanych filmów górskich ostatnich lat.

Toys

Czy grzechotka ze zdjęciem uśmiechniętego Stalina w środku mogła uspokoić płaczące niemowlę? W co się bawił mały Lech Wałęsa i czy płakał, tak jak jego rówieśnicy, kiedy umarł Stalin? Czy ideologia może mieć wpływ na zabawy dzieci?

"Toys" ("Zabawki") Andrzeja Wolskiego to dokument o tym, jak i czym bawiły się dzieci w czasach realnego socjalizmu. Polskie zabawki były inne niż u rówieśników na Zachodzie - prostsze i z gorszych materiałów. Czasem były to prezenty z zagranicy, niekiedy podróbki zachodnich zabawek wykonane przez polskich rzemieślników. Najczęściej były to przedmioty robione własnoręcznie przez dzieci lub ich bliskich. Grzebień i kilka monet, guma do bielizny, kapsle, wreszcie trzepak jako miejsce życia społecznego i inicjacji.

Film Wolskiego jest o tym, jak polskie dzieci ery komunizmu za pomocą patyków i drutu uczyły się niezależności i samodzielnego myślenia. W dokumencie swoimi wspomnieniami z dzieciństwa dzielą się m.in.: Andrzej Dudziński (twórca Dudiego, słynnego rysunkowego superptaka cieszącego się dużą popularnością w latach 70. i 80.), Tomasz Jastrun, Dorota Masłowska, Wojciech Pszoniak, Lech Wałęsa, Henryk Wujec.

Political Dress

Czy strój może być deklaracją polityczną? Czy można być modnym w czasach, gdy na półkach w sklepach dostępne są jedynie ubrania robocze? Czy wyglądem można manifestować wolność?

Film "Political Dress" ukazuje różne etapy PRL-u i zmiany w postrzeganiu mody. Od twardogłowego stalinizmu, gdy założenie kolorowych skarpetek groziło zatrzymaniem przez milicję, poprzez lata 60. i względne otwarcie Polski na francuską modę, czasy propagandy sukcesu lat 70. i fascynację modą dzieci-kwiatów, aż do stanu wojennego i lat 80., podczas których eksplodowała w Polsce moda na punk.

 

Art of Disappearing - Sztuka znikania

Co zobaczył haitański szaman w komunistycznej Polsce czasów stanu wojennego? Co rytuały wudu mają wspólnego z wojskowym reżimem generała Jaruzelskiego?

Film Bartka Konopki i Piotra Rosołowskiego to opowieść o Amonie Frémonie, haitańskim kapłanie wudu, który na zaproszenie Jerzego Grotowskiego w 1980 roku odwiedził Polską Rzeczpospolitą Ludową.

Film Konopki i Rosołowskiego to ironiczna etiuda rozpięta między fantasmagorią, absurdem i dokumentalną rekonstrukcją. Reżyserzy "Sztuki znikania" z wyczuciem łączą archiwalne materiały z kronik filmowych ze współczesnymi zdjęciami realizowanymi zarówno w Polsce jak i na Haiti. Efektem jest silnie subiektywna relacja, w której emocje narratora korespondują z nieostrymi, czasem przepalonymi, kiedy indziej zaś niedoświetlonymi kadrami, nietypowym montażem i rytmem. Bo "Sztuka znikania" to historia PRL-u, jakiego nie znamy, opowieść przewrotna, daleka od łatwego sentymentalizmu i niejednoznaczna.

 

Neon

Były przestrzenią artystycznej wolności i tym elementem miejskiego krajobrazu, który wyróżniał Warszawę na tle innych europejskich stolic. Neony - wielkie, świetliste reklamy stały się tematem filmu Erica Bednarskiego. 21 sierpnia 2014 roku w warszawskiej Królikarni odbędzie się pokaz filmu oraz spotkanie z reżyserem.

"Neon" opowiada historię warszawskich neonów od czasów przedwojennych po współczesność. Mówi o neonach, które oświetlały warszawskie ulice przed wojną, przedstawia historyczno-polityczny kontekst "neonizacji" stolicy w czasach realnego socjalizmu i los neonów po 89 roku.

