Jest to kolejna wystawa z cyklu prezentacji współczesnego designu. Po pokazach dorobku Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu w dziedzinie szkła i ceramiki, ekspozycja prezentuje dorobek poznańskiego środowiska twórców ceramiki w jej szerokim pojęciu - artystycznym, unikatowym i użytkowym, od roku 1945 do czasów współczesnych. Ekspozycję uzupełniają fotografie dokumentujące zdarzenia związane z ceramiką w powojennym Poznaniu.
Janusz Bersz, dzbanek, 1977
Wystawa CERAMIKA W POZNANIU. PRZESZŁOŚĆ I TERAŹNIEJSZOŚĆ jest próbą wzbogacenia obrazu powojennej sztuki Poznania o obszar dotychczas w opracowaniach i ekspozycjach pomijany. Prezentuje bardzo różnorodny materiał ceramiczny: terakotę, szamot, kamionkę, majolikę, porcelanę w realizacjach przede wszystkim unikatowych, uzupełnionych przykładami wzornictwa przemysłowego. Celem ekspozycji jest również zwrócenie uwagi na dość powszechne niegdyś, głównie w latach 60. i 70. XX w., ceramiczne realizacje ścienne, architektoniczne i plenerowe (pokazane na planszach z fotografiami).
Specyfiką poznańskiej, powojennej ceramiki jest fakt, iż powstawała ona w pracowniach artystów o różnorodnych specjalnościach artystycznych - malarzy, architektów, rzeźbiarzy. Na tutejszej wyższej uczelni, w dziedzinie ceramiki kształcono tylko w krótkim okresie powojennym, od 1945 do 1950, potem w wyniku reformy szkolnictwa wyższego kształcenie w tej dziedzinie sztuki powierzono uczelniom we Wrocławiu i Gdańsku. Pewną autonomię w poznańskiej PWSSP ceramika uzyskała w 1986 roku, kiedy to Pracowni Ceramiki działającej w ramach Wydziału Rzeźby przyznano prawo dyplomowe. Pracownia, prowadzona przez prof. Ewę Twarowską-Siodę w latach ostatnich rozwinęła się, a jej program zakłada wykształcenie u studentów umiejętności wykorzystywania właściwości tworzywa ceramicznego.
Prezentowane na wystawie obiekty pochodzą z pracowni bardzo wielu artystów. Dla niektórych z nich twórczość ceramiczna była jedynie okresem paroletniej fascynacji, krótkim epizodem, dla innych stała się główną dziedziną uprawianej twórczości. Prezentację rozpoczyna pokaz prac pierwszych powojennych twórców, absolwentów Ceramiki PWSSP w Poznaniu z 1950 roku. W latach tych zajęcia prowadził, związany z uczelnią poznańską jeszcze w okresie międzywojennym, profesor Rudolf Krzywiec. Kontynuowano tradycje przedwojenne i nawiązywano do sztuki ludowej. Druga połowa lat 50. XX wieku i dekada lat 60. to okres licznych poszukiwań awangardowych w dziedzinie ceramiki, widocznych zarówno w abstrakcyjnych malaturach, jak i nieco później także w samych formach. Artyści stopniowo odchodzili od naczyń na rzecz ceramiki operującej kształtem przestrzennym, pozbawionej charakteru użytkowego czy dekoracyjnego. Nawet w budowaniu naczyń toczenie na kole ustąpiło miejsca formowaniu ręcznemu. W latach 70. XX wieku uwidoczniły się silne związki ceramiki z rzeźbą, trwające do chwili obecnej.
Ewa Ambroziewicz,
ZWOJE, 2001
Ceramikę ostatnich dwóch dekad cechuje stopniowe odchodzenie od tradycyjnego pojmowania tworzywa ceramicznego, jako przeznaczonego do dalszej "obróbki" poprzez malowanie czy szkliwienie. Powstają przedmioty - znaki, w których funkcja użytkowa czy dekoracyjna zastąpiona zostaje formą niosącą treści, a możliwości technologii prowokują do szukania nowych rozwiązań. Poza dominującym obecnie nurtem, tworzą kontynuatorzy tradycyjnego podejścia do tej dziedziny twórczości. Ceramika to dla nich czerep i szkliwo. Operując tymi dwiema wartościami, szukają nowych rozwiązań. Prezentowane przykłady produkcji przemysłowej obrazują udział poznańskich twórców w dziedzinie projektowania polskiego wzornictwa przemysłowego. Zwracają uwagę wprowadzone w ostatnich latach do bieżącej produkcji w chodzieskiej fabryce wzory Marzeny Wolińskiej.
Na wystawie zostanie również zaprezentowana twórczość Janusza Bersza. To jeden z nielicznych poznańskich artystów, który ceramikę tworzył przez kilka dekad. Jego dorobek jest bardzo znaczący w dziejach powojennej plastyki Poznania.
