Lafarge Group adına Ipsos tarafından yapılan bir ankete göre, Varşova’da yaşayanların %91’i şehirlerinden çok memnun. Varşovalıların bu konudaki görüşleri sekiz başka metropolün (Cezayir, Barselona, Mumbai, Şikago, Çongçing, Madrid, Paris ve Rio de Janeiro) yerlilerinin cevaplarıyla karşılaştırıldı. Görünüşe göre, Varşova sakinleri, Parislilerin Paris hakkında duydukları memnuniyetten daha yüksek oranda, kendi kentlerinden memnuniyet duyuyorlar. Her ne kadar, bu sonuç yeterli bir referans gibi görünse de yerlileri tarafından hazırlanmış alternatif Varşova rehberlerine kısaca bakalım. Bu rehberler, “neden Varşova’yı görmeli” sorusuna ve daha keyifli bir Varşova ziyaretine dair daha açık ve özel bir yanıt verebilir.
Rehber Kitap Seçimi
Varşova şehir rehberi kitap kapakları, fotoğraf: Culture.pl
Turist bilgi merkezlerinden uzak durmayı ve şehrin içinde kaybolmayı tercih edenlerin daha özel bir şehir rehberine ihtiyacı vardır. Size uygun rehberi seçmek tıpkı size şehri tanıtacak ve geziniz boyunca sizinle takılacak bir arkadaş seçmek gibidir. Peki, bunun için size en uygun arkadaş kim olacak? İşte bir kaç öneri:
Eğer, Varşova’ya hafta sonu için geldiyseniz ve genç kalabalığın gittiği yerleri kaçırmak istemiyorsanız ya da sıkıcı bir anlatıcı yerine yerel halk ile sohbet etmeyi tercih ediyorsanız; eğer şehri öğrenmenin yegane yolu, şehrin yaşayan dokusuna doğal bir şekilde dahil olmak ise ve tabii ki, rehberinizde özellikle vurgulanan yerleri de görmek istiyorsanız, örneğin Yaza Özel ‘Hipster’ Varşova Rehberi ve Warszawex tam size göre bir seçim gibi duruyor.
Eğer şehre dair genel bir görünüm sizin için yeterli ise ve aslında kendi yol planınızı kendiniz yapmaktan hoşlanıyorsanız, Get Your Head Around the City rehberi tam size göre. Galeri gezmekten, gurme lezzet restoranlarından, yerellerin gittiği mekanlardan hoşlanan bir sosyal aktivist iseniz ve hatta güne yoga yapmadan başlayamayanlardansanız, bu resimli güzel kitapçık sizi çok memnun edecektir. Başlangıç olarak ise, Varşova’daki En İyi Vejetaryen Restoranları ve Neon Şehri Varşova makalelerimize göz atmanızı öneririz.
Eğer Varşova’ya ilk gelişiniz değilse, zaten belli favori mekanlarınız var demektir. Hatta, şehri bazı bakış açılarından eleştiriyor bile olabilirsiniz. O zaman size Do it in Warsaw (Zrób to w Warszawie) rehberini okumanızı tavsiye ediyoruz. Eğer bir ‘özgür ruh’ iseniz, vakit geçirmek için alışılmadık yollardan gitmeyi tercih ediyorsanız ve sanatçılar olmasa dünyanın sıkıcı ve donuk olacağını düşünüyorsanız, bu rehberi edinmeli ve öncesinde de Polonya'nın En İhtilaflı Sanat Eseri Hakkında 7 Soru ve Büyüleyici Duvar Resimleri makalelerimizi okumalısınız.
Żol ya da Sas okumak için, Orta Avrupa mimarisinde modernizm araştırması yapan bir doktora öğrencisi olmanıza gerek yok. Sadece, tarihin kendini mimaride ve maddi kültürde nasıl yansıttığına dair bir ilginiz olması yeterli. Bazı mimari nüansları çözmek için, Polonya’nın politik tarihi hakkında bir miktar fikriniz olması iyi olur; fakat Żol veya Sas ile bir süre vakit geçirdikten sonra estetik olarak duyarlı gezginler için oldukça memnuniyet verici bir arkadaş olduğunu daha iyi anlayacaksınız. Yine de, En Etkileyici Polonya Evleri ve Burası Gdynia mı, Tel Aviv mi...? ya da Polonya Mimarisinde 2014 Atılımı ve hatta Bir Özgürlük Mücadelesi ve Polonyalıları Anlama Rehberi makalelerimiz size bu konuda öncü bir destek verebilir.
Warszawex - Varşovalılar tarafından sizin için hazırlanmış bir rehber
Warszawex rehber kitabı, fotoğraf: yazarların izniyle,
Fundacja Magazyn Kulturalny tarafından 2014 yılında yayınlanan 40 sayfalık kitapçık, size iki alternatif rota önerisi sunuyor: biri Varşova’da bir yaz gününe dair, diğeri ise şehirdeki sokak sanatına dair. Her iki kitap da şehrin karmaşıklığı hakkında fikir elde etmek için gerekli gibi görünüyor. Kısa ve öz anlatımları sayesinde, eskinin yeniyle, kültürün sanatla, şehrin yeşil alanlarla harmanlandığı Varşova hakkında iyi bir temel bilgiye sahip olmanız mümkün. Birincisi, kentin güzel (kraliyet bölgesi olan Łazienki Park’tan başlayarak Jazdów’dan geçip Vistula nehri kıyılarına ulaşan Profesorska caddesi boyunca) bölgelerinde gezinmeniz konusunda sizi cesaretlendirirken; diğerinde, kitabın çizdiği rotayı takip etmeniz gerekiyor.
Varşova’nın bir sokak sanatı şehri olduğu hala çoğu kimse tarafından bilinmiyor. Warszawex, bu konuda görülmesi gereken önemli yerleri o bölgelerdeki dinlenme ve yeme-içme mekan önerileriyle birlikte ayrıntılı olarak tek tek anlatıyor. Kitapta şehri dolaşırken ister istemez karşılaşacağınız neon kültürüne dair bilgilendirici kısa bir makale de bulunuyor.
Get Your Head Around the City rehber kitabı, fotoğraf: yazarların izniyle
Polonya’nın büyük şehirlerinin tanıtımı için hazırlanan bir rehber kitap serisi olan Get Your Head Around the City, gezginlerin gitmek istedikleri şehirlerin renkli ve öznel taraflarını en iyi şekilde görebilecekleri alternatif bir rehber. Yazarları Magdalena Kalisz ve Dorota Szopowska, Polonya şehirlerine adeta tutkun ve her şehri, insanlarıyla konuşarak, şehri yürüyerek ya da bisikletle dolaşarak daha yakından tanıyorlar. Serinin Varşova baskısı iki bölümden oluşuyor. Bir bölüm, şehrin bölgelerini ayrı ayrı, kısa bir tarihçe ve atmosfer tanıtımı ile ele alıyor. Bunu açık ve düzgün bir şekilde yapılandırılmış kaliteli görsellerin kullanıldığı mimari ve tarihi tanıtımlar ve buralara ait küçük anekdotlar takip ediyor. Yazarlar, kitapta en ilginç ve başarılı sanatçıların stüdyo ve atölyeleri, yerel sanat merkezleri, kulüp, kafe ve restoranlar, niş tasarımcılara ait kıyafet, mobilya ve takı mağazalarından oluşan özel bir seçki sunuyor. Aynı zamanda şehrin en uygun fiyatlı ve güzel hostellerini de kitapta bulmak mümkün.
Kitabın son bölümünde ise, şehirden uzaklaşmak isteyenler için uygun yerler ve Varşova’nın farklı bölgelerinde organize edilen festival ve etkinliklerin listesi bulunuyor. Kitap, zeki bir kaşifin bir şehirde yakalayabileceğinin en iyisini sunan, detaylı bir şekilde araştırılarak hazırlanmış tasarım bilinci olan bir rehber.
Do it in Warsaw alternatif rehber kitapçığından bir sayfa, fotoğraf: Agora Publishing izniyle,
Kalisz and Szopowska’nın tarafsız ve bilgilendirici rehberinin aksine, Do it in Warsaw – alternatif rehber kitapçığı, “ölmeden önce görülmesi gerekenler” tarzında yazılmış bir liste gibi. Kitabın yazarları Agnieszka Kowalska ve Łukasz Kamiński, mizahi bir emir kipiyle yazmış olsalar da metinler oldukça samimi ve dürüst. Tavsiye ettikleri mekanların iyi ve kötü yanlarını anlatırken deneyimizi en şekilde geçirebilmeniz için uygun stratejiler de sunuyorlar. Diğer rehber kitapların aksine, yazarların sadece listede yer alan yerlere gitmekle kalmadıklarını aynı zamanda bu otellerde kaldıklarını, restoranlarda yediklerini ve barlara müdavim olduklarını anlıyorsunuz. Varşova’nın klasikleşmiş yerlerini atlamadan klişelerden uzak kalmayı başarıyorlar.
Yazarlar, kitapta şehrin diğer rehberlerde yeterince tanıtılmayan ya da hiç yer almayan yanlarına dikkat çekiyor. Sadece bu kitapta size, “en uzun binanın merdivenlerini saydıracak”, “bir toplu konut gezdirecek” ya da “bir kilisedeki mamut kemiğini görmeye götürecek” öneriler sunuluyor. Kitap Varşovalılar için dahi ilgi çekici gelebilecek şehre dair bilinmeyenleri ortaya koyuyor.
Żol ve Sas kitapçılarının kapakları, fotoğraf: Wojtek Kaniewski
Mimarlar Merkezi tarafından yayınlanan bu iki güzel küçük kitapçık, Varşova’nın iki yaşam bölgesinin mimarisine yönelik alışılmadık birer rehber: Żoliborz ve Saska Kępa. Fotoğraf yerine şematik çizimlerin kullanıldığı kitaplar, size bir mimar tarafından yapılan çizimleri inceleme imkanı sunmanın yanı sıra, bu çizimlerin gerçekte nasıl göründüklerini keşfetmek sizi için teşvik ediyor. Yazarların amacı, yapıların sonradan yapılan değişiklik ve eklemelerin altında kaybolan orijinal detaylarını ortaya çıkarmak. Bölgelerin gelişimine dair az ve öz bir tarihi bilgilendirme ile başlayan kitaplar, daha sonra, sizi en modern villalardan tamamen deneysel yaşam alanlarına, tarihi alanlara yapılan modern müdahalelere ve 1920’li yılların evlerine kadar geniş yelpazede bir şehir tasarım koleksiyonuyla tanıştırıyor. Yazarların da dediği gibi, bu kitapla bir tura çıkmak hayal gücünüzü tetikleyecek ve sadece formun değil arkasında yatan fikrin de farkına varmanızı sağlayacak.