Nicolas Grospierre, fotografia z cyklu "Owalne Gabinety", Rogue Valley International - Medford Airport Medford, Oregon, fot. dzięki uprzejmości artysty
Gabinet Owalny (The Oval Office) to oficjalne miejsce pracy prezydenta Stanów Zjednoczonych, które znajduje się w Zachodnim Skrzydle Białego Domu w Waszyngtonie. Jego pierwszą wersję zbudowano w 1909 roku (spłonęła 20 lat później) na podstawie projektu Nathana C. Wyetha, który jest autorem m. in. amerykańskiej rezydencji ambasadora Polski. Druga, obecna wersja prezydenckiego Gabinetu powstała w 1934 i została zaprojektowana przez Erica Guglera.
Wydawać by się mogło, że Gabinet Owalny jest tylko jeden. Ten, który wszyscy znają z najważniejszych telewizyjnych przemówień Prezydenta USA. Ten, w którym stoi słynne biurko z dwoma flagami po bokach oraz który ma charakterystyczne półokrągłe okna. Znany polsko-szwajcarski fotograf architektury socmodernistycznej, zdobywca Złotego Lwa na Biennale w Wenecji w 2008 (razem z Kobasem Laksą) – postanowił odszukać wszystkie Gabinety, które istnieją na ziemi amerykańskiej.
Nicolas Grospierre, fotografia z cyklu "Owalne Gabinety", William J. Clinton Presidential Library and Museum, Little Rock, Arkansas, fot. dzięki uprzejmości artysty
Nicolasowi Grospierre'owi udało się dotrzeć do osiemnastu, m. in. w Bostonie, Texasie, Missouri, Arkansas oraz Alabamie. "Parę lat temu przeczytałem esej Umberto Eco z 1975 r. o kopii Gabinetu Owalnego i już na własną rękę odkryłem, że jest ich znacznie więcej. Postanowiłem je sfotografować." – powiedział Grospierre w rozmowie z Jackiem Tomczukiem dla "Przekroju".
W czasie realizacji tego postanowienia okazało się, jak duże różnice można odnaleźć pomiędzy poszczególnymi kopiami. "Część budowana jest w Bibliotekach Prezydenckich, wznoszonych po zakończeniu kadencji kolejnych prezydentów. Takie miejsce gromadzi związane z nimi dokumenty, przedmioty, prezenty, jakie dostawali. Wtedy kopia gabinetu powstaje według precyzyjnej dokumentacji dostarczanej z Białego Domu. Ale dotarłem też do osób prywatnych, które mają jakąś obsesję władzy, chcą mieć jej symbol na wyciągnięcie ręki. To samoróbki, wolne interpretacje."
Nicolas Grospierre, fotografia z cyklu ""Owalne gabinety"", Lyndon B. Johnson Presidential Library and Museum, Austin, Texas, fot. fot. dzięki uprzejmości artysty
Oprócz klasycznie wydrukowanych i oprawionych zdjęć, co jest absolutną nowością w przypadku Nicolasa Grospierre'a - twórcy obiektów i instalacji fotograficznych, artysta pokaże zbiór przeróżnych materiałów dotyczących tematu Gabinetu i jego kopii. Na wystawie "Owalne gabinety" w sopockiej Państwowej Galerii Sztuki znajdą się dokumentacje, raporty oraz zebrane odniesienia do historii politycznej Stanów Zjednoczonych i Cesarstwa Rzymskiego.
"Gabinet Owalny nie ma nic wspólnego z realną władzą, to teatr. Zacznijmy od kształtu. Dlaczego nie okrągły czy prostokątny? Owal ma w sobie miękkość, przytulność, przyjazność. Czy w takich warunkach podejmowane są strategiczne decyzje? Nie sądzę. Stąd moja interpretacja Gabinetu Owalnego jako lustra władzy, pokazywanego publiczności." – kontynuuje Grospierre.
Kurator Adam Mazur pisze w tekście do wystawy:
"Pieczołowitość z jaką odtworzono gabinet owalny sprawia, że oglądający fotografię ma wrażenie obcowania z "prawdziwym" gabinetem. Być może to uczucie jest nawet bardziej dojmujące podczas obcowania z obrazem niż w momencie obecności w fizycznej replice gabinetu. Innymi słowy, fotografia w doskonały sposób przedłuża iluzję, udoskonala ją, stając się lustrem rzeczywistości."
Artysta zrealizował projekt "Owalne Gabinety" przy wsparciu Instytutu Adama Mickiewicza.
Nicolas Grospierre
"Owalne gabinety"
Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
15.06 – 14.07.2013
Kurator: Adam Mazur
Źródła: Państwowa Galeria Sztuki, Przekrój, whitehouse.gov, materiały własne
Autorka: Agnieszka Sural, 11.06.2013