Karolina Jabłońska - Życie i twórczość | Artysta

Malarka, współtwórczyni grupy i galerii Potencja. Urodziła się w 1991 roku w Niedomicach, mieszka i pracuje w Krakowie.

Zdjęcie nagłówka

Szerokość zdjęcia

bardzo duży obrazek (standard)

Podpis obrazka (umieszczony pod zdjęciem)

Karolina Jabłońska, fot. Galeria Raster

Text positon (deprecated)

Center

Studiowała na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 2015 roku obroniła dyplom w pracowni Leszka Misiaka. Już we wczesnych pracach malowanych w okresie studiów główną bohaterką obrazów Jabłońskiej staje się ona sama, czy może raczej postać o jej rysach twarzy. Jak mówiła artystka w rozmowie z Wojciechem Szymańskim na łamach "Szumu": "Jestem dla siebie modelką, ale moje obrazy to niekoniecznie autoportrety".

Jabłońska w charakterystyczny sposób przetwarza jednak swój wizerunek, raczej groteskowo przerysowując cechy swojej fizjonomii, niż dążąc do realizmu, bądź tym bardziej idealizując. Duże brązowe oczy, gładko zaczesane do tyłu włosy, szeroki uśmiech, a właściwie grymas ni to radości, ni bólu, to charakterystyczne elementy tego stylizowanego wizerunku, podobnie jak zwaliste ciała o wielkich jak łopaty dłoniach i "gumowatych", nienaturalnie wyginających się kończynach. Scenerie budowane są kulisowo, postaci spłaszczone jak w kreskówce, kolory nad wyraz nasycone. Za sprawą tej uproszczonej anatomii i budowy kompozycji w połączeniu z pojawiającymi się często we wczesnych pracach Jabłońskiej leśnymi oraz fantazyjnymi, tropikalnymi sceneriami, dopatrywano się w pracach malarki podobieństwa do "naiwnego" malarstwa Henriego Rousseau.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Karolina Jabłońska, "Walka", 2018, fot. dzięki uprzejmości artystki/Galeria Raster

Obrazek

walka_olej_na_plonie_200x250cm2018_foto_raster.jpg

Odrealnione, umowne scenerie łączą się jednak w tych wczesnych obrazach z nawiązaniami do rzeczywistości bliższej artystce, czyli krajobrazu małopolskiej wsi. Jabłońska portretuje się z kotem i kurczakiem wśród nagich jesiennych drzew, na innym obrazie po pniu palmy wspina się kogut, a w pocztówkowo błękitnej wodzie u ich podnóża leży kundelek. Skojarzenia z Rousseau nie są bezpodstawne, jednak wachlarz historyczno-artystycznych odniesień w malarstwie Jabłońskiej jest o wiele szerszy i obejmuje malarstwo od wczesnego renesansu po symbolizm przełomu XIX i XX wieku.

W obrazach Jabłońskiej odnajdziemy malarskie cytaty z Paula Gauguina, Johanna Heinrich Füssliego, Albrechta Dürera czy Agnolo Bronzino. Nawiązania te nie są jedynie mrugnięciami okiem i potwierdzeniem, że artystka "odrobiła lekcję" z kanonu historii sztuki europejskiej, ale także pretekstem do spojrzenia na ów kanon świeżym okiem, zapytania o aktualność i dzisiejszą wymowę motywów ikonograficznych i konkretnych przedstawień o długiej historii. Gdy Jabłońska przywołuje "Autoportret w futrze" Dürera, maluje się w prostym wełnianym kożuchu z półżywym kotem na głowie. Nawiązując do jednego z pierwszych tego rodzaju autoportretów w dziejach północnego renesansu, wskazującego na zmieniającą się, dowartościowaną pozycję artysty (czy konkretnie — malarza), poddaje refleksji dzisiejsze postrzeganie malarskiej profesji i własną pozycję jako młodej twórczyni w określonym kontekście społecznym, politycznym i kulturowym.

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Karolina Jabłońska, "Upadek", olej na płótnie, 2019, fot. dzięki uprzejmości artystki/Galeria Raster

Obrazek

upadek_olej_na_plotnie190x175_2019.jpg

W innych przypadkach oryginalny kontekst cytowanych dzieł zastępuje współczesna sceneria. "Ciuchy na błoniach" przypominają surrealistyczne krajobrazy Yvesa Tanguy’ego, tyle że osadzone w szarej rzeczywistości krakowskiej zimy. Tytułowe ubrania leżą porozrzucane na cienkiej warstwie śniegu jak śmieci wyrzucone przez fale na brzeg, wiatr wzbija w powietrze plastikowe rękawiczki i chusteczki. "Wróżenie z ręki" Caravaggia przeniesione zostaje w scenografię podrzędnego klubu nocnego, gdzie gest ten można czytać jako scenę podrywu. Adama i Ewę z Masacciowskiego "Wygnania z raju" widzimy wyłaniających się z ciemności, spowitych błękitnym światłem, niby w pokoju rozświetlonym jedynie blaskiem ekranu komputera lub telewizora, a na wykonanym sprayem czarnobiałym rysunku z tym samym motywem Adam zyskuje dodatkowo atrybut w postaci papierosa. Doniosła scena biblijna zamienia się w przedstawienie kojarzące się raczej z nocnym powrotem chwiejnym krokiem do domu po niezbyt udanej imprezie.

W przewartościowaniach historycznych wizerunków istotną rolę pełnią role genderowe. Obraz "Wampir (Munch)" z roku 2016 to bezpośrednia odpowiedź na całą serię przedstawień kobiety-wampira wpijającego się w męską szyję, jakie wyszły spod ręki Edvarda Muncha. W wydaniu Jabłońskiej bohaterka nie jest jednak demoniczną kusicielką; jak pisała Karolina Plinta w tekście katalogowym towarzyszącym wystawie "Dziewczyna czy tygrys" w Miejskim Ośrodku Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim: "kobieta nie tyle wysysa z mężczyzny krew, co czule go przytula. Ma półprzymknięte oczy, emanuje czułością, a mężczyzna ufnie się na niej opiera".

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Karolina Jabłońska, "Ciuchy na błoniach", olej na płótnie, 2021, fot. dzięki uprzejmości artystki/Galeria Raster

Obrazek

ciuchy_na_bloniach_200x185cm_2021.jpg

Ten gest nie jest jednak do końca jednoznaczny. Wyraz twarzy bohaterki zdaje się zdradzać znużenie i poirytowanie, spokój i równowaga sprawiają wrażenie bardzo kruchych. W malarskim uniwersum Jabłońskiej rzadko jest bowiem miejsce na gesty czułości. Gdy bohaterkę obejmuje ramię niewidocznego w obrazie mężczyzny, jest to wielka, owłosiona męska łapa, która chwyta ją w mocnym, niekoniecznie troskliwym uścisku. Jeśli w niektórych obrazach zagrożenie jest tylko sugerowane, w większości prac przemoc staje się bardzo bezpośrednia. Wściekłe koty gryzą się nawzajem i atakują ludzi, wpijając kły i pazury w ich ręce, ludzie szarpią się za włosy, walą pięścią prosto w szczęki i pod oczy, wrzeszczą na siebie, tryskając kropelkami śliny.

Dzięki groteskowej konwencji przemoc w obrazach Jabłońskiej jest przy tym wciąż do pewnego stopnia zabawna, odrealniona i kreskówkowa — jak w portretach, w których bohaterka niby św. Dionizy trzyma w dłoniach własną odcięta głowę. Jednocześnie pewne motywy traktowane w ikonograficznej tradycji jako mitologiczne anegdoty pozbawione większego ciężaru emocjonalnego, u Jabłońskiej zyskują niepokojące oblicze. W kilku ujęciach motywu nimfy i satyra tytułowy temat nie przypomina rubasznych, choć nieszkodliwych zalotów, a scenę brutalnej przemocy seksualnej. Jednak i tego rodzaju przedstawienia bywają dwuznaczne, jak w przypadku obrazu "Dziewczyna z XIX wieku" (2015). Kompozycja inspirowana rysunkiem XIX-wiecznego czeskiego artysty Josefa Mánesa przedstawia nagą postać kobiecą, którą obłapiają męskie dłonie. Karolina Plinta pisała: "Kobieta się nie wzbrania, choć sytuacja jest lekko opresyjna (bądź co bądź jest to siedem ciekawskich rąk). Jedna z łap wsadza jej nawet palec do ust, który ona zapewne zaraz zacznie ssać. Czerpie więc z tej dwuznacznej sytuacji wyraźną przyjemność".

Format wyświetlania obrazka

standardowy (864px desktop)

Karolina Jabłońska, "Gotująca się głowa", olej na płótnie, 2022, fot. dzięki uprzejmości artystki/Galeria Raster

Obrazek

gotujaca_sie_glowa_olej_na_plotnie_150x150cm2022.jpg

W 2020 roku powstała seria obrazów bardziej intymnych, dokumentujących przeżywanie okresu izolacji, w których bohaterka o rysach artystki pojawia się już nie w kontekście relacji z innymi ludźmi, a zamknięta w czterech ścianach. Tonacja barwna zawęża się tu do szarości, złamanych błękitów, zieleni i fioletów, kompozycje stają się klaustrofobicznie ciasne i zamknięte, rytm dnia i nocy zostaje zachwiany. Oglądamy więc dzienne przysypianie i nocne ślęczenie w pracowni, szkicowanie i leżenie na podłodze wśród rozrzuconych książek, gazet i ubrań. W obrazach z 2021 roku niekiedy znika już sama bohaterka, pozostają przedmioty – martwe natury z rzuconych na kupę ubrań, które jednak nadal opowiadają przede wszystkim o ludziach: "Wraca się, zrzuca to w amoku, a potem to wszystko tak leży. Dowód na istnienie człowieka", mówiła artystka.

W najnowszych obrazach Jabłońska doprowadza charakterystyczne elementy swojego malarstwa jeszcze dalej – elementy realistyczne stają się coraz bardziej szczegółowe, a groteskowa makabra coraz bardziej przerysowana. W serii "zimowych" obrazów z 2022 roku artystka przedstawia m.in. lepienie kuli śniegowej czy monumentalny, blisko kadrowany autoportret z fragmentem twarzy, na którym z niemal fotograficzną dokładnością uchwytuje oko nabiegające łzami na mrozie oraz płatki śniegu osadzające się i topniejące po chwili na włosach i brwiach. Ciepło i zimno w innych obrazach z tego roku stają się jeszcze bardziej sugestywne — oglądamy głowę bohaterki zamrożoną w bryle lodu lub wyłaniającą się z garnka, w którym gotuje się barszcz. Jedne i drugie mają jednak wciąż ten sam cel — ukazanie obserwacji, odczuć i emocji do pewnego stopnia uniwersalnych. Jak mówiła artystka w rozmowie z Wojciechem Szymańskim:

Text

"Nigdy bym nie powiedziała, że jestem «surrealizującą malarką». To jest bardzo realistyczne malarstwo, tylko przefiltrowane przez starych mistrzów, którzy ciągle wywierają na mnie duży wpływ. W związku z tym, że jestem zupełnie przeciętną i standardową przedstawicielką swojej generacji i nie ma we mnie nic niezwykłego, być może mogę spełniać rolę everywoman".

Karolina Jabłońska - prace [galeria]

Styl wyświetlania galerii

wyświetl slajdy

Wybrane wystawy indywidualne:

2022 — "Chłód", Galeria Raster, Warszawa
2021 — "No Rest For The Weary", Steve Turner Gallery, Los Angeles, USA
2020 — "Hyperbole", Zeller van Almsick, Wiedeń, Austria
"No Man Is Big Enough for My Arms", WOP Works on Paper, Wiedeń, Austria
2018 — "Ślisko", Galeria Raster, Warszawa
2017 — "Dziewczyna czy tygrys", Miejski Ośrodek Sztuki, Gorzów Wielkopolski
2016 — "Ludzka rzecz", Galeria Szara Kamienica, Kraków
"Nowa para oczu", Potencja, Kraków

Wybrane wystawy zbiorowe:

2022 — "Niepokój przychodzi o zmierzchu", Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
2021 — "Potencja. Teoria humoralna", BWA Zielona Góra
"Mainly for Women", SCAD Museum of Art, Savannah, USA
2020 — "On the Politics of Delicacy", Captian Petzel, Berlin, Niemcy
"Duch natury i inne bajki", Muzeum Śląskie, Katowice
2019 — "Soundcheck", Rondo Sztuki, Katowice
"The Artist as Muse",, SCAD Museum of Art, Savannah, USA
"Farba znaczy krew", Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa
2018 — "New Perspectives: Leipzig meets Cracow", Spinnerei archiv massiv, Lipsk, Niemcy
"Komunikacja ze wszystkim, co jest", Fundacja Stefana Gierowskiego, Warszawa
"Ozimina", Widna, Kraków
"Lifehack", Jedna Dva Tři Gallery, Praga, Czechy
2017 — 43. Biennale Malarstwa Bielska Jesień, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała
"Szwung", Schwarz Contemporary, Berlin, Niemcy
"XY. New Generation Polish-Hungarian Painting", MODEM Center for Modern and Contemporary Arts, Debrecen, Węgry
"Seans", Galeria Szara, Katowice
"Potencja", Galeria Raster, Warszawa
2014 — "Winter is coming", Galeria Szara Kamienica, Kraków
"Lepiej mieć horyzont wąski…", Galeria Zderzak, Kraków

karolina jabłońska

potencja

#malarstwo