Na zdjęciu (od lewej): Robert Mania (Lelum), Katarzyna Janekowicz (Roza Weneda), Igor Kowalik (Polelum); fot. Marcin Oliva Soto / Teatr im. Cypriana Kamila Norwida
Dramat Juliusza Słowackiego wystawiony przez Krzysztofa Prusa da początek jubileuszowym 40. Jeleniogórskim Spotkaniom Teatralnym. Reżyser zapewnia, że jego inscenizacja nie traktuje o powstaniu listopadowym.
"Jakby jakaś klątwa ciążyła na tej sztuce - uważa Krzysztof Prus - nie wiadomo kto i kiedy umieścił ją w szufladce 'powstanie listopadowe – kostium historyczny' i od tej pory niewielu znalazło się chętnych, aby ją z tej szufladki wyciągnąć. Spojrzeć na 'Lillę' z szerszej perspektywy lub chociażby cieszyć się jej bujną teatralnością, żywą akcją, krwistymi postaciami, specyficznym humorem. A jeśli nawet znalazł się ktoś taki jak Juliusz Kleiner, autor modelowej biografii Słowackiego, który uznał 'Lillę' za najwybitniejsze dzieło w dorobku poety, to i tak pozostała ona utworem nieczytanym i niegranym, w ciągu ostatniego dwudziestolecia wystawionym zaledwie trzy razy."
Lilla Weneda - bohaterka drugiej z cyklu sześciu kronik historycznych Słowackiego - młodsza córka króla Wenedów, Derwida - podczas najazdu Lechitów zmuszona zostaje do przyjęcia zakładu narzuconego przez ich władczynię, Gwinonę, przez co staje się symbolem czystości, bohaterstwa, ale również naiwności Wenedów.
Lilla Weneda, aby ratować swój naród i zwrócić ojcu magiczną harfę, która mogła uratować Wenedów przed zagładą, dobrowolnie zostaje zakładniczką Gwinony. Trzykrotnie ratuje od śmierci Derwida, uwalnia z niewoli braci, lecz nie odzyskawszy cudownej harfy, w wyniku intryg ginie męczeńską śmiercią. Nieuchronność klęski rozumie jedynie druga córka króla, Roza Weneda, wieszczka i kapłanka, która ma urodzić mściciela.
Jednak złośliwy los przynosi zwycięstwo Lechitom, do których przyłącza się, przebywający wśród Wenedów misjonarz, Św. Gwalbert. Roza Weneda, na skutek intryg i kłamstw, głównie Ślaza, który jest sługą Gwalberta - zabija uwięzionego królewicza lechickiego, Lechona. Jej czyn uniemożliwi odzyskanie harfy i powrót Lilli.
"Zachód to nastawieni na podbój Lechici pod wodzą Lecha i jego ambitnej żony, Gwinony - dodaje reżyser. - Wschód stanowią Wenedowie, czczące siły natury plemię, którym rządzi kapłan-pieśniarz, Derwid. Lechici są silniejsi i w końcu zniszczą Wenedów, ale im bardziej zagłębiają się w wenedyjskie lasy, tym bardziej zdumiewające obszary własnej psychiki przyjdzie im przemierzyć. Wyjątkowość ujęcia polega na tym, że pomiędzy te dwa mityczne światy: Lechitów i Wenedów, Słowacki wstawił świat trzeci, chrześcijan misjonarzy. Mamy tu Gwalberta, któremu w zmierzeniu się z przemocą i pogaństwem nie pomaga własny, trudny charakter oraz Ślaza, który wprost przeciwnie: skomplikuje i tak skomplikowaną sytuację przez swój absolutny brak charakteru."
Reżyser Krzysztof Prus współpracował wcześniej z jeleniogórską sceną, wystawiając "Na pełnym morzu" Sławomira Mrożka (1998) - jednoaktówki uhonorowanej drugą nagrodą w 12. Konkursie Teatrów Ogródkowych w Warszawie, "Far niente (dolce lavoro) czyli o zgubnej beztrosce" Bogusława Schaeffera (1999), "Ray miłośny" Piotra Opata (2002) i "Wódka z rumem" Conora McPhersona (2005).
- "Lilla Weneda" Juliusza Słowackiego; reżyseria: Krzysztof Prus; scenografia: Marek Mikulski; występują: Anna Ludwicka, Katarzyna Janekowicz, Magdalena Kępińska, Robert Dudzik, Jarosław Góral, Jacek Grondowy, Piotr Konieczyński, Igor Kowalik, Kazimierz Krzaczkowski, Robert Mania, Jacek Paruszyński i Tadeusz Wnuk; premiera: 25 września 2010.
Teatr im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze
Al. Wojska Polskiego 38
58-500 Jelenia Góra
Tel: (+48 75) 64 28 110, 64 28 112
Fax: (+48 75) 64 28 113
WWW: www.teatrnorwida.pl
Źródło: informacje prasowe, www.teatrnorwida.pl