Przyglądając się ich historii, reżyser opowiada o burzliwej przeszłości Polski w XX wieku, a w losach neonów widzi odzwierciedlenie mentalnych przemian, jakie następowały nad Wisłą na przestrzeni minionych dziesięcioleci. Gdy po I wojnie światowej Polska odzyskała niepodległość, w Warszawie pojawiły się pierwsze neony. Po 123 latach zaborów były światełkiem nadziei i symbolem odzyskiwanego blasku. Stały się częścią historii tego miasta – zniszczone w czasie II wojny światowej powróciły dopiero w czasach realnego socjalizmu.

Oceń:
(113 głosów)
Konrad Brandel. Targ na Rynku Starego Miasta, ok. 1885. Muzeum Narodowe w Warszawie

XIX–wieczną Warszawę, uwiecznioną przez trzech prekursorów polskiej fotografii: Karola Beyera, Maksymiliana Fajansa i Konrada Brandla, będzie można zobaczyć na...

Kadry z serialu "Portrety wojenne", fot. SHIPsBOY

Cztery dokumenty koprodukowane przez TVP – w tym trzy wyprodukowane przez TVP2 – zdobyły nagrody na tegorocznym New York Festivals. Były to zarazem jedyne...

Kadr z jednego z odcinków serialu "Dziecko Rosemary" w reżyserii Agnieszki Holland. Na zdjęciu Zoe Saldana jako Rosemary, fot. NBC

"Zło przybiera różne maski, dzisiaj diabeł jest sexy" - mówiła Agnieszka Holland po pokazie miniserialu "Dziecko Rosemary". Wyreżyserowaną przez nią adaptację...

Magdalena Parys na schodach Konzertause Berlin na Gendarmenmarkt, gdzie rozgrywa się akcja jednej z jej książek,2014, fot. Łukasz Cynalewski / Agencja Gazeta na schodach Konzertause Berlin na Gendarmenmarkt, gdzie rozgrywa się akcja jednej z jej książek, 2014, fot. Łukasz Cynalewski / Agencja Gazeta

Magdalena Parys, poetka, pisarka i tłumaczka z Gdańska, znalazła się w gronie laureatów Unii Europejskiej Nagrody Literackiej (EUPL). Nazwiska laureatów...

Zdjęcie z premiery przedstawienia "Nasza klasa" w reżyserii Tadeusza Słobodzianka w 2010 roku., fot. Krzysztof Bieliński

Amerykańskie gwiazdy filmu i teatru Ellen Burstyn i Kathleen Turner wzięły udział w czytaniu scenicznym sztuki Tadeusza Słobodzianka "Nasza klasa" w Nowym...

  •  
  • 1 z 840

Muzeum Farmacji w Bieczu

Muzeum Regionalne w Człuchowie

        // ORGANIZATORZY // WSPÓŁPRACA // MECENAS // PATRONAT MEDIALNY  

Okładka (nid 5839078)

"Anaklasis" (1959) to jeden z pierwszych utworów, w którym "tradycyjny", muzyczny dźwięk został połączony ze szmerem. Utwór w wykonaniu Orkiestry FIlharmonii...

Zdjęcie z wystawy "Nocny Poznań w blasku neonów", fot. materiały promocyjne

Około 30 neonów, które kiedyś rozświetlały stolicę Wielkopolski, można obejrzeć w poznańskim Muzeum Narodowym. Ekspozycji "Nocny Poznań w blasku neonów"...

  •  
  • 1 z 689

Czy strój może być deklaracją polityczną? Czy można być modnym w czasach, gdy na półkach w sklepach dostępne są jedynie ubrania robocze? Czy wyglądem można...

Sztuka symboliczna, dążąca do uchwycenia istoty ludzkiego bytu istniała od zarania dziejów. Pełniła funkcje magiczne, rytualne i sakralne, służyła okiełznaniu...

Szymborska jest laureatką wielu nagród, ale dopiero Nagroda Nobla, mimo jej usiłowań, by wszystko zostało po staremu, musiała choć trochę zmienić jej życie....

Choć dla wielu pozostaje tylko jedną z odmian baletu przeznaczoną dla wtajemniczonych, polscy twórcy tańca współczesnego od lat walczą o należne im w historii...

Wiesław Myśliwski Warszawskim Twórcą 2014. Pozostali laureaci w czterech kategoriach tegorocznej Nagrody Literackiej m.st. Warszawy to Ignacy Karpowicz,...

  •  
  • 1 z 